Soạn bài Những ngôi sao xa xôi Kết nối tri thức Ngữ văn lớp 8 trang 42 sách Kết nối tri thức tập 2

Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê khắc họa hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong đầy dũng cảm, bản lĩnh. Download.vn sẽ cung cấp tài liệu Soạn văn 8: Những ngôi sao xa xôi. 

Các bạn học sinh lớp 8 hãy cùng tham khảo nội dung chi tiết của tài liệu được chúng tôi đăng tải ngay sau đây. 

1. Soạn bài Những ngôi sao xa xôi chi tiết

Câu 1. Câu chuyện được kể bằng lời của ai? Thuộc ngôi thứ mấy? Ngôi kể đó có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện nội dung câu chuyện?

• Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật Phương Định, thuộc ngôi thứ nhất.
• Ngôi kể giúp cho nội dung câu chuyện trở nên chân thực, sinh động hơn.

Câu 2. Câu chuyện diễn ra trong không gian, thời gian nào?

- Không gian: một cao điểm thường xuyên bị máy bay địch bắn phá bằng đủ các loại bom trên tuyến đường Trường Sơn.

- Thời gian: cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ đang diễn ra trong thời điểm cam go, ác liệt nhất.

Câu 3. Tóm tắt những sự kiện chính trong đoạn trích.

- Nho, Thao và Phương Định là ba nữ thanh niên xung phong thuộc một tổ trinh sát mặt đường tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.

- Máy bay ném bom, ba cô gái ra đường phá bom, bom nổ, Nho bị thương. Phương Định và Thao chăm sóc vết thương cho Nho.

- Một cơn mưa đá đột ngột trút xuống cao điểm khiến ba cô gái thích thú. Ngắm mưa, Phương Định nhớ về quê hương.

- Một đêm yên tĩnh, Phương Định và Thao ngắm nhìn đoàn quân ra trận, tình yêu đồng đội trào dâng.

Câu 4. Nhân vật chính trong truyện là những ai? Trình bày cảm nhận của em về nét chung khiến họ gắn bó với nhau như trong một gia đình và những nét riêng ở mỗi người

- Nhân vật chính trong truyện gồm: Phương Định, Thao và Nho

- Nét chung: yêu quê hương, đất nước; dũng cảm, kiên cường và có trách nhiệm với công việc; giàu ước mơ, tâm hồn lãng mạn, nhạy cảm; yêu đồng chí, đồng đội.

- Nét riêng:

• Phương Định: hồn nhiên, lạc quan trẻ trung; tự tin, tự hào về bản thân; mơ mộng và lãng mạn
• Thao: cương quyết, táo bạo và bình tĩnh trong chiến đấu; sợ máu và vắt; thích hát nhưng không thuộc lời và thường hát sai nhạc
• Nho: rắn rỏi, bản lĩnh nhưng cũng có phần trẻ con

Câu 5. Hình ảnh “em gái tiền phương” trong bài thơ Lá đỏ và những nữ thanh niên xung phong trong truyện Những ngôi sao xa xôi gợi cho em suy nghĩ gì về tuổi trẻ Việt Nam trong những năm chiến tranh.

• Trẻ trung, hồn nhiên nhưng đầy bản lĩnh, dũng cảm.
• Trách nhiệm, nghiêm túc trong công việc
• Yêu quê hương, đất nước
• Không ngại hy sinh để bảo vệ Tổ quốc,...

2. Soạn bài Những ngôi sao xa xôi ngắn gọn

a. Tác giả

- Lê Minh Khuê sinh năm 1949, quê ở Thanh Hóa.

- Là nhà văn nữ chuyên viết truyện ngắn, với ngòi bút miêu tả tâm lí nhân vật sắc sảo và tinh tế.

- Sáng tác vào đầu những năm 70 thế kỉ XX.

- Các đề tài chủ yếu:

• Trước 1975: Cuộc sống của tuổi trẻ trên tuyến đường Trường Sơn.
• Sau 1975: Bám sát vào những chuyển biến trong đời sống con người.

