Soạn bài Bầy chim chìa vôi - Kết nối tri thức 7 Ngữ văn lớp 7 trang 11 sách Kết nối tri thức tập 1

Truyện Bầy chim chìa vôi của nhà văn Nguyễn Quang Thiều đem đến nhiều bài học giá trị.  Download.vn sẽ cung cấp tài liệu Soạn văn 7: Bầy chim chìa vôi. 

Các bạn học sinh lớp 7 hãy cùng tham khảo nội dung chi tiết của tài liệu sẽ được chúng tôi đăng tải ngay dưới đây. 

1. Infographic Bài học đường đời đầu tiên

2. Soạn bài Bầy chim chìa vôi siêu ngắn

Câu 1. (trang 16 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Hướng dẫn giải:

• Đề tài: trẻ em
• Ngôi kể: thứ ba

Câu 2. (trang 16 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Hướng dẫn giải:

• Lời của người kể chuyện: “Khoảng hai giờ sáng Mon tỉnh giấc. Nó xoay mình sang phía anh nó, thì thào gọi”; “Thằng Mên hỏi lại, giọng nó ráo hoảnh như đã thức dậy từ lâu lắm rồi”
• Lời của nhân vật: “- Anh Mên ơi, anh Mên!”; “- Gì đấy? Mày không ngủ à?”

Câu 3. (trang 17 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Hướng dẫn giải:

- Nguyên nhân: chim chìa vôi non có thể chết đuối

- Chi tiết thể hiện: Mon nói: “Em sợ những con chim chìa vôi bị chết đuối mất”, Mên nói: “Tao cũng sợ”.

Câu 4. Trong cuộc trò chuyện ở phần (2), Mon nói với Mên những chuyện gì? Nội dung cuộc trò chuyện ấy giúp em cảm nhận được những nét tính cách nào của nhân vật Mon?

Hướng dẫn giải:

- Mon đã nói với Mên: lấy trộm con cá bống của bố rồi thả nó vào chỗ cống sông, Mon rủ Mên ra sông để mang chìa vôi vào bờ.

- Tính cách nào của nhân vật Mon: trong sáng, hồn nhiên và biết yêu thương loài vật

Câu 5. (trang 17 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Hướng dẫn giải:

- Một số chi tiết miêu tả nhân vật Mên ở phần (3):

• “Chứ còn sao - Lúc này giọng thằng Mên tỏ vẻ rất người lớn”
• “Phải kéo vào bến chứ, không thì chết…”
• Thằng Mên quấn cái dây buộc đò vào người nó và gò lưng kéo.
• “Thằng Mên nói và ngồi thụp xuống. Nó căng mắt nhìn sát mặt sông...

- Tính cách của nhân vật Mên: trách nhiệm, suy nghĩ thấu đáo và giàu tình yêu thương loài vật…

Câu 6. (trang 17 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Hướng dẫn giải:

- Chi tiết: một con chim non đuối sức nhưng được chim mẹ cổ vũ đã bay lên

- Vì: chi tiết cho thấy tình mẫu tử thiêng liêng, ý chí mãnh liệt

Câu 7. (trang 17 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Hướng dẫn giải:

Nguyên nhân: giọt nước mắt xúc động, của hạnh phúc

3. Soạn bài Bầy chim chìa vôi chi tiết

3.1 Trước khi đọc

Hãy chia sẻ một trải nghiệm đẹp của tuổi thơ em. Ghi lại một số từ ngữ diễn tả cảm xúc của em khi nghĩ về trải nghiệm đó.

Hướng dẫn giải:

- Một số trải nghiệm đẹp của tuổi thơ em như:

• Chơi các trò chơi dân gian như ô ăn quan, bịt mắt bắt dê…
• Thả diều cùng các bạn.
• Ra đồng gặt lúa.
• Tắm mưa.
• Đi bắt cua, cá ngoài đồng…

- Một số từ ngữ diễn tả cảm xúc khi nghĩ về trải nghiệm đó: thích thú, vui vẻ, sung sướng…

* Tóm tắt văn bản Bầy chim chìa vôi:

