Soạn bài Vội vàng Kết nối tri thức Ngữ văn lớp 12 trang 93 sách Kết nối tri thức tập 2

Download.vn sẽ cung cấp tài liệu tham khảo Soạn văn 12: Vội vàng, cung cấp kiến thức hữu ích.

Nội dung chi tiết của tài liệu được đăng tải ngay sau đây. Mời bạn đọc cùng tham khảo để chuẩn bị bài.

1. Soạn bài Vội vàng chi tiết

1.1 Trước khi đọc

Câu 1. Cảm nhận của mỗi cá nhân về thời gian là giống nhau hay khác nhau? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

Cảm nhận của mỗi cá nhân về thời gian là khác nhau, vì nó phục thuộc vào trải nghiệm của từng người.

Câu 2. Theo bạn, ý niệm về thời gian có ảnh hưởng như thế nào đến thái độ sống, lí tưởng sống của con người?

Hướng dẫn giải:

Ý niệm về thời gian có ảnh hưởng đến việc lựa chọn thái độ sống, lí tưởng sống của con người.

1.2 Sau khi đọc

Câu 1. Nêu cảm nhận chung của bạn về nhịp điệu bài thơ.

Hướng dẫn giải:

Nhịp điệu bài thơ: nhanh chóng, gấp gáp

Câu 2. Xuân Diệu được coi là người có nhiều cách tân trong việc sử dụng ngôn từ. Bạn có đồng ý với nhận định này không? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

• Ý kiến: đồng tính
• Nguyên nhân: Xuân Diệu sáng tạo ra nhiều ngôn từ mới mẻ.

Câu 3. Bức tranh thiên nhiên hiện lên như thế nào trong đoạn thơ thứ hai (từ “Của ong bướm này đây tuần tháng mật;” đến “Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?”)? Qua bức tranh đó, bạn nhận ra điều gì về cái nhìn thế giới của tác giả?

Hướng dẫn giải:

- Bức tranh thiên nhiên tràn đầy ánh sáng, rực rỡ và tươi đẹp.

- Cái nhìn thế giới của tác giả: yêu đời, khao khát tận hưởng, tận hiến.

Câu 4. Nêu nhận xét khái quát về nhân vật trữ tình. Qua sự tự bộc lộ của nhân vật trữ tình, hãy phân tích mạch vận động cảm xúc trong bài thơ.

Hướng dẫn giải:

- Nhận xét khái quát về nhân vật trữ tình: tràn đầy sức sống của tuổi trẻ, yêu đời và đam mê sống, say đắm trước vẻ đẹp của cuộc sống.

- Phân tích mạch vận động cảm xúc trong bài thơ: Tình yêu tha thiết với cuộc sống nơi trần thế; quan niệm mới mẻ của Xuân Diệu về thời gian; khát vọng sống vội vàng, tận hưởng của nhà thơ.

Câu 5. Cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu trong bài thơ có gì mới mẻ, độc đáo so với cảm nhận về thời gian trong thơ trữ tình trung đại nói chung?

Hướng dẫn giải:

- Ý thức về sự chảy trôi của thời gian “Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua/Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già”: Mùa xuân vẫn tuần hoàn nhưng tuổi trẻ đâu có tuần hoàn, đâu thể thắm lại những lần như thuở còn sung sức, còn dồi dào nhiệt huyết.

- Sự chảy trôi của thời gian là một sự mất mát: Vị thời gian rớm màu chia phôi, núi sông than thầm lời tiễn biệt, những cơn gió xuân vốn dạt dào đến thế cũng thều thào trong tiếng nghẹn. Tiếng vàng anh ru khúc nhạc tình cũng đành dừng lại.

Câu 6. Bài thơ Vội vàng thể hiện quan niệm gì của Xuân Diệu về tình yêu và tuổi trẻ? Bạn có đồng ý với quan niệm đó không? Vì sao?

- Đối với Xuân Diệu, thế giới này đẹp nhất, mê hồn nhất là vì có con người giữa tuổi trẻ và tình yêu. Thời gian quý giá nhất của mỗi đời người là tuổi trẻ, mà hạnh phúc lớn nhất của tuổi trẻ chính là tình yêu.

- Ý kiến đồng ý. Vì đó là một quan niệm mới, tích cực, thấm đượm tinh thần nhân văn.

Câu 7. Qua đoạn cuối của bài thơ (từ “Ta muốn ôm” đến hết), bạn hiểu thế nào về triết lí sống của cái tôi cá nhân? Nghệ thuật thể hiện triết lí sống đó có điểm gì đặc sắc?

- Khát vọng sống mãnh liệt, khát vọng được yêu thương: “Ta muốn ôm”

- Đối tượng “muốn ôm”:

• Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
• Mây đưa và gió lượn: Quấn quýt, giao hòa
• Cánh bướm say với tình yêu
• Non nước, cây, cỏ rạng

- Câu thơ cuối “Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi” thể hiện khát vọng tận hưởng cuộc sống.

=> Đặc sắc: sử dụng biện pháp tu từ, ngôn ngữ và hình ảnh giàu sức gợi,...

1.3 Kết nối đọc - viết

Bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu đã tác động như thế nào đến nhận thức của bạn về thời gian và tuổi trẻ? Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) để trả lời câu hỏi này.

- Dung lượng: 150 chữ

- Nội dung:

• Mối quan hệ mật thiết giữa tuổi trẻ với tình yêu, giữa thời gian với cuộc đời con người.
• Lòng yêu đời, yêu người trong thơ của mình.
• Sự hối hả, sự khao khát sống, khao khát yêu đương đã thôi thúc nhà thơ.

2. Tác giả - Tác phẩm Vội vàng

2.1 Tác giả

a. Cuộc đời

- Xuân Diệu (1916 - 1985), còn có bút danh là Thảo Tra, tên thật là Ngô Xuân Diệu.

- Ông thân sinh của Xuân Diệu là một nhà nho, quê ở làng Trảo Nha (nay là xã Đại Lộc), huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

- Ông lớn lên ở Quy Nhơn. Sau khi tốt nghiệp tú tài, ông đi dạy học tư và làm viên chức ở Mĩ Tho (nay là Tiền Giang), sau đó ra Hà Nội sống bằng nghề viết văn, là thành viên của Tự lực văn đoàn.

- Xuân Diệu tham gia mặt trận Việt Minh trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, hăng say hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật.

- Ông là Ủy viên của Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam các khóa I, II, III. Năm 1983, ông được bầu là Viện sĩ Thông tấn Viện Hàn lâm nghệ thuật Cộng hòa dân chủ Đức.

b. Sự nghiệp

- Xuân Diệu được mệnh danh là “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới” (Hoài Thanh), là “ông hoàng của thơ tình yêu Việt Nam”.

- Ông đã đem đến cho thơ ca đương thời một sức sống mới, một nguồn cảm hứng mới, thể hiện một quan niệm sống mới mẻ, cùng với những cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo.

- Ông là nhà thơ của mùa xuân, của tình yêu và của tuổi trẻ. Giọng thơ Xuân Diệu sôi nổi, đắm say và yêu đời.
- Sau Cách mạng, thơ ông hướng vào đời sống, thực tế và giàu tính thời sự. Ông cổ vũ và hăng hái thể hiện khuynh hướng tăng cường chất hiện thực trong thơ.

- Một vài đánh giá:

“Xuân Diệu mới nhất trong các nhà thơ mới - nên chỉ những người còn trẻ mới thích đọc Xuân Diệu, mà đã thích thì phải mê. Xuân Diệu không như Huy Cận vừa bước vào làng thơ đã được người ta dành ngay cho chỗ ngồi yên ổn. Xuân Diệu đến giữa chúng ta tới nay đã ngót năm năm mà những tiếng khen chê chưa ngớt. Người khen, khen hết sức; người chê, chê không tiếc lời”

(Thi nhân Việt Nam - Hoài Thanh, Hoài Chân)

“Xuân Diệu đào hoa và đam mê, cả đời đuổi theo mộng, nhiều mộng, nhiều mối tình trai.”

(Cát bụi chân ai - Tô Hoài)

“Thơ ông tài hoa, tinh tế và sang trọng.”

(Chân dung và đối thoại - Trần Đăng Khoa)

- Một số tác phẩm nổi tiếng:

• Các tập thơ: Thơ thơ (1938), Gửi hương cho gió (1945), Ngọn quốc kỳ (1945), Một khối hồng (1964), Thanh ca (1982)...
• Văn xuôi: Phấn thông vàng (1939, truyện ngắn), Trường ca (1945, bút ký), 9 bài, Miền Nam nước Việt (1945, 1946, 1947, bút ký)...
• Tiểu luận phê bình: Thanh niên với quốc văn (1945), Tiếng thơ (1951, 1954), Những bước đường tư tưởng của tôi (1958, hồi ký), Ba thi hào dân tộc (1959)...
• Ngoài ra còn có thơ dịch của các tác giả như Victor Hugo, Aleksandr Pushkin, Hồ Chí Minh…

2.3 Tác phẩm

a. Xuất xứ

- “Vội vàng” được trích từ tập Thơ thơ (1938) - tập thơ đầu tay của nhà thơ Xuân Diệu.

- Bài thơ là lời giục giã hãy sống mãnh liệt, sống hết mình, hãy quý trọng từng giây từng phút của cuộc đời mình, nhất là những năm tháng tuổi trẻ của một hồn thơ yêu đời, ham sống cuồng nhiệt.

b. Bố cục

Gồm 3 phần:

• Phần 1. Từ đầu đến “Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân”. Tình yêu tha thiết với cuộc sống nơi trần thế.
• Phần 2. Tiếp theo cho đến “Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa...”. Quan niệm mới mẻ của Xuân Diệu về thời gian.
• Phần 3. Còn lại. Khát vọng sống vội vàng, tận hưởng của nhà thơ.

c. Ý nghĩa nhan đề

- “Vội vàng” trước hết là một tính từ, có nghĩa là tỏ ra rất vội, muốn tranh thủ tối đa thời gian để cho kịp.

- Đối với Xuân Diệu, nhan đề “Vội vàng” đã cho thấy một quan niệm sống mới mẻ của nhà thơ.

- Sống vội vàng không có nghĩa là sống gấp sống vội hay sống ích kỉ mà biết tận hưởng tất cả những giá trị tốt đẹp, tận hiến cho những giá trị cuộc sống nơi trần gian. Đồng thời nhà thơ còn gián tiếp phê phán lối sống thờ ơ, lãng quên thực tại.

d. Tổng kết

- Nội dung

Bài thơ Vội vàng là lời giục giã hãy sống mãnh liệt, sống hết mình, hãy quý trọng từng giây, từng phút của cuộc đời mình, nhất là năm tháng tuổi trẻ.

- Nghệ thuật

• Hình ảnh gần gũi, tươi mới và tràn đầy sức sống.
• Ngôn từ giản dị, trong sáng và gần với lời nói hàng ngày.
• Nhịp điệu vui tươi, cuống quýt và dồn dập.