- Một số tác phẩm:

• Những ngôi sao xa xôi (tập truyện, 1973)
• Cao điểm mùa hạ (tập truyện, 1978)
• Đoạn kết (tập truyện, 1982)
• Một chiều xa thành phố (tập truyện, 1986)
• Tôi đã không quên (truyện vừa, 1991)
• Bi kịch nhỏ (tập truyện, 1993)
• Lê Minh Khuê truyện ngắn (tập truyện, 1994)....

b. Tác phẩm

* Hoàn cảnh sáng tác

- Truyện là tác phẩm đầu tay của Lê Minh Khuê.

- Truyện được sáng tác năm 1971, trong những năm cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra gay go và ác liệt nhất.

- Trích trong tập truyện cùng tên (Những ngôi sao xa xôi, NXB Kim Đồng).

* Bố cục

Gồm 3 phần:

• Phần 1. Từ đầu đến “là những người mặc quân phục, có ngôi sao trên mũ”: hoàn cảnh sống và làm việc của các cô gái trong tổ trinh sát.
• Phần 2. Tiếp theo đến “Chị Thao bảo”: một trận phá bom của tổ trinh sát.
• Phần 3. Còn lại: trận mưa đá diễn ra trên cao điểm

* Tóm tắt

Nho, Thao và Phương Định là ba nữ thanh niên xung phong thuộc một tổ trinh sát mặt đường tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn. Công việc hằng ngày của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải san lấp, đánh dấu các trái bom chưa nổ và phá bom. Đây là một công việc rất nguy hiểm nhưng ba cô gái vẫn luôn giữ được tinh thần lạc quan, cũng như sự hồn nhiên, mơ mông của tuổi trẻ. Trong một lần phá bom, Nho bị thương. Chị Thao và Phương Định rất lo lắng, chăm sóc tận tình cho cô. Một cơn mưa đá bất chợt đến trên điểm cao gợi cho các cô gái nhiều suy tư.

* Ý nghĩa nhan đề

Trước hết, “những ngôi sao xa xôi” là hình ảnh thực chỉ những ngôi sao trên mũ của những cô gái thanh niên xung phong. Nhưng qua hình ảnh này, tác giả còn muốn gửi gắm hình ảnh về quê hương luôn hiển hiện trong tâm trí của các cô gái thanh niên xung phong. Ngoài ra, nhan đề còn mang còn có ý nghĩa biểu tượng. Những ngôi sao trên bầu trời xa xôi, nhưng phát ra thứ ánh sáng dịu dàng, có sức mê hoặc lòng người. Ánh sáng đó chính là biểu tượng về sự ngời sáng của phẩm chất cách mạng của những cô gái thanh niên xung phong Trường Sơn. Họ cũng giống “những ngôi sao xa xôi” nơi cuối rừng Trường Sơn, thắp sáng khu rừng với vẻ đẹp của nhiệt huyết cách mạng, sự dũng cảm kiên cường nhưng cũng đầy mơ mộng, yêu đời.

=> Một nhan đề ngắn gọn, nhưng lại gửi gắm nhiều thông điệp sâu sắc, ý nghĩa.

* Nội dung

Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ mộng; tinh thần dũng cảm trước nguy hiểm, tinh thần lạc quan khi đối mặt với cuộc sống gian khổ nơi tuyến đường Trường Sơn.

* Nghệ thuật

Ngôn ngữ kể chuyện hồn nhiên, trẻ trung và giàu nữ tính. Nhịp kể của câu chuyện cũng thay đổi: khi khẩn trương, căng thẳng, khi chậm rãi, sâu lắng. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc…

3. Dàn ý phân tích Những ngôi sao xa xôi

(1) Mở bài

Giới thiệu về tác giả Lê Minh Khuê, truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi.

(2) Thân bài

a. Hoàn cảnh sống và làm việc của các cô gái trong tổ trinh sát

- Ba cô gái ở trong một cái hang dưới chân cao điểm, giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn, nơi tập trung nhiều nhất bom đạn, sự nguy hiểm và ác liệt, từng ngày từng giờ phải đối mặt với bom rơi, đạn nổ. Có biết bao thương tích vì bom đạn giặc: “Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn. Hai bên đường không có lá xanh. Chỉ có những thân cây bị tước khô cháy. Những cây nhiều rễ nằm lăn lóc. Những tảng đá to. Một vài cái thùng xăng hoặc thành ô tô méo mó, han gỉ nằm trong đất”.

