Soạn bài Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi - Chân trời sáng tạo 7 Ngữ văn lớp 7 trang 100 sách Chân trời sáng tạo tập 2

Bài thơ Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi sẽ được tìm hiểu trong chương trình học môn Ngữ văn lớp 7. 

Download.vn sẽ giới thiệu tài liệu Soạn văn 7: Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi, thuộc sách Chân trời sáng tạo, tập 2. 

1. Soạn bài Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi chi tiết

1.1 Chuẩn bị đọc

Hãy chia sẻ với các bạn trong lớp tình cảm của em đối với một con thú cưng hoặc một con vật nào đó (trong sách, phim) mà em yêu quý.

Hướng dẫn giải:

Tình cảm: Yêu mến, trân trọng như một người bạn…

1.2 Trải nghiệm cùng văn bản

Câu 1. Em hình dung thế nào về hình ảnh “một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi”?

Hướng dẫn giải:

Hình ảnh “một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi” gợi ra hình dung về sự gắn bó, quấn quýt của con mèo với nhân vật tôi.

Câu 2. Theo em, trái tim của nhân vật “tôi” ca hát về những điều gì?

Hướng dẫn giải:

Lời ru dành cho chú mèo với tình cảm âu yếm, nâng niu.

1.3 Suy ngẫm và phản hồi

Câu 1. Liệt kê những từ ngữ, hình ảnh miêu tả “con mèo nằm ngủ trên ngực tôi” trong khổ thơ thứ hai. Em có cảm nhận gì về hình ảnh đó?

Hướng dẫn giải:

- Từ ngữ, hình ảnh miêu tả “con mèo nằm ngủ trên ngực tôi” trong khổ 2:

• Từ ngữ: trong veo, nhọn hoắt, nỗi kinh hoàng, móng vuốt
• Hình ảnh: con mèo nằm ngủ trên ngực tôi, đôi mắt biếc trong veo, hàm răng nhọn hoắt, móng vuốt khép lại, ngủ như đứa trẻ giữa vòng tay ấp ủ

- Cảm nhận về hình ảnh: Những hình ảnh cho thấy vẻ đẹp và sức mạnh của chú mèo.

Câu 2. Nhân vật “tôi” đã có những cảm nhận thế nào khi để cho một chú mèo ngủ yên trên ngực mình?

Hướng dẫn giải:

Nhân vật “tôi” đã có những cảm nhân: hạnh phúc, tràn ngập tình yêu thương và muốn bảo vệ chú mèo bé nhỏ.

Câu 3. Xác định các biện pháp tu từ, cách ngắt nhịp và tác dụng của chúng trong khổ thơ sau:

Ngủ đi, ngủ đi đôi tai vểnh ngây thơ
Ngủ đi, ngủ đi cái đuôi dài bướng bỉnh
Ngủ đi, ngủ đi con hổ con kiêu hãnh
Hàng ria mép ngang tàng, đôi mắt biếc trong veo…

Hướng dẫn giải:

- Biện pháp tu từ:

• Điệp ngữ “ngủ đi”; hoán dụ (đôi tai vểnh ngây thơ, cái đuôi dài bướng bỉnh, hàng ria mép ngang tàng, đôi mắt biếc trong veo - chỉ con mèo), ẩn dụ (con hổ con kiêu hãnh).
• Cách ngắt nhịp: 2/2/3/2 hoặc 3/2/3/2

- Tác dụng: Diễn tả sinh động vẻ đẹp hình thể và tính cách của con mèo, gợi liên tưởng thú vị sâu sắc cho người đọc, cách ngắt nhịp chậm rãi khiến cho cảm xúc của nhân vật tôi trở nên nhẹ nhàng, sâu lắng.

Câu 4. Xác định những dòng thơ sử dụng các từ ngữ “trên ngực tôi”, “trái tim” và nhận xét về cách sử dụng các từ ngữ ấy trong bài thơ.

Hướng dẫn giải:

- Dòng thơ sử dụng “trên ngực tôi”:

• Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi
• Trên ngực tôi một con mèo nằm ngủ
• Trên ngực tôi nằm ngủ một con mèo.

- Dòng thơ sử dụng “trái tim”

• Dưới con mèo trái tim tôi đang đập
• Trái tim tôi hòa nhịp trái tim mèo
• Trái tim tôi trong một phút bỗng mềm đi
• Tôi nằm nghe trái tim mình ca hát

- Nhận xét: Việc sử dụng những từ ngữ này trong bài thơ góp phần diễn tả sự gắn bó, cũng như tình cảm yêu thương của nhân vật tôi với con mèo.

Câu 5. Qua văn bản trên, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì? Thông điệp ấy gợi cho em suy nghĩ gì?

Hướng dẫn giải:

• Thông điệp: Hãy yêu thương, chăm sóc các loài động vật xung quanh ta; niềm hạnh phúc đến từ việc biết yêu thương, che chở, đùm bọc người khác, kể cả những loài vật nhỏ bé; hãy lắng nghe trái tim mình để cho trái tim rung động trước tình cảm nhân ái ấy.
• Suy nghĩ về thông điệp: Thông điệp này đã gợi cho em tình cảm về muôn loài, biết sống yêu thương các loài động vật hơn.

Câu 6. Hãy thể hiện tình cảm của em đối với thiên nhiên, loài vật theo cách mà em thấy phù hợp nhất: vẽ tranh, làm thơ, viết nhật kí, sưu tầm những bức ảnh, bài nhạc... liên quan.

Học sinh có thể vẽ tranh, làm thơ… theo sở thích.

Hướng dẫn giải:

Chú mèo bé nhỏ
Lông trắng như bông
Chạy nhanh rình chuột
Giữ nhà giỏi ghê. 

2. Soạn bài Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi ngắn gọn

Câu 1. Liệt kê những từ ngữ, hình ảnh miêu tả “con mèo nằm ngủ trên ngực tôi” trong khổ thơ thứ hai. Em có cảm nhận gì về hình ảnh đó?

Hướng dẫn giải:

- Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả “con mèo nằm ngủ trên ngực tôi” trong khổ thơ thứ hai: đôi mắt biếc trong veo, hàm răng nhọn hoắt, khép lại móng vuốt.

- Những hình ảnh cho thấy vẻ đẹp ngoại hình và sức mạnh của chú mèo đã khiến bày chuột phải khiếp sợ.

Câu 2. Nhân vật “tôi” đã có những cảm nhận thế nào khi để cho một chú mèo ngủ yên trên ngực mình?

Hướng dẫn giải:

Nhân vật “tôi” cảm thấy hạnh phúc, tràn ngập tình yêu thương.

Câu 3. Xác định các biện pháp tu từ, cách ngắt nhịp và tác dụng của chúng trong khổ thơ sau:

Ngủ đi, ngủ đi đôi tai vểnh ngây thơ
Ngủ đi, ngủ đi cái đuôi dài bướng bỉnh
Ngủ đi, ngủ đi con hổ con kiêu hãnh
Hàng ria mép ngang tàng, đôi mắt biếc trong veo…

Hướng dẫn giải:

- Xác định biện pháp tu từ và cách ngắt nhịp:

• Điệp ngữ “ngủ đi”; hoán dụ (đôi tai vểnh ngây thơ, cái đuôi dài bướng bỉnh, hàng ria mép ngang tàng, đôi mắt biếc trong veo - chỉ con mèo), ẩn dụ (con hổ con kiêu hãnh).
• Cách ngắt nhịp: 2/2/3/2 hoặc 3/2/3/2

- Tác dụng: Biện pháp tu từ góp phần diễn tả vẻ đẹp hình thể và tính cách của con mèo, gợi những liên tưởng thú vị cho người đọc, cách ngắt nhịp giúp tạo giọng điệu nhẹ nhàng và tình cảm.

Câu 4. Xác định những dòng thơ sử dụng các từ ngữ “trên ngực tôi”, “trái tim” và nhận xét về cách sử dụng các từ ngữ ấy trong bài thơ.

Hướng dẫn giải:

- Dòng thơ sử dụng “trên ngực tôi”:

• Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi
• Trên ngực tôi một con mèo nằm ngủ
• Trên ngực tôi nằm ngủ một con mèo.

- Dòng thơ sử dụng “trái tim”

• Dưới con mèo trái tim tôi đang đập
• Trái tim tôi hòa nhịp trái tim mèo
• Trái tim tôi trong một phút bỗng mềm đi
• Tôi nằm nghe trái tim mình ca hát

- Nhận xét: Diễn tả sự gắn bó, cũng như tình cảm yêu thương của nhân vật tôi với con mèo.

Câu 5. Qua văn bản trên, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì? Thông điệp ấy gợi cho em suy nghĩ gì?

Hướng dẫn giải:

• Thông điệp: Chúng ta cần yêu thương, chăm sóc các loài vật ở xung quanh.
• Suy nghĩ về thông điệp: Tình cảm dành cho muôn loài.

Câu 6. Hãy thể hiện tình cảm của em đối với thiên nhiên, loài vật theo cách mà em thấy phù hợp nhất: vẽ tranh, làm thơ, viết nhật kí, sưu tầm những bức ảnh, bài nhạc... liên quan.

Hướng dẫn giải:

Con chim sơn ca
Bố nuôi trong nhà
Ở trong lồng nhỏ
Thật là dễ thương

Lông nó mềm mượt
Cái mỏ nhỏ xinh
Cất giọng ca vang
Say mê cuộc đời.

3. Tác giả - Tác phẩm Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi

3.1 Tác giả

- Anh Ngọc tên thật là Nguyễn Đức Ngọc, sinh năm 1943

- Quê quán: huyện Nghi Lộc, Nghệ An

- Thơ của ông hồn hậu, tinh tế, giàu chất suy tư

- Tác phẩm chính: Hương đặt màu cờ (1977), Gửi lại thời gian (2008),...

3.2 Tác phẩm

a. Thể thơ

Bài thơ Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi được sáng tác theo thể thơ tự do.

b. Bố cục

• Phần 1. 3 khổ đầu: hình ảnh chú mèo đang nằm ngủ
• Phần 2. Còn lại: tình cảm của “tôi” dành cho chú mèo

c. Nội dung

Bài thơ đã gửi gắm thông điệp hãy yêu thương, chăm sóc các loài động vật xung quanh ta; niềm hạnh phúc đến từ việc biết yêu thương, che chở, đùm bọc người khác, kể cả những loài vật nhỏ bé; hãy lắng nghe trái tim mình để cho trái tim rung động trước tình cảm nhân ái ấy.

d. Nghệ thuật

Những từ ngữ, hình ảnh gần gũi; sử dụng nhiều biện pháp tu từ; giọng thơ giàu cảm xúc;...