Phân tích truyện Chữ người tử tù Phân tích Chữ người tử tù

Phân tích truyện Chữ người tử tù là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho học sinh trong quá trình học tập và tìm hiểu tác phẩm của nhà văn Nguyễn Tuân. Đây là một trong những truyện ngắn tiêu biểu của tập Vang bóng một thời, đồng thời là tác phẩm thể hiện rõ nét phong cách nghệ thuật tài hoa, uyên bác và quan niệm sâu sắc của Nguyễn Tuân về cái đẹp, cái tài và nhân cách con người. 

Thông qua tài liệu, học sinh sẽ có cơ hội tìm hiểu một cách hệ thống những nội dung nổi bật của tác phẩm, từ tình huống truyện, hình tượng nhân vật Huấn Cao, nhân vật viên quản ngục đến cảnh cho chữ – cảnh tượng đặc sắc được xem là điểm nhấn nghệ thuật của truyện. Bên cạnh việc phân tích vẻ đẹp tài hoa, khí phách và thiên lương của Huấn Cao, tài liệu còn làm rõ tấm lòng biết trân trọng cái đẹp, cái tài của viên quản ngục. 

1. Hướng dẫn phân tích đề

• Kiểu bài: nghị luậnvăn học
• Đối tượng: Một tác phẩm văn học

2. Dàn ý chi tiết

(I) Mở bài

Dẫn dắt, giới thiệu về nhà văn Nguyễn Tuân, truyện ngắn Chữ người tử tù.

(II) Thân bài

1. Nhân vật Huấn Cao

a. Vẻ đẹp của tài năng và khí phách

- Tài năng hơn người:

• Không chỉ có tài viết chữ “rất nhanh rất đẹp” mà còn có tài “bẻ khóa vượt ngục” - một con người văn võ toàn tài.
• Người nghệ sĩ sáng tạo ra cái đẹp: cảnh cho chữ - một cảnh tượng xưa nay chưa từng có.

- Khí phách hiên ngang:

• Tự do trong suy nghĩ, hành động: “dỡ cái gông nặng tám tạ xuống nền đá tảng đánh thuỳnh một cái”, thái độ “lãnh đạm” trước sự đe dọa của tên lính áp giải”.
• Thái độ khinh bạc, coi thường quyền lực: Dưới mặt Huấn Cao, bọn lính coi ngục chỉ là là lũ tiểu nhân đang thị oai nên thời ơ, coi thường. Thản nhiên trước thái độ biệt đã của viên quản ngục, trả lời quản ngục trả lời: “Ngươi hỏi ta cần gì à? Ta chỉ muốn một điều. Là nhà ngươi đừng bước chân vào đây nữa”, chấp nhận mọi sự trả thù.

b. Vẻ đẹp thiên lương trong sáng

- Coi thường của cải vật chất của Huấn Cao: “Ta nhất sinh không vì vàng bạc hay quyền quý mà ép mình phải viết chữ bao giờ”

- Trân trọng thiên lương của người khác: “Nào ta có biết, người như thầy quản đây lại có sở nguyện cao đẹp như thế. Thiếu chút nữa ta đã phụ một tấm lòng trong thiên hạ”.

- Người hướng thiện: “Ở đây lẫn lộn ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi...”.

=> Huấn Cao - một con người tài hoa, có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang bất khuất.

2. Viên quan coi ngục

a. Đôi nét về viên quản ngục:

- Ngoại hình: “ Người ngồi đấy, đầu đã điểm hoa râm, râu đã ngả màu. Những đường nhăn nheo của một bộ mặt tư lự, bây giờ đã biến mất hẳn. Ở đấy, giờ chỉ còn là mặt nước ao xuân, bằng lặng, kín đáo và êm nhẹ...”

- Tính cách: “Tính cách dịu dàng và lòng biết giá người, biết trọng người ngay của viên quan coi ngục này là một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ…”

b. Tính cách của viên quản ngục

- Viên quản ngục có tấm lòng biết quý trọng nhân tài: Coi trọng tài năng, có lòng biệt đãi với Huấn Cao.