- Công việc của các cô đặc biệt nguy hiểm: “Họ phải chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình ra giữa vùng trọng điểm đánh phá của máy bay địch để đo và ước tính khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom. Nhiệm vụ của họ thật quan trọng nhưng cũng đầy gian khổ, hy sinh, phải mạo hiểm với cái chết, luôn căng thẳng thần kinh, đòi hỏi sự dũng cảm và bình tĩnh hết sức”.

b. Vẻ đẹp của các cô gái

b.1. Điểm chung

- Họ có phẩm chất chung của người chiến sĩ thanh niên xung phong: gan dạ, dũng cảm và lạc quan, yêu đời.

- Họ có lí tưởng sống cao đẹp: họ sẵn sàng hi sinh tuổi thanh xuân, hi sinh hạnh phúc cá nhân để nghe tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc.

- Kiên cường dũng cảm đối mặt với mưa bom bão đạn:

• Nơi các cô làm việc quả là một thử thách, không sợ hy sinh
• Bị thương nhưng vẫn sẵn sàng bám trụ chia lửa cùng đồng đội

- Tinh thần trách nhiệm cao với công việc: Khối lượng công việc lớn nhưng các cô thường cố gắng hoàn thành tốt mà không cần nhờ đến sự giúp đỡ

- Họ còn có tình đồng chí, đồng đội gắn bó đầy yêu thương: Khi Nho bị thương, chị Thao lo cho Nho, Phương Định rửa cho Nho bằng nước đun sôi, tiêm cho Nho, chăm sóc Nho như một cô y tá thành thạo

=> Các cô đều có những nét tính cách đẹp đẽ và đáng yêu, là những con người sinh động từ cuộc sống thực bước vào tác phẩm một cách tự nhiên.

b.2. Điểm riêng

* Nhân vật Nho: là em út, tính trẻ con, thích ăn kẹo, có dáng vẻ nhỏ nhắn, cứ mỗi lần đi trinh sát về lại đi tắm khiến Phương Định liên tưởng Nho như một que kem mát mẻ. Nhưng khi bị thương lại luôn là một cô gái rắn rỏi và bản lĩnh.

* Nhân vật Thao:

• Chị Thao là chị cả nhưng lại thích làm duyên: Lông mày tỉa nhỏ như cái tăm, áo lót cái nào cũng thêu chỉ màu. Chị rất chăm chép bài hát mặc dù không hát trôi chảy bài nào.
• Trong công việc luôn dũng cảm quyết đoán nhưng lại rất sợ máu và sợ vắt.

=> Trong cô có sự kết hợp giữa cái nhút nhát, mềm yếu và cái bản lĩnh quyết đoán đến vô cùng.

* Nhân vật Phương Định:

- Một cô gái có tâm hồn trong sáng:

• Người Hà Nội, từng có một thời học sinh hồn nhiên vô tư.
• Hay nhớ về kỷ niệm (kỷ niệm luôn sống lại trong cô ngay giữa chiến trường ác liệt; chỉ một cơn mưa đá vụt qua là kỷ niệm lại thức dậy trong cô... ). Nó vừa là khao khát, vừa là liều thuốc tinh thần động viên cô nơi tuyến lửa.
• Nhạy cảm, thường quan tâm đến hình thức (tự đánh giá mình là một cô gái khá... ); biết mình được nhiều người để ý, thấy tự hào nhưng không vồn vã mà tỏ ra kín đáo, tưởng như kiêu kỳ.
• Hay mơ mộng, tìm thấy sự thú vị trong cuộc sống, trong cả công việc đầy nguy hiểm “Việc nào cũng có cái thú vị của nó. Có ở đâu như thế này hay không... ”. Nó như thách thức thần kinh con người để rồi lúc vượt qua nó, chiến thắng nó,cô cảm thấy thú vị.
• Thích hát, thuộc rất nhiều bài hát (từ bài hành khúc bộ đội đến... ), thậm chí bịa ra lời mà hát.
• Dưới cơn mưa đá, cô “vui thích cuống cuồng”, say sưa tận hưởng cơn mưa hồn nhiên như chưa hề nghe thấy tiếng bom rơi đạn nổ.

- Phương Định là người có phẩm chất anh hùng:

• Tinh thần trách nhiệm với công việc.
• Dũng cảm, gan dạ.
• Bình tĩnh, tự tin và rất tự trọng.

=> Phương Định (cũng như Nho và Thao) là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mỹ cứu nước.

(3) Kết bài

Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi.