Soạn bài Cái bóng trên tường Chân trời sáng tạo Ngữ văn lớp 9 trang 105 sách Chân trời sáng tạo tập 2

Soạn bài Cái bóng trên tường Chân trời sáng tạo là tài liệu tham khảo vô cùng hữu ích dành cho bạn đọc.

Nội dung được đăng tải ngay sau đây, bạn đọc có thể tham khảo để biết thêm ý tưởng cho bài viết của mình.

1. Soạn bài Cái bóng trên tường

Câu 1. Nêu một số dấu hiệu cho thấy văn bản trên mang đặc điểm của thể loại bi kịch.

Hướng dẫn giải:

Đặc điểm của thể loại bi kịch:

- Nhân vật kịch: người chồng, đứa con, người vợ

- Lời thoại kịch: đối thoại

- Hành động kịch

- Xung đột kịch: lòng tin yêu của người vợ với người chồng ít học, đa nghi.

Câu 2. Tóm tắt cốt truyện và xác định xung đột/ kiểu xung đột kịch của văn bản.

Hướng dẫn giải:

- Cốt truyện: Người chồng đi lính trở về. Lúc ra thăm mộ mẹ, nghe tiếng đứa con nói về bố khác, đêm nào cũng đến với hai mẹ con. Vốn tính đa nghi, nên cho rằng vợ mình thay lòng đổi dạ. Người vợ biết không thể giải thích cho chồng hiểu nên đã nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự thủy chung của mình. Người chồng đêm ru con đi ngủ đã phát hiện ra sự thật, bèn làm cỗ cúng vợ. Người chồng vô cùng ân hận nhưng đã quá muộn.

- Xung đột: giữa lòng tin yêu và sự nghi ngờ.

Câu 3. Phân tích thái độ, cách ứng xử của nhân vật người chồng và nhân vật người vợ trong văn bản. Giải thích nguyên nhân dẫn đến việc thay đổi thái độ, cách ứng xử của người chồng đối với vợ mình ở cuối văn bản.

Hướng dẫn giải:

- Thái độ, cách ứng xử của nhân vật người chồng và nhân vật người vợ:

• Người chồng: không phân biệt đúng sai đuổi vợ ra khỏi nhà, vô tâm và tàn nhẫn.
• Người vợ: hiền hậu, thuỷ chung, có tấm lòng nhân hậu, tha thứ cho chồng.

- Chồng thay đổi thái độ với vợ vì nhận ra bản thân đã nghi oan cho vợ, hiểu được nguyên nhân câu chuyện và chính mình là người gián tiếp hại vợ mình.

Câu 4. Phân tích ý nghĩa của hình ảnh “cái bóng trên tường” trong nhan đề và trong các lời thoại dưới đây:

Bóng người vợ - Cứ mỗi tối, anh thắp đèn, thì em sẽ về, cứ mỗi tối anh thắp đèn lên thì sẽ thấy em. Anh thắp đèn lên, sẽ thấy em (biến đi).

Người chồng - (tỉnh dậy) Em ơi, chẳng phải riêng một mình anh mà từ nay, hễ có ai thắp đèn buổi tối, trông lên cái bóng trên tường thì sẽ nhìn thấy em.

Hướng dẫn giải:

Ý nghĩa hình ảnh “cái bóng trên tường”:

- Nguyên nhân dẫn đến sự nghi ngờ của người chồng, cái chết của người vợ, gợi cảm giác ám ảnh, day dứt, không thể nào quên.

- Thể hiện nỗi buồn, sự bất lực trước thực tế phũ phàng, vợ sẽ luôn bên cạnh người chồng, nhưng chỉ là cái bóng.

Câu 5. Chỉ ra sự khác biệt về cốt truyện, nhân vật trong kịch bản trên đây so với Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ, xem Bài 4). Theo em, vì sao có sự khác biệt như vậy?

Hướng dẫn giải:

- Sự khác biệt về cốt truyện, nhân vật trong kịch bản:

Cốt truyện: thay đổi, ít yếu tố kì ảo hoang đường hơn và tập trung sâu hơn vào lời thoại, hành động, nội tâm nhân vật chính.

Nhân vật: tập trung hai nhân vật chính là người chồng, người vợ

Câu 6. Xác định chủ đề và thông điệp mà tác giả vở kịch muốn gửi đến người xem, người đọc.

Hướng dẫn giải:

• Chủ đề: sự hồ đồ dẫn đến kết thúc đáng thương, hậu quả đáng tiếc trong cuộc sống gia đình
• Thông điệp: cẩn trọng khi nhận xét, phán xét người khác, biết sống bao dung và vị tha.

2. Tác giả - Tác phẩm Cái bóng trên tường

2.1 Tác giả

- Nguyễn Đình Thi (1924 - 2003) sinh tại Luông Pha-bang (Lào).

- Quê gốc của ông ở làng Vũ Thạch (nay là phố Bà Triệu, Hà Nội).

- Thuở nhỏ, Nguyễn Đình Thi sống cùng với gia đình ở Lào.

- Năm 1931, ông theo gia đình về nước, tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1941.

- Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Nguyễn Đình Thi tham gia Hội Văn hóa cứu quốc và Hội Văn nghệ Việt Nam.

- Từ 1958 đến năm 1989, ông là Chủ tịch Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam.

- Nguyễn Đình Thi là một nhà văn hóa, một nghệ sĩ đa tài: viết văn, làm thơ, sáng tác nhạc, soạn kịch, viết lý luận phê bình văn nghệ, biên khảo triết học…

- Năm 1996, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

- Một số tác phẩm chính: Các tiểu thuyết như Xung kích (1951), Vào lửa (1966); các tập thơ như Người chiến sĩ (1956), Bài thơ Hắc Hải (1958); các vở kịch như Con nai đen (1961), Rừng trúc (1978); các tập tiểu luận như Mấy vấn đề về văn học (1956)...

2.2 Tác phẩm

a. Xuất xứ

Cái bóng trên tường là chi tiết quan trọng trong một truyện kể dân gian về nỗi oan khuất của nàng Vũ Thị Thiết, sau được Nguyễn Dữ viết thành truyện truyền kì nổi tiếng: Chuyện người con gái Nam Xương

b. Tóm tắt

Người chồng đi lính trở về. Lúc ra thăm mộ mẹ, nghe tiếng đứa con nói về bố khác, đêm nào cũng đến với hai mẹ con. Vốn tính đa nghi, nên cho rằng vợ mình thay lòng đổi dạ. Người vợ biết không thể giải thích cho chồng hiểu nên đã nhảy xuống sông tự vẫn để minh chứng cho sự thủy chung của mình. Người chồng đêm ru con đi ngủ đã phát hiện ra sự thật, bèn làm cỗ cúng vợ. Người chồng vô cùng ân hận nhưng đã quá muộn.