- Ông là người có tâm hồn nghệ sĩ, biết trân trọng cái đẹp: Thú chơi chữ tao nhã; Khao khát có được nét chữ của Huấn Cao để treo trong nhà.

- Một con người có thiên lương trong sáng: Xúc động trước lời khuyên của Huấn Cao…

(III) Kết bài

Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Chữ người tử tù.

3. Sơ đồ tư duy

4. Gợi ý ý tưởng

• Phân tích giá trị nội dung - nghệ thuật
• Phân tích nhân vật

5. Từ ngữ hay

• vẻ đẹp tài hoa
• khí phách hiên ngang
• thiên lương trong sáng
• tâm hồn nghệ sĩ
• biệt nhỡn liên tài
• tình huống đầy nghịch lí
• cuộc gặp gỡ đặc biệt
• không gian ngục tù tăm tối
• ánh sáng của cái đẹp
• sự đối lập tương phản
• cảnh tượng “xưa nay chưa từng có”
• sự đảo ngược vị thế
• sức mạnh cảm hóa của cái đẹp
• cái đẹp gắn liền với cái thiện
• vẻ đẹp bất tử của nghệ thuật
• phong cách tài hoa, uyên bác
• ngôn ngữ giàu tính tạo hình

6. Mẫu tham khảo

6.1 Mẫu số 1

Nguyễn Tuân là một trong những cây bút tài hoa, độc đáo của nền văn học Việt Nam hiện đại. Truyện ngắn Chữ người tử tù , in trong tập Vang bóng một thời , là một tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân trước Cách mạng tháng Tám. Qua cuộc gặp gỡ đầy éo le giữa Huấn Cao và viên quản ngục, đặc biệt qua cảnh cho chữ ở cuối truyện, nhà văn đã ca ngợi vẻ đẹp của tài năng, khí phách, thiên lương và khẳng định sức mạnh cảm hóa của cái đẹp.

Trước hết, sức hấp dẫn của Chữ người tử tù được tạo nên bởi một tình huống truyện độc đáo. Huấn Cao là một người tử tù đang chờ ngày chịu án, còn viên quản ngục lại là người có nhiệm vụ giam giữ ông. Theo lẽ thường, hai con người ấy đứng ở hai vị trí hoàn toàn đối lập: một người là kẻ có quyền lực trong nhà tù, một người là kẻ bị tước đoạt tự do. Thế nhưng, viên quản ngục lại đặc biệt ngưỡng mộ tài viết chữ của Huấn Cao và khao khát có được chữ của ông. Chính nghịch cảnh ấy đã tạo nên cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa hai con người có tâm hồn đồng điệu. Tình huống truyện không chỉ làm câu chuyện trở nên hấp dẫn mà còn là cơ sở để Nguyễn Tuân khám phá và làm nổi bật vẻ đẹp của các nhân vật.

Nổi bật nhất trong tác phẩm là hình tượng Huấn Cao – một con người hội tụ vẻ đẹp của tài năng, khí phách và thiên lương. Trước hết, Huấn Cao là một người có tài năng nghệ thuật đặc biệt. Ông nổi tiếng với tài viết chữ đẹp. Chữ của Huấn Cao không đơn thuần là những nét chữ mà còn là biểu hiện của một tài năng, một nhân cách. Chính vì vậy, viên quản ngục luôn ao ước có được chữ của ông. Qua hình tượng Huấn Cao, Nguyễn Tuân thể hiện sự trân trọng đối với những con người tài hoa và những giá trị nghệ thuật chân chính.

Không chỉ tài hoa, Huấn Cao còn là một con người có khí phách hiên ngang. Mặc dù đang bị giam cầm và phải đối diện với cái chết, ông vẫn giữ thái độ bình thản, ung dung, không hề khuất phục trước quyền lực. Ông không vì thân phận tử tù mà trở nên sợ hãi hay hèn yếu. Trước sự đối đãi đặc biệt của viên quản ngục, Huấn Cao ban đầu vẫn giữ thái độ lạnh lùng bởi ông chưa hiểu được tấm lòng của người quản ngục. Điều đó cho thấy lòng tự trọng và bản lĩnh mạnh mẽ của nhân vật. Đối với Huấn Cao, không phải ai có quyền lực cũng đáng để ông trân trọng; chỉ những người thực sự biết yêu quý cái đẹp và có tấm lòng trong sáng mới có thể nhận được sự đồng cảm của ông.

