Viết đoạn văn phân tích tâm trạng của người chinh phụ Văn mẫu lớp 9 Bộ SGK thống nhất

Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích tâm trạng của người chinh phụ gồm 2 mẫu hay, chọn lọc, giúp các em học sinh có thêm nhiều ý tưởng để triển khai đoạn văn sâu sắc, giàu cảm xúc và thuyết phục hơn.

Mời các em cùng tham khảo bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về tâm trạng nhân vật và có thêm gợi ý khi viết đoạn văn phân tích. 

Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích tâm trạng của người chinh phụ thể hiện trong bốn câu thơ sau:

Chàng thì đi cõi xa mưa gió,
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.
Đoái trông theo đã cách ngăn,
Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh.

(Chinh phụ ngâm, nguyên tác của Đặng Trần Côn, bản dịch của Đoàn Thị Điểm (?))

1. Hướng dẫn phân tích đề

• Dạng bài: Viết đoạn văn nghị luận văn học
• Vấn đề nghị luận: Tâm trạng của người chinh phụ

2. Dàn ý chi tiết

a. Mở đoạn

Giới thiệu đoạn trích và nhân vật người chinh phụ.

b. Thân đoạn

• Người chinh phụ phải sống trong cảnh vắng vẻ khi chồng đi chinh chiến.
• Người chinh phụ luôn hướng tâm tưởng về người chồng.
• Chiến tranh khiến người chinh phụ luôn sống trong thấp thỏm, bất an.
• Đằng sau nỗi buồn là mong ước giản dị: người chồng trở về, gia đình được sum họp.
• Nghệ thuật thể hiện tâm trạng: Miêu tả nội tâm tinh tế; Sử dụng hình ảnh thiên nhiên, không gian và thời gian để biểu hiện cảm xúc; Các hành động, cử chỉ nhỏ bé nhưng giàu sức gợi.

c. Kết đoạn

Khẳng định tâm trạng người chinh phụ là sự hòa quyện của cô đơn, nhớ thương, lo lắng và khát vọng đoàn tụ.

3. Gợi ý ý tưởng

• Vì sao người chinh phụ buồn?
• Nỗi cô đơn được thể hiện như thế nào?
• Vì sao nỗi nhớ của nàng trở nên da diết?
• Chiến tranh tác động như thế nào đến tâm trạng nhân vật?
• Khát vọng sâu xa nhất của người chinh phụ là gì?
• Tâm trạng ấy giúp người đọc hiểu gì?

4. Từ ngữ hay

• cô đơn, lẻ loi
• trống trải, quạnh quẽ
• buồn tủi, sầu muộn
• nhớ thương da diết
• khắc khoải, thấp thỏm
• lo âu, bất an
• day dứt, đau đớn
• mong ngóng, chờ đợi
• khao khát đoàn tụ
• khát vọng hạnh phúc

5. Mẫu tham khảo

Đoạn văn phân tích tâm trạng của người chinh phụ - Mẫu 1

Vì điều kiện đất nước xảy ra chiến tranh người chồng đã phải chia tay người vợ trẻ yêu quý của mình để ra chiến trường. Đó là cuộc chia li buồn và cô đơn của cả hai người được thể hiện trong Nỗi niềm chinh phụ. Từ "cõi xa mưa gió" để chỉ những nơi khó khăn vất vả, nơi bão đạn hòn tên, nơi mạng sống luôn luôn đặt trong tình trạng ngàn cân treo sợi tóc. Còn nàng, trở lại nơi “buồng cũ chiếu chăn” nhưng giờ đây chẳng còn hơi ấm vợ chồng. Hai câu thơ đã thể hiện lên tình yêu chồng tha thiết của người phụ nữ, lo lắng chàng ở nơi xa lạ, nhưng cũng xót thương cho số phận bi ai của chính bản thân mình. Tác giả sử dụng từ "đoái" nghĩa là ngoảnh lại, ngoái lại nhưng dùng từ "đoái" còn hàm ẩn được cái đau đớn, mệt mỏi của tâm trạng người vợ, thế nhưng càng đoái theo trông ngóng chỉ càng thấy cách xa nghìn trùng, giữa họ "đã cách ngăn" "mây biếc" "núi xanh" "tuôn màu" "trải ngàn" cách trở. Nỗi buồn của người phụ nữ như đã âm thầm lan thấm vào thiên nhiên cảnh vật, thể hiện nỗi xót thương não nề của người chinh phụ khi tiễn chồng đi lính.

Đoạn văn phân tích tâm trạng của người chinh phụ - Mẫu 2

Bốn câu thơ trên trong bài thơ Chinh phụ ngâm đã diễn tả được những tâm trạng của người chinh phụ khi tiễn người chinh phu ra chiến trường ác liệt. Ở hai câu thơ đầu: “Chàng thì đi cõi xa mưa gió,/ Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn” như đang lột tả khoảng cách về địa lí, nơi chốn của hai vợ chồng, đồng thời còn là tiếng kêu xót xa, ai oán, cô đơn của người chinh phụ. Nàng đau khổ, lo lắng khi chồng mình đang ở nơi “cõi xa mưa gió”, gặp muôn trùng khó khăn. Nàng còn tự tủi cho bản thân khi phải trở về nơi mà hai người từng hạnh phúc, nhưng giờ trở thành “buồng cũ chiếu chăn”. Phép đối tài tình trong hai câu thơ đã làm sự trái ngược, cách xa của hai người càng nhiều hơn. Mặc dù xa mặt, nhưng người chinh phụ không xa lòng: “Đoái trông theo đã cách ngăn,/ Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh”. Nàng luôn nhìn về nơi “cõi xa ấy”, nhìn qua “mây biếc”, “núi xanh” để được thấy chồng. Thiên nhiên hùng vĩ, hay tượng trưng cho sự cách ngăn giữa người chinh phụ và người chinh phụ, không khiến nàng bồi hồi mong nhớ về chồng. Qua từng câu chữ, sử dụng phép đối, phép ẩn dụ điêu luyện, nhà thơ đã thay cho tiếng nói của người chinh phụ cất lên cảm xúc đau đớn, bi thương, nhớ nhung qua bốn câu thơ trên.

6. Những lỗi thường gặp

• Phân tích cảnh vật nhưng quên con người
• Không nêu cảm nhận của bản thân
• Đoạn văn quá dài hoặc quá ngắn