Đoạn văn phân tích yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong Chữ người tử tù Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Viết đoạn văn phân tích một yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện ngắn Chữ người tử tù gồm 5 mẫu đoạn văn khác nhau , giúp các em học sinh có thêm nhiều cách tiếp cận khi tìm hiểu tác phẩm của Nguyễn Tuân.

Qua đó, các em có thể tham khảo cách lựa chọn một phương diện nghệ thuật tiêu biểu như tình huống truyện, nghệ thuật tương phản, cảnh cho chữ, nghệ thuật xây dựng nhân vật hay ngôn ngữ giàu tính tạo hình. 

1. Hướng dẫn phân tích đề

• Kiểu bài: nghị luận văn học
• Đối tượng phân tích: những yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân.

2. Dàn ý chi tiết

a. Mở đoạn

Giới thiệu khái quát Chữ người tử tù và nghệ thuật đặc sắc của Nguyễn Tuân.

b. Thân đoạn

- Tình huống truyện độc đáo

- Nghệ thuật tương phản, đối lập

- Cảnh cho chữ xưa nay chưa từng có

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Ngôn ngữ và hình ảnh

c. Kết đoạn

Khẳng định nghệ thuật đặc sắc đã góp phần thể hiện quan niệm của Nguyễn Tuân về cái đẹp, cái tài, khí phách và thiên lương .

3. Gợi ý ý tưởng

• Phân tích nghệ thuật tương phản
• Phân tích cảnh cho chữ
• Phân tích tình huống truyện
• Phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật

4. Từ ngữ hay

• tình huống truyện độc đáo
• tình huống éo le, nghịch cảnh
• nghệ thuật tương phản, đối lập
• thủ pháp đối lập
• nghệ thuật xây dựng nhân vật
• ngôn ngữ giàu tính tạo hình
• bút pháp lãng mạn
• không gian nghệ thuật đặc biệt
• hình ảnh giàu tính biểu tượng
• chi tiết giàu sức gợi

5. Mẫu tham khảo

Phân tích một yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong Chữ người tử tù

Trong Chữ người tử tù, nhà văn Nguyễn Tuân đã rất thành công khi xây dựng hình tượng 2 nhân vật chính vừa đối lập lại vừa tương đồng: Huấn Cao - một kẻ tử tù, là đại diện cho tầng lớp bị trị và viên quản ngục đại diện cho tầng lớp cai trị. Sự đối lập giữa 2 nhân vật này còn được thể hiện ở mối quan hệ giữa người sáng tạo cái đẹp với người khát vọng cái đẹp, là người viết chữ đẹp và người muốn xin chữ. Tuy nhiên, ở hai nhân vật đều là những người biết quý trọng cái đẹp, khác với một số tác phẩm khác như tác phẩm “Chí Phèo” xây dựng hai nhân vật hoàn toàn đối lập như Chí Phèo với Bá Kiến. Đối với hình tượng Huấn Cao, Nguyễn Tuân đã sử dụng bút pháp lãng mạn, lí tưởng hóa, dựa vào nguyên mẫu là Chu thần Cao Bá Quát để khắc họa nên một nhân vật có vẻ đẹp toàn diện: vẻ đẹp của tài năng - tâm hồn - khí phách. Qua cách xây dựng đó, tác giả đã làm nổi bật một người có nhân cách đẹp dù người đó bị quy tội phản nghịch triều đình. Vẻ đẹp của Huấn Cao hiện lên lồng lộng giữa chốn ngục tù tăm tối. Hình tượng đó như ngầm khẳng định sự lấn át của cái đẹp, ánh sáng và cái thiện trước cái xấu, bóng tối và tội ác.

Yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong Chữ người tử tù

Một yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện ngắn Chữ người tử tù đó là không gian. Câu chuyện được miêu tả trong cảnh ngục tù, nơi chất chứa những cái xấu, cái ác. Phòng ẩm thấp, bẩn thỉu, đầy những phân gián, phân chuột… Vậy mà, giữa khung cảnh đấy, ánh sáng của ngọn đuốc trong đêm thắp lên làm bừng tỉnh viên quản ngục. Huấn Cao cho chữ viên quản ngục trong bộ dạng không thể thảm hơn nhưng khí phách toát ra khiến con người ta phải ngưỡng mộ, trầm trồ. Con người có thể chung sống với cái xấu nhưng không thể để cái xấu hòa vào mình. Cảnh cho chữ cũng vậy, như một lời minh chứng rằng, cái đẹp không thể tồn tại với cái xấu. Phải giữ được sự thiện lương dù trong hoàn cảnh nào.

Đoạn văn phân tích một yếu tố nghệ thuật đặc sắc

Trong “Chữ người tử tù” tình huống truyện xoay quanh cuộc gặp gỡ kỳ ngộ giữa Huấn Cao và quản ngục. Đó là một tình huống có tính chất éo le, kịch tính và ngang trái, bởi Huấn Cao là tử tù cò quản ngục là quản tù; Huấn Cao đứng đầu đội quân phiến loạn triều đình còn quản ngục lại là công cụ bảo vệ triều đình, đại diện cho triều đình. Huấn Cao là một anh hùng có chí khí, khí phách hiên ngang và có tài viết chữ thư pháp được ví như người tài lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa còn quản ngục mặc dù sống trong chốn cặn bã, lừa lọc, tàn nhẫn nhưng lại yêu cái đẹp, trọng người tài. Huấn Cao bị cầm tù về nhân thân nhưng tự do về thân cách còn quản ngục tự do về nhân thân nhưng lại bị cầm tù bởi nhân cách. Trên bình diện xã hội, họ ở hai chiến tuyến đối lập nhau, chính vì thế tình huống truyện càng gay gắt và kịch tính hơn. Tình huống truyện giúp cho cốt truyện phát triển từ cuộc gặp gỡ đến sự biệt đại của quản ngục cho Huấn Cao rồi đến sự hiểu nhầm của Huấn Cao trước tấm lòng của quản ngục để rồi sự trân trọng và quý mến khi nhận ra tấm lòng chân thành và sự biệt đãi của quản ngục, một người biết quý trọng người tài, yêu cái đẹp. Bằng tài năng và tấm lòng yêu con người, yêu cái đẹp. Nguyễn Tuân đã sáng tạo ra được tình huống truyện đặc sắc và hấp dẫn, chỉ có thể là một cây bút tài năng mới thành công như vậy. Chữ người tử tù luôn là một truyện ngắn hấp dẫn bởi giọng riêng của Nguyễn Tuân.

Viết đoạn văn phân tích một yếu tố nghệ thuật đặc sắc

Cảnh cho chữ trong truyện ngắn “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân được coi là một “cảnh tượng xưa nay chưa từng có”. Trước hết bởi hoàn cảnh diễn ra nó vô cùng đặc biệt: vào buổi đêm – trước khi Huấn Cao ra pháp trường đối mặt với cái chết. Huấn Cao đã viết chữ tặng viên quản ngục ngay trong ngục tù hôi hám, bẩn thỉu. Cái đẹp lại được sáng tạo giữa chốn hôi hám, nhơ bẩn; thiên lương cao cả lại tỏa sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. Huấn cao – một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng đang dậm tô những nét chữ tài hoa với một tư thế đĩnh đạc, hiên ngang. Viên quản ngục – người đại diện cho sự thống trị lại trong tư thế khúm núm, kính cẩn xin chữ. Tuy đối lập về hoàn cảnh nhưng họ lại bắt gặp sự đồng điệu giữa một con người tài hoa tạo ra cái đẹp và một người tiếp nhận, say mê cái đẹp. Qua đó, tác giả đã gửi gắm thông điệp: cái đẹp luôn tỏa sáng trong mọi hoàn cảnh, cái đẹp có sức cảm hoá và chiến thắng cái xấu, cái ác.

Viết đoạn văn khoảng 150 chữ phân tích một yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong Chữ người tử tù

Một trong những yếu tố nghệ thuật đặc sắc làm nên giá trị của Chữ người tử tù là nghệ thuật xây dựng tình huống truyện độc đáo. Nguyễn Tuân đã sáng tạo nên một nghịch cảnh có một không hai: một người tử tù, kẻ “đứng trước án chém”, lại cho chữ viên quản ngục – kẻ đại diện cho quyền lực, pháp luật. Sự đảo ngược ấy vừa bất ngờ, vừa giàu kịch tính, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho tác phẩm. Trong khung cảnh ngục tù tối tăm, bẩn thỉu, tưởng như không thể có chỗ cho cái đẹp và ánh sáng, thì nghệ thuật thư pháp – biểu tượng cho cái đẹp, cái cao cả – lại tỏa sáng. Hình ảnh “cảnh tượng xưa nay chưa từng có” khi Huấn Cao cho chữ đã làm nổi bật sự chiến thắng của ánh sáng đối với bóng tối, của cái đẹp và cái thiện đối với cái ác và sự tàn bạo. Tình huống truyện không chỉ làm nổi bật phẩm chất tài hoa, thiên lương trong sáng của Huấn Cao, mà còn thể hiện tấm lòng biệt nhỡn liên tài, sự khao khát chân – thiện – mỹ của viên quản ngục. Nhờ nghệ thuật xây dựng tình huống ấy, Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công một bức tranh giàu chất lãng mạn, đồng thời gửi gắm quan niệm sâu sắc về mối quan hệ giữa cái đẹp và cái thiện trong cuộc đời.

6. Những lỗi thường gặp

• Liệt kê quá nhiều biện pháp nghệ thuật nhưng không giải thích tác dụng.
• Nhầm nội dung với nghệ thuật
• Phân tích cảnh cho chữ chưa sâu
• Không gắn nghệ thuật với nội dung tư tưởng