Đằng sau vẻ ngoài lạnh lùng, cứng cỏi ấy là một con người có thiên lương trong sáng. Khi hiểu được tấm lòng chân thành của viên quản ngục, Huấn Cao đã thay đổi thái độ. Ông không chỉ đồng ý cho chữ mà còn dành cho viên quản ngục những lời khuyên chân thành. Ông mong muốn người quản ngục rời khỏi môi trường nhà tù để có thể giữ gìn thiên lương trong sáng của mình. Như vậy, Huấn Cao không chỉ có “tài” mà còn có “tâm”. Tài năng của ông càng trở nên đáng quý bởi nó được soi sáng bởi một nhân cách cao đẹp. Đây cũng chính là quan niệm của Nguyễn Tuân: cái đẹp chân chính phải gắn liền với cái thiện và nhân cách.

Bên cạnh Huấn Cao, viên quản ngục cũng là một nhân vật để lại nhiều ấn tượng. Là người sống và làm việc trong môi trường nhà tù tăm tối, viên quản ngục vẫn giữ được niềm say mê đối với cái đẹp. Ông yêu thích nghệ thuật thư pháp và luôn mong muốn có được chữ của Huấn Cao. Đặc biệt, ông có thái độ trân trọng đối với một con người tài hoa dù người ấy đang mang thân phận tử tù. Viên quản ngục vì thế trở thành hình ảnh của một con người biết “biệt nhỡn liên tài”, biết nhận ra và trân trọng tài năng của người khác.

Điều đáng quý hơn cả ở viên quản ngục là ông vẫn giữ được phần thiên lương trong một môi trường vốn dễ khiến con người trở nên khô cứng và tàn nhẫn. Nguyễn Tuân không xây dựng nhân vật này như một người đại diện đơn thuần cho quyền lực nhà tù mà tập trung khám phá đời sống tinh thần của một con người đang hướng tới cái đẹp. Qua viên quản ngục, nhà văn cho thấy cái đẹp có thể tồn tại ngay cả ở nơi tưởng như chỉ có bóng tối và sự khắc nghiệt.

Đỉnh cao của tác phẩm là cảnh cho chữ – một cảnh tượng được Nguyễn Tuân gọi là “xưa nay chưa từng có”. Cảnh cho chữ diễn ra trong một hoàn cảnh vô cùng đặc biệt: đêm cuối cùng trước khi Huấn Cao chịu án, tại một phòng giam chật hẹp, tối tăm. Người cho chữ là một tử tù, còn người nhận chữ lại là viên quản ngục. Nếu xét về địa vị xã hội, viên quản ngục là người có quyền lực, còn Huấn Cao là người hoàn toàn mất tự do. Nhưng trong khoảnh khắc thiêng liêng của nghệ thuật, mọi vị thế thông thường đã bị đảo ngược.

Trong cảnh cho chữ, Huấn Cao hiện lên như một nghệ sĩ đang sáng tạo cái đẹp. Ông bình thản viết từng nét chữ trong khi viên quản ngục và thầy thơ lại kính cẩn đứng bên cạnh. Không gian nhà tù vốn tăm tối, ẩm thấp bỗng trở thành nơi ánh sáng của nghệ thuật và thiên lương tỏa sáng. Sự đối lập giữa bóng tối và ánh sáng, giữa cái xấu xí của nhà tù và vẻ đẹp của nghệ thuật đã làm nổi bật tư tưởng của tác phẩm. Trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, con người vẫn có thể hướng tới cái đẹp và bảo vệ những giá trị tinh thần cao quý.

Đặc biệt, cảnh cho chữ còn thể hiện sự chiến thắng của cái đẹp đối với bóng tối và cường quyền. Trên phương diện thể xác, Huấn Cao là một người thất thế, đang đứng trước cái chết. Nhưng trên phương diện tinh thần, ông lại là người hoàn toàn tự do và ở vị thế cao cả. Viên quản ngục, dù có quyền lực trong nhà tù, lại trở thành người kính cẩn đón nhận lời khuyên của Huấn Cao. Điều đó cho thấy quyền lực của nghệ thuật và nhân cách có thể vượt lên trên những giới hạn của địa vị, hoàn cảnh và sự sống chết.

Qua Chữ người tử tù , Nguyễn Tuân đã thể hiện một quan niệm sâu sắc về cái đẹp. Cái đẹp chân chính không chỉ nằm ở tài năng nghệ thuật mà còn phải gắn liền với nhân cách và thiên lương. Cái đẹp có khả năng cảm hóa con người, giúp con người vượt lên trên hoàn cảnh và hướng tới những giá trị cao quý. Huấn Cao có tài năng nhưng tài năng ấy chỉ thực sự tỏa sáng khi gắn với khí phách và thiên lương. Viên quản ngục tuy sống trong chốn lao tù nhưng vẫn hướng về cái đẹp, vì thế vẫn giữ được phần trong sáng trong tâm hồn.

Về nghệ thuật, tác phẩm thể hiện rõ phong cách tài hoa, uyên bác của Nguyễn Tuân. Nhà văn xây dựng tình huống truyện giàu kịch tính, sử dụng thành công thủ pháp tương phản, đối lập để làm nổi bật tư tưởng tác phẩm. Nhân vật được khắc họa chủ yếu qua hành động, lời nói và thái độ, từ đó làm nổi bật tính cách và vẻ đẹp tâm hồn. Ngôn ngữ truyện trang trọng, giàu hình ảnh và có tính tạo hình cao. Đặc biệt, cảnh cho chữ được xây dựng như một bức tranh nghệ thuật giàu ánh sáng, màu sắc và cảm xúc, trở thành một trong những cảnh tượng đặc sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại.

Có thể nói, Chữ người tử tù không chỉ là câu chuyện về một người nghệ sĩ tài hoa mà còn là câu chuyện về sự gặp gỡ của những tâm hồn biết hướng tới cái đẹp. Qua Huấn Cao và viên quản ngục, Nguyễn Tuân đã khẳng định giá trị của tài năng, khí phách, thiên lương và sức mạnh cảm hóa của nghệ thuật. Đặc biệt, cảnh cho chữ đã trở thành biểu tượng cho sự chiến thắng của ánh sáng trước bóng tối, của cái đẹp trước cái xấu và của nhân cách trước cường quyền. Chính những giá trị ấy đã làm nên sức sống lâu bền và vẻ đẹp độc đáo của Chữ người tử tù trong nền văn học Việt Nam.

6.2 Mẫu số 2

Nguyễn Tuân (1910 - 1987) là người "suốt đời đi tìm cái đẹp", ông có phong cách sáng tác độc đáo tài hoa và uyên bác. "Chữ người tử tù" được biết đến là một trong những tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Tuân. "Chữ người tử tù" in trong tập truyện "Vang bóng một thời" được đánh giá là "một văn phẩm đạt tới sự toàn diện, toàn mĩ".

Truyện kể về cuộc gặp gỡ đầy éo le của Huấn Cao và viên quản ngục. Huấn Cao là một người có tài viết chữ rất đẹp nhưng do chống lại triều đình nên đã bị kết án tử hình. Tại nhà giam, Huấn Cao đã gặp viên quản ngục - một người thích "chơi chữ" và muốn xin chữ của ông để treo trong nhà. Huấn Cao được viên quản ngục biệt đãi nhưng vẫn dửng dưng. Tuy nhiên, sau khi hiểu ra tấm lòng của viên quản ngục, ông đã quyết định cho chữ và khuyên viên quản ngục nên về quê sống để giữ "thiên lương cho lành vững".

Chủ đề của tác phẩm "Chữ người tử tù" là quan niệm về cái đẹp và cái thiện. Với Nguyễn Tuân, "cái tài", "cái tâm" vốn không thể tách rời, cái đẹp không thể chung sống lẫn lộn với cái xấu, cái ác. Chủ đề được thể hiện qua cuộc gặp gỡ trong cảnh ngộ đặc biệt giữa Huấn Cao và viên quản ngục. Thời gian và không gian gặp gỡ của Huấn Cao và viên quản ngục rất đặc biệt, đó là vào những ngày cuối cùng trong cuộc đời Huấn Cao ở chốn ngục tù. Về quan hệ xã hội, họ là những kẻ đối nghịch với nhau, một người là tử tù - chống lại triều đình, một người là viên quản ngục - đại diện cho trật tự xã hội đương thời. Thế nhưng trên phương diện trên phương diện nghệ thuật, họ đều là những người say mê cái đẹp. Huấn Cao là nghệ sĩ tài hoa còn viên quản ngục là người coi trọng cái đẹp. Qua tình huống truyện, tác giả tác giả đã làm nổi bật bản chất của hai nhân vật là Huấn Cao và viên quản cai ngục. Huấn Cao là một người tài giỏi, tâm lương trong sáng nhưng lại bị cầm tù về nhân thân còn viên quan coi ngục là người say mê, yêu thích cái đẹp và coi trọng nhân tài nhưng lại chưa tìm cho mình một môi trường sống và làm việc thích hợp. Huấn Cao được miêu tả nổi bật ở vẻ đẹp tài năng với tài viết chữ và có lí tưởng sống cao đẹp. Tài năng của Huấn Cao được nhiều người biết tới "Tôi nghe ngờ ngợ. Huấn Cao! Hay là cái người mà vùng tỉnh Sơn La vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?". Mỗi nét bút không chỉ là sự kết tinh tinh hoa, tâm huyết mà còn là sự ký thác của những khát vọng mãnh liệt trong tâm hồn nên . Tài viết chữ đẹp của Huấn Cao ấy đã khiến cho những người đại diện cho trật tự xã hội phải ngưỡng mộ và phải xót xa khi Huấn Cao lĩnh án tử. Không chỉ có tài viết chữ đẹp, Huấn Cao là một người có lí tưởng sống cao cả, dám đứng lên chống lại xã hội đen tối, thối nát đương thời "Huấn Cao, ngoài cái tài viết chữ tốt, lại còn có tài bẻ khóa vượt ngục nữa đúng không?", "Huấn Cao lạnh lùng, chúc mũi gông nặng, khom mình thúc mạnh đầu thành gong cuống thềm đá tảng đánh thuỳnh một cái. Then ngang chiếc gông bị giật mạnh, đập vào cổ năm người sau, làm họ nhăn mặt. Một trận mưa rệp đã làm nền đá xanh nhạt lấm tấm những điểm nâu đen". Viên quản ngục có ý nương nhẹ cho Huấn Cao thì ông "chằng chút nao lòng", nói những lời ngạo nghễ, bướng bỉnh mà không hề sợ bị đánh đập. Qua những chi tiết trên, chúng ta có thể thấy Huấn Cao là một người có khí phách kiên cường và bất khuất. Sở hữu một tài năng viết chữ vượt bậc nhưng Huấn Cao không vì quyền lực, vàng bạc mà ép mình viết chữ bao giờ. Sau khi ông nhận ra tấm lòng "biệt nhỡn liên tài" của viên quản ngục "Thiếu chút nữa, ta đã phụ mất một tấm lòng trong thiên hạ", Huấn Cao đã tự nguyện cho chữ.

Ngòi bút của nhà văn Nguyễn Tuân không chỉ hướng về Huấn Cao, viên quản ngục cũng được nhà văn khắc họa một cách rõ nét. Viên quản ngục là người coi trọng cái đẹp, cái tài. Tuy ông ở trong "đề lao", nơi mà con người sống bằng sự tàn nhẫn, lừa lọc nhưng viên quản ngục này vẫn là "một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ". Nghe danh Huấn Cao là người có tài viết chữ đẹp nên khi "nhận được phiến trát của Sơn Hưng Tuyên đốc bộ đường", ông đã biệt đãi Huấn Cao. Sau khi được Huấn Cao cho chữ và khuyên răn, viên quản ngục đã cảm động "vái người tử tù một cái". Điều này cho thấy mong ước được thoát khỏi chốn ngục tù của viên quản ngục.

Bên cạnh cách xây dựng tình huống truyện và nhân vật độc đáo, tác phẩm "Chữ người tử tù còn sử dụng thủ pháp đối lập, tương phản ở cảnh cho chữ - cảnh tượng xưa nay chưa từng có. Nơi cho chữ là "Buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián", thời gian cho chữ là canh ba nửa đêm gợi cảm giác bí mật, thiêng liêng. Nhà văn đã đặt nhân vật vào trong một tình huống đối lập, tương phản gay gắt giữa ánh sáng và bóng tối. Đó là sự đối lập giữa bóng tối của ngục tù với ánh sáng của bó đuốc, tấm lụa và những con chữ. Người tử tù thì uy nghi, viên cai ngục lại khúm núm "Người tù viết xong một chữ, viên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ đặt trên phiến lụa óng".

Tác phẩm "Chữ người tử tù" đã xây dựng thành công nhận vật Huấn Cao sự hội tụ của của cái tài và cái tâm. Với ngòi bút sắc sảo, nghệ thuật xây dựng nhân vật độc đáo, tình huống truyện đặc sắc, tác phẩm đã đem đến cho người đọc những ấn tượng khó quên.

6.3 Mẫu số 3

Nguyễn Tuân là một cây bút tài hoa độc đáo, có vị trí quan trọng trong nền văn học hiện đại Việt Nam. Một trong số những truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách tài hoa nghệ sĩ của ông là tác phẩm “Chữ người tử tù”, được in trong tập Vang bóng một thời (1940)

"Chữ người tử tù" là tác phẩm xoay quanh câu chuyện của Huấn Cao và Viên Quản Ngục trong những ngày cuối tại nhà giam. Huấn Cao là một nho sĩ tài hoa với tài viết chữ rất đẹp. Ngoài ra, ông còn có tài bẻ khóa và vượt ngục. Do chống lại triều đình phong kiến mà Huấn Cao bị bắt giam. Ông được hiện lên gián tiếp thông qua lời nói của Viên quản ngục với thầy thơ lại với sự ngưỡng mộ về tài năng của ông. Suốt thời gian bị giam tại nhà lao, viên quản ngục luôn đối xử tốt với Huấn Cao, nhưng trái lại Huấn Cao lại giữ thái độ lạnh lùng, coi khinh Viên quản ngục. Viên quản ngục không lấy làm oán thù thái độ khinh bạc của Huấn Cao, ông chỉ mong mỏi một điều rằng một ngày gần nhất ông Huấn sẽ dịu bớt tính nết và ông sẽ nhờ Huấn Cao viết cho mấy chữ trên tấm lụa vuông trắng đã mua sẵn. Thế là ông mãn nguyện rồi, có chữ ông Huấn mà treo là một vật báu trên đời. Sau khi biết được ý nguyện của Viên quản ngục, trong ngày cuối tại nhà giam một cảnh tượng xưa nay chưa từng có đã diễn ra. Giữa chốn ngục tù tăm tối, đầy ẩm mốc ba cái đầu người chăm chú trên một tấm lụa bạch, một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng đang dậm tô nét chữ trên tấm lụa trắng tinh, Viên quản ngục khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ đặt trên tấm lụa, thầy thơ lại gầy gò thì run run bưng chậu mực. Thật là một cảnh tượng hiếm có trên đời. Sau khi cho chữ Viên quản ngục xong, Huấn Cao còn đưa ra lời khuyên, khuyên Viên quản ngục nên thay chỗ ở, tìm về quê ở rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. Ở đây khó giữ thiên lương và rồi cũng đến nhem nhuốc cái đời lương thiện đi. Viên quản ngục cảm động, vái tạ Huấn Cao.

Đúng như nhà phê bình Vũ Ngọc Phan từng nói: “Chữ người tử tù là một văn phẩm xuất sắc đạt “gần đến sự toàn thiện, toàn mỹ”.”

7. Những lỗi thường gặp

• Nhận xét chung chung như “tác phẩm rất hay, rất ý nghĩa” nhưng không có dẫn chứng và lí giải.
• Chỉ phân tích nội dung mà quên đánh giá nghệ thuật xây dựng tình huống, nhân vật và ngôn ngữ .
• Kết bài khôngđánh giá được giá trị của tác phẩm.