Giáo án Chuyên đề Vật lí 10 tích hợp Năng lực số, AI Học kì 2 được biên soạn chi tiết đầy đủ cả năm theo SGK Thống nhất từ Bài 6 đến hết Bài 10, bám sát yêu cầu cần đạt và định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

Giáo án tích hợp Năng lực số, AI Chuyên đề Vật lí 10 Học kì 2 thiết kế khoa học, thuận tiện cho giáo viên sử dụng và điều chỉnh theo thực tế lớp học. Giáo án tích hợp Năng lực số AI Chuyên đề học tập Vật lí 10 kết hợp kiến thức Vật lí với các hoạt động khai thác công nghệ số và AI, góp phần tăng tính trực quan, khơi gợi hứng thú học tập và rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức của học sinh. Kế hoạch bài dạy Chuyên đề Vật lí 10 tích hợp Năng lực số, AI gồm File Word và PDF, trình bày rõ ràng, dễ chỉnh sửa, in ấn và sử dụng trực tiếp trong quá trình giảng dạy.

Giáo án tích hợp Năng lực số, AI Chuyên đề Vật lí 10 Học kì 2

Ngày soạn:……………………

Ngày dạy: …………………….

BÀI 6. NHẬT THỰC, NGUYỆT THỰC, THỦY TRIỀU

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

- Hiểu được hiện tượng nhật thực, nguyệt thực, thủy triều

- Nêu được điều kiện để xảy ra nhật thực, nguyệt thực. Biết được số lần xảy ra nhật thực, nguyệt thực trong một năm

- Biết được thế nào là nhật thực toàn phần, nhật thực hình khuyên và nhật thực một phần

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động nghiên cứu tài liệu SGK và các nguồn học liệu số để tìm hiểu về các đặc điểm của Trái Đất và Mặt Trăng.

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm hiệu quả để xây dựng nội dung thuyết trình và thực hiện mô hình thí nghiệm.

b. Năng lực số

- 1.1.NC1b: Áp dụng kỹ thuật tìm kiếm để biết tìm kiếm, lựa chọn và khai thác các video mô phỏng, hình ảnh vệ tinh về nhật thực, nguyệt thực và triều cường từ các website khoa học uy tín.

- 3.1.NC1a: Phát triển nội dung số thông qua việc thiết kế các sản phẩm học tập như bài trình chiếu PowerPoint, Infographic hoặc video ngắn để giải thích cơ chế hiện tượng thiên văn.

- 2.4.NC1a: Hợp tác thông qua công nghệ số bằng cách sử dụng các nền tảng trực tuyến (Zalo, Facebook, Google Drive) để thảo luận nhóm và chia sẻ tài liệu chuẩn bị.

c. Năng lực trí tuệ nhân tạo (AI)

- NLa (Tư duy lấy con người làm trung tâm): Nhận thức được rằng AI/máy tính có thể tính toán chính xác thời điểm xảy ra nhật thực trong hàng ngàn năm, nhưng con người mới là chủ thể đánh giá và sử dụng thông tin đó để lên kế hoạch quan sát hoặc nghiên cứu khoa học an toàn.

- NLb (Đạo đức AI): Thực thi tính liêm chính học thuật; không lạm dụng AI để ngụy tạo kết quả thí nghiệm hoặc chép đáp án trong các trò chơi ôn tập trực tuyến.

- NLc (Các kĩ thuật và ứng dụng AI): Biết cách thiết lập câu lệnh (prompt) đóng vai trò chuyên gia thiên văn học để nhờ trợ lý AI (ChatGPT/Gemini) giải thích các khái niệm phức tạp như "mặt phẳng bạch đạo" hay "lực triều".

d. Năng lực đặc thù môn học

- Nhận thức vật lí:

+ Trình bày được khái niệm hiện tượng nhật thực, nguyệt thực, thủy triều và phân biệt được các loại nhật thực toàn phần, hình khuyên, một phần.

+ Nêu được các đặc điểm về Trái Đất, Mặt Trăng (hình dạng, kích thước, quỹ đạo) và điều kiện cần thiết về vị trí thẳng hàng để xảy ra nhật thực, nguyệt thực.

- Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ vật lí:

+ Dựa trên vị trí tương đối giữa Mặt Trời, Trái Đất, Mặt Trăng và khái niệm vùng bóng tối, bóng nửa tối để giải thích cơ chế hình thành nhật thực, nguyệt thực và các pha của nguyệt thực.

+ Giải thích được nguyên nhân chính gây ra thủy triều là do lực hấp dẫn của Mặt Trăng tác dụng lên Trái Đất và lí do tại sao thời gian nguyệt thực thường kéo dài hơn nhật thực.

- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:

+ Thiết kế và thực hiện được mô hình thí nghiệm đơn giản (sử dụng các vật liệu như đèn pin, bóng các loại) để mô phỏng sự che khuất giữa các thiên thể trong hiện tượng nhật thực và nguyệt thực.

+ Vận dụng kiến thức về triều cường và vị trí thẳng hàng của ba thiên thể để giải thích các hiện tượng thực tế như tình trạng ngập lụt vào tháng 9, 10 hằng năm tại một số địa phương.

3. Phẩm chất

- Chăm chỉ: Tích cực tìm tòi và sáng tạo các nguồn tư liệu số (video, hình ảnh mô phỏng) về các hiện tượng thiên văn để phục vụ bài thuyết trình và học tập.

- Trung thực: Có thái độ khách quan, trung thực khi báo cáo kết quả thảo luận nhóm; ghi chép chính xác kết quả quan sát từ mô hình thí nghiệm và nghiêm túc trong học tập.

- Trách nhiệm: Có trách nhiệm phối hợp cùng các thành viên trong hoạt động nhóm, hoàn thành đúng hạn các phiếu học tập và nhiệm vụ chuẩn bị học liệu số mà giáo viên giao.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Giáo viên

- Các hình ảnh trong sách giáo khoa, các hình ảnh về nhật thực toàn phần, nhật thực hình khuyên, nhật thực một phần, nguyệt thực và triều cường.

- Bài giảng PowerPoint tích hợp trò chơi tương tác "Lật mảnh ghép", "Vòng quay may mắn".

- Các video mô phỏng 3D về quỹ đạo Mặt Trăng và các pha nguyệt thực.

- Gợi ý STEM có thể thực hiện trong bài:

+ Hệ Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng có mô tơ: https://s.shopee.vn/1gEX1Wzorn

+ Hệ Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng không có mô tơ: https://s.shopee.vn/9017mg55gA

+ Mô hình trái đất mặt trời mặt trăng không có mô tơ: https://s.shopee.vn/LjAFct38z

+ Link mua yoyo: https://s.shopee.vn/2qQUQFxxCK

+ Hệ mặt trời và 8 hành tinh: https://s.shopee.vn/70G3QfjgeI

+ Hệ mặt trời giấy: https://s.shopee.vn/W2Zgtm2uu

- Phiếu học tập số 1, 2, 3, 4.

- Bảng kiểm đánh giá quá trình thảo luận chung theo nhóm

Điểm cho từng nhóm: 2 - rất tốt, 1 - tốt, 0 – chưa tốt

Các phiếu học tập

.............