Hai giờ sáng, Mon tỉnh giấc. Nó lo lắng cho bầy chim chìa vôi non sông gần bờ sống. Mon gọi Mên dậy trò chuyện. Rồi cả hai quyết định sẽ ra bờ sông để đưa những chú chim vào bờ. Từ chiều qua, nước đã dâng lên nhanh hơn. Nước dâng lên đến đâu, chim bố và chim mẹ lại dắt bầy con tránh nước đến đó. Những chú chim nhảy đến phần cao nhất của dải cát, nhảy lò cò trên những đôi chân mảnh dẻ chưa thật sự cứng cáp. Đến sáng, bầy chim đã bay lên. Bỗng nhiên, một con chim non đuối sức, nó rơi xuống như một chiếc lá. Chim mẹ đến gần xòe đôi cánh lượn quanh đứa con và kêu lên như để cổ vũ cho nó. Lúc đôi chân mảnh dẻ và run rẩy của con chim non chạm vào mặt sông thì đôi cánh của nó đập một nhịp quyết định, tấm thân bé bỏng của nó vụt bứt ra khỏi dòng nước và bay lên cao. Khi Mon và Mên chứng kiến cảnh tượng đó, cả hai khóc đã lúc nào mà không biết.

3.2 Đọc văn bản

Câu 1. Chi tiết nào được lặp lại trong những lời nói của nhân vật Mon?

Hướng dẫn giải:

Chi tiết được lặp lại trong những lời nói của nhân vật Mon là: câu hỏi “Anh bảo…” - anh bảo mưa có to không, nước sông có lên to không, cái bãi cát giữa sông đã ngập.

Câu 2. Bầy chim chìa vôi non có bay được vào bờ không?

Hướng dẫn giải:

Dự đoán 2 trường hợp:

• Trường hơp 1: bầy chim chìa vôi non bay được vào bờ - chúng sẽ an toàn.
• Trường hợp 2: bầy chim chìa vôi non không bay được vào bờ - chúng sẽ chết.

Câu 3. Cuộc “cất cánh” của bầy chim chìa vôi non ở đây có đúng như dự đoán của em không?

Hướng dẫn giải:

- Cuộc “cất cánh” của bầy chim chìa vôi non đã thành công và hạ xuống bên một lùm dứa dại bờ sông dù trước đó có một chú chim.

- Có 2 trường hợp:

• Trường hợp 1: đúng như dự đoán là thành công.
• Trường hợp 2: không như dự đoán là thất bại.

3.3 Sau khi đọc

Trả lời câu hỏi

Câu 1. Em hãy xác định đề tài và ngôi kể của truyện Bầy chim chìa vôi.

Hướng dẫn giải:

• Đề tài: trẻ em
• Ngôi kể: thứ ba

Câu 2. Chỉ ra đâu là lời người kể chuyện, đâu là lời nhân vật trong đoạn văn sau:

Khoảng hai giờ sáng Mon tỉnh giấc. nnó xoay mình sang phía anh nó, thì thào gọi:

- Anh Mên ơi, anh Mên!

- Gì đấy? Mày không ngủ à? – Thằng Mên hỏi lại, giọng nó ráo hoảnh như đã thức dậy từ lâu lắm rồi.

Hướng dẫn giải:

• Lời của người kể chuyện: “Khoảng hai giờ sáng Mon tỉnh giấc. Nó xoay mình sang phía anh nó, thì thào gọi”; “Thằng Mên hỏi lại, giọng nó ráo hoảnh như đã thức dậy từ lâu lắm rồi”
• Lời của nhân vật: “- Anh Mên ơi, anh Mên!”; “- Gì đấy? Mày không ngủ à?”

Câu 3. Điều gì khiến hai anh em Mên, Mon lo lắng khi thấy mưa to và nước đang dâng cao ngoài bãi sông? Chi tiết nào thể hiện rõ nhất điều đó.

Hướng dẫn giải:

- Điều khiến hai anh em Mên, Mon lo lắng khi thấy mưa to và nước đang dâng cao ngoài bãi sông: Những con chim chìa vôi non có thể chết đuối.

- Chi tiết thể hiện: Cuộc trò chuyện của hai anh em Mên, Mon lúc hai giờ sáng; Câu nói của Mon: “Em sợ những con chim chìa vôi bị chết đuối mất”/ Câu trả lời của Mên: “Tao cũng sợ”.

Câu 4. Trong cuộc trò chuyện ở phần (2), Mon nói với Mên những chuyện gì? Nội dung cuộc trò chuyện ấy giúp em cảm nhận được những nét tính cách nào của nhân vật Mon?

Hướng dẫn giải:

- Mon đã nói với Mên việc mình lấy trộm con cá bống của bố rồi thả nó vào chỗ cống sông, Mon rủ Mên ra sông để mang chúng vào bờ.

- Nội dung cuộc trò chuyện ấy giúp em cảm nhận được những nét tính cách nào của nhân vật Mon: trong sáng, hồn nhiên và biết yêu thương loài vật.

Câu 5. Nêu một số chi tiết miêu tả nhân vật Mên ở phần (3). Em hãy dựa vào các chi tiết đó để khái quát tính cách của nhân vật Mên.

Hướng dẫn giải:

- Một số chi tiết miêu tả nhân vật Mên ở phần (3):

• “Chứ còn sao - Lúc này giọng thằng Mên tỏ vẻ rất người lớn”
• “Phải kéo vào bến chứ, không thì chết…”
• Thằng Mên quấn cái dây buộc đò vào người nó và gò lưng kéo.
• “Thằng Mên nói và ngồi thụp xuống. Nó căng mắt nhìn sát mặt sông...

- Tính cách của nhân vật Mên: sống có trách nhiệm, biết suy nghĩ thấu đáo và giàu tình yêu thương loài vật…

Câu 6. Khi đọc đoạn văn miêu tả khung cảnh bãi sông trong buổi bình minh, em có ấn tượng nhất với chi tiết nào? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

- Chi tiết: Và bây giờ bầy chim đã bay lên. Mặt trời như lên nhanh hơn mọi ngày và mưa đã đột ngột tạnh hẳn.

- Vì: Chi tiết này đã cho thấy sức sống mãnh liệt của bầy chim chìa vôi, vẻ đẹp của thiên nhiên sau cơn mưa.

Câu 7. Trong đoạn kết của truyện, Mên và Mon hình như không hiểu rõ vì sao mình lại khóc. Em hãy giúp các nhân vật lí giải điều đó.

Hướng dẫn giải:

Mên và Mon khóc khi nhìn thấy bầy chim chìa vôi có thể cất cánh bay lên, đó là giọt nước mắt của hạnh phúc và niềm vui.

Viết kết nối với đọc

Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) kể lại sự việc bầy chim chìa vôi bay lên khỏi bãi sông bằng lời của một trong hai nhân vật Mon hoặc Mên (ngôi kể thứ nhất).

Hướng dẫn giải:

- Lời của Mon:

Tôi và anh Mên đứng nhìn bầy chim chìa vôi non bay lên cao. Khi bình minh đã đủ để soi rọi những hạt mưa trên mặt sông, cũng là lúc dòng nước khổng lồ đã nuốt chửng phần còn lại của bãi cát. Những cánh chim chìa vôi bé bỏng đã ướt át bứt ra khỏi mặt nước, dương cao đôi cánh bay lên trời cao. Anh em tôi đứng lặng yên không nói một lời nào. Từ chiều qua, nước đã dâng lên nhanh hơn. Nước dâng lên đến đâu, chim bố và chim mẹ lại dẫn bầy con tránh nước đến đó. Những chú chim nhảy đến phần cao nhất của dải cát, nhảy lò cò trên những đôi chân mảnh dẻ chưa thật sự cứng cáp. Bỗng một con chim đuối sức. Đôi cánh của nó dừng lại, rơi như một chiếc lá, thế nhưng nó vẫn kiên cường dùng sức lực của chính bản thân mình để bay lên hòa mình với bầy đàn. Tôi vui mừng vì bầy chim non đã thực hiện được chuyến bay quan trọng của đời mình.

- Lời của Mên:

Tôi và thằng Mon đứng nhìn bầy chim bay lên cao. Chúng dương đôi cánh bay lên trời xanh. Chứng kiến cảnh đó, tôi thở phào nhẹ nhõm. Còn thằng Mon thì nhìn tôi mỉm cười. Chiều qua, nước đã dâng lên nhanh hơn. Nước dâng lên đến đâu, chim bố và chim mẹ lại dẫn bầy con tránh nước đến đó. Cứ thế, chúng tiến đến phần cao nhất của dải cát. Chúng nhảy lò cò trên những đôi chân mảnh dẻ chưa thật sự cứng cáp. Bỗng nhiên, tôi nhìn thấy một chú chim con đuối sức. Con chim mẹ đã xòe rộng đôi cánh bên đứa con rồi kêu lên. Nó dùng hết sức, bứt ra khỏi dòng nước và bay lên cao hơn cả lần cất cánh đầu tiên ở bãi cát. Hai anh em tôi vẫn đứng yên lặng nhìn theo chúng.