Soạn bài Đây thôn Vĩ Dạ Chân trời sáng tạo Ngữ văn lớp 12 trang 7 sách Chân trời sáng tạo tập 2

Download.vn sẽ cung cấp tài liệu Soạn văn 12: Đây thôn Vĩ Dạ, hướng dẫn chuẩn bị bài nhanh chóng hơn. 

Nội dung chi tiết của tài liệu sẽ được chúng tôi đăng tải. Bạn đọc hãy cùng tham khảo ngay sau đây.

1. Soạn bài Đây thôn Vĩ Dạ chi tiết

1.1 Trước khi đọc

Những hồi ức về một cảnh, một người nào đó trong quá khứ thường gợi cho ta cảm xúc gì?

Hướng dẫn giải:

Cảm xúc: bâng khuâng, xao xuyến và nhớ nhung

1.2 Đọc văn bản

Câu 1. Hình dung cảnh thôn Vĩ được gợi tả.

Hướng dẫn giải:

Cảnh tượng thôn Vĩ: tươi tắn, tràn đầy sức sống

Câu 2. Chú ý sự chuyển đổi không gian, thời gian ở khổ thơ này.

Hướng dẫn giải:

- Không gian: gió, mây, dòng nước, sông trăng

- Thời gian: buổi tối

Câu 3. Câu hỏi cuối bài thể hiện tâm trạng gì của chủ thể trữ tình?

Hướng dẫn giải:

Tâm trạng: cô đơn, buồn bã

1.3 Sau khi đọc

Câu 1. Câu hỏi ở dòng thơ thứ nhất là lời của ai nói với ai? Bạn hình dung như thế nào về cảnh và người thôn Vĩ qua khổ thơ 1?

Hướng dẫn giải:

- Câu hỏi có hai cách hiểu:

• Lời của người thôn Vĩ hỏi tác giả.
• Lơi phân thân của tác giả tự hỏi chính mình.

=> Dù hiểu theo cách nào thì câu hỏi trên cũng thể hiện được nỗi nhớ thôn Vĩ da diết cũng như mong muốn được về chơi thôn Vĩ.

- Hình dung về cảnh và người thôn Vĩ qua khổ 1: bức tranh thiên nhiên thôn Vĩ trong sáng, tươi tắn và có sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên.

Câu 2. Phong cảnh ở khổ thơ 2 có gì khác so với cảnh sông nước mà bạn từng biết? Từ “kịp” trong câu hỏi tu từ ở cuối khổ thơ cho thấy điều gì trong cảm quan của chủ thể trữ tình?

Hướng dẫn giải:

- Cảnh sông nước nhuốm màu tâm trạng:

• Hình ảnh thiên nhiên thể hiện sự chia lìa “gió theo lối gió, mây đường mây”: gió, mây vốn quấn quýt nay chia lìa đôi ngả.
• “Dòng nước buồn thiu”: sông như nhuốm màu tâm trạng buồn bã, thê lương.
• Hình ảnh “hoa bắp lay: cũng giống như cuộc đời lưu lạc trôi nổi của con người.

=> Hình ảnh thiên nhiên đêm trăng đượm buồn và mờ ảo, hư không.

- Từ “kịp” toát lên niềm hy vọng đầy khắc khoải; đó là khát khao, là ước vọng được giao duyên, được hội ngộ của nhà thơ gửi gắm.

Câu 3. “Khách đường xa” ở khổ thơ cuối có thể là ai? Từ những hình ảnh trong khổ thơ này, xác định mối liên hệ cảm xúc giữa chủ thể trữ tình và “em”.

Hướng dẫn giải:

- “Khách đường xa” có thể là người con gái mà tác giả thầm thương.

- Cảm xúc giữa chủ thể trữ tình và “em”: nỗi nhớ thương, khao khát được gặp lại “em” của chủ thể trữ tình.

Câu 4. Xác định chủ thể của ba câu hỏi trong bài thơ. Ba câu hỏi này thể hiện tình cảm, cảm xúc của người hỏi?

Hướng dẫn giải:

- “Sao anh không về chơi thôn Vĩ?”: Có thể hiểu là lời của người thôn Vĩ hỏi tác giả; cũng có thể là lời phân thân của tác giả tự hỏi chính mình. Dù hiểu theo cách nào thì câu hỏi trên cũng thể hiện được nỗi nhớ thôn Vĩ da diết cũng như mong muốn được về chơi thôn Vĩ.

- “Thuyền ai đậu bến sông trăng đó/Có chở trăng về kịp tối nay?”: Toát lên niềm hy vọng đầy khắc khoải. Đó là khát khao, là ước vọng được giao duyên, được hội ngộ của nhà thơ.

- “Ai biết tình ai có đậm đà?”: Là lời của nhân vật trữ tình vừa là để hỏi người và vừa để hỏi mình, vừa gần gũi vừa xa xăm, vừa hoài nghi vừa như giận hờn, trách móc. Đại từ phiếm chