Đáp án đề thi môn Ngữ Văn THPT Quốc gia 2026 Đề thi chính thức môn Ngữ văn THPT Quốc gia 2026

Câu 1.

Theo văn bản, trước năm 1440, tri thức được lưu giữ ở:

+ Trong các thư viện, tu viện.

+ Sau những cánh cổng sắt của các lâu đài.

+ Trên những cuốn sách chép tay bằng da có giá trị rất cao.

Câu 2.

Câu văn chứa bằng chứng sau:

"Nếu không có những bản in First Folio xuất bản năm 1623, những vở kịch kinh điển như Macbeth hay Hamlet có lẽ đã bị lụi tàn biến vào hư không ngay sau khi tấm màn nhung của nhà hát Globe khép lại."

Câu 3.

Ý nghĩa của các cụm từ như sau:

"Tài sản bị giam cầm": Tri thức bị giới hạn trong phạm vi nhỏ hẹp, chỉ một số ít người có điều kiện tiếp cận và sử dụng.

"Nhiên liệu": Tri thức trở thành nguồn lực, động lực thúc đẩy sự phát triển của khoa học, công nghệ, kinh tế và xã hội.

=> Hai cách diễn đạt cho thấy sự chuyển biến của tri thức từ trạng thái bị độc quyền sang trạng thái được phổ biến rộng rãi, phục vụ sự tiến bộ của nhân loại.

Câu 4.

Mối liên hệ giữa luận đề và các luận điểm:

Luận đề: Sức mạnh của công nghệ trong giải phóng và lan truyền tin tức, từ đó xoay chuyển định hình vận mệnh của các quốc gia và nền văn minh thế giới.

Các luận điểm triển khai, làm sáng tỏ luận đề bằng cách:

+ Nêu thực trạng tri thức trước năm 1440.

+ Chỉ ra tác động của máy in đối với việc phổ biến tri thức.

+ Chứng minh vai trò của máy in trong bảo tồn văn hóa, thúc đẩy khoa học.

+ So sánh với những nơi hạn chế truyền bá tri thức để làm nổi bật giá trị của máy in.

=> Các luận điểm được sắp xếp logic, thống nhất và tập trung làm rõ luận đề.

Câu 5.

> Cộng hưởng trí tuệ là gì? Cần sử dụng AI thế nào để tạo nên cộng hưởng trí tuệ?

Học sinh dựa vào nội dung văn bản, chi tiết được đưa ra và nêu cách hiểu phù hợp.

Gợi ý:

Trong bối cảnh cần những đột phá về khoa học công nghệ hiện nay, người trẻ cần sử dụng AI để tạo nên sự cộng hưởng tri thức bằng cách:

- Chủ động khai thác AI như một công cụ hỗ trợ học tập, nghiên cứu và sáng tạo tri thức mới.

- Kết hợp giữa kiến thức của bản thân với khả năng xử lí dữ liệu nhanh của AI để nâng cao hiệu quả làm việc.

- Rèn luyện tư duy phản biện, kiểm chứng thông tin thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào AI.

- Tuân thủ các nguyên tắc đạo đức số, sử dụng AI có trách nhiệm, tôn trọng bản quyền và quyền riêng tư.

Câu 1: "Làm thế nào để có những 'Steve Jobs Việt Nam'?"

(1) Mở đoạn

+ Dẫn dắt từ vai trò của những nhà sáng tạo công nghệ như Steve Jobs.

+ Nêu vấn đề: Việt Nam cần tạo điều kiện để xuất hiện những người trẻ có khả năng đổi mới, sáng tạo và tạo ra giá trị lớn cho xã hội.

(2) Thân đoạn

a. Giải thích

"Steve Jobs Việt Nam" là cách nói hình tượng chỉ những người trẻ tài năng, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, có khả năng tạo ra các sản phẩm, công nghệ hoặc ý tưởng có sức ảnh hưởng lớn.

b. Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?

+ Đổi mới giáo dục theo hướng phát triển tư duy sáng tạo, năng lực thực hành.

+ Tạo môi trường khuyến khích nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

+ Đầu tư cho khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

+ Người trẻ phải chủ động học tập, rèn luyện kỹ năng, nuôi dưỡng đam mê, bản lĩnh và tinh thần dám chấp nhận thất bại.

+ Gia đình, nhà trường và xã hội cần đồng hành, hỗ trợ người trẻ phát triển tài năng.

c. Mở rộng

+ Phê phán lối học thụ động, ngại sáng tạo, thiếu ý chí vươn lên.

+ Khẳng định việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yêu cầu cấp thiết trong thời đại công nghệ.

(3) Kết đoạn

+ Khẳng định muốn có những "Steve Jobs Việt Nam" cần sự nỗ lực của cá nhân và sự hỗ trợ của gia đình, nhà trường, xã hội.

+ Liên hệ bản thân: không ngừng học tập, sáng tạo và làm chủ công nghệ để đóng góp cho đất nước.

Câu 2.

Gợi ý dàn ý phân tích bài thơ "Những chiếc lá" - Nguyễn Đình Thi tham khảo như sau:

(1) Mở bài:

+ Giới thiệu Nguyễn Đình Thi.

+ Giới thiệu bài thơ "Những chiếc lá".

+ Khái quát nội dung: hình ảnh chiếc lá gắn với dòng chảy thời gian, kỷ niệm tuổi thơ và tình cảm gia đình sâu sắc.

(2) Thân bài:

Luận điểm 1: Phân tích nội dung bài thơ

- Khái quát:

Bài thơ lấy hình tượng trung tâm là “những chiếc lá, qua đó thể hiện được dòng chảy và quy luật thời gian của thời gian, của thiên nhiên và bức tranh đời sống con người.

- Phân tích:

Hình ảnh những chiếc lá trong dòng chảy thời gian và quy luật thiên nhiên

- Cảnh mùa đông hiện tại: "chiều lạnh cóng", "vườn cây vắng tanh", lá hiện lên với vẻ tàn úa "nâu, đen, rách quăn queo". Đây là giai đoạn cuối của một vòng đời.

- Hồi tưởng về quá khứ của lá: mùa xuân đón chim chóc, mùa hè che mát cho con người, mùa thu thắp vàng cho lứa đôi.

- Quy luật của tạo hóa qua hình tượng những chiếc lá "gió bấc đã rứt chúng ta, ném xuống đất bụi". Sự chia lia, tan tác là điều không thể tránh khỏi của tạo hóa.

- Điệp cấu trúc: "Những..., chúng ta" đã tái hiện một cách nhịp nhàng và sinh động hành trình cống hiến bền bỉ của lá suốt các mùa.

Bức tranh cuộc sống và sự hồi sinh của ngọn lửa

- Hình ảnh chú bé: "bé nhỏ", "lụi hụi", "xuýt xoa". Giữa cái lạnh giá của thiên nhiên, sự xuất hiện của con người mang lại hơi ấm của sự sống.

- Hành động lao động: Chú bé quét lá, gom lá vào bao tải. Những chiếc lá tưởng chừng bỏ đi nay lại trở nên có ích qua bàn tay lao động.

- Không gian gia đình: "mái bếp tranh", "đợi mẹ đi làm về". Một khung cảnh bình dị, ấm áp tình mẫu tử.

- Những chiếc lá khô trở thành nhiên liệu nhóm lửa. Chúng không mất đi mà hóa thân thành ngọn lửa, thành khói thơm, thành hơi ấm để nấu chín nồi cơm.

- Hình ảnh nhân hóa: Lá "reo phù phù, nhảy nhót". Cái chết của lá (rụng xuống) không phải là kết thúc, mà là sự bắt đầu của một giá trị mới: sự ấm áp và hạnh phúc gia đình.

Hình ảnh chiếc lá có sự chuyển dịch:

- Kết hợp hài hòa giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm

- Ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh: Nhiều từ láy gợi hình, gợi cảm: "lao xao", "lụi hụi", "xuýt xoa", "loạt xoạt". Ngôn ngữ gần gũi nhưng giàu sức biểu đạt.

- Giọng điệu nhẹ nhàng mà sâu lắng.

(3) Kết bài

+ Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

+ Bài thơ thể hiện tình yêu cuộc sống, tình cảm gia đình và những suy ngẫm sâu sắc về thời gian, ký ức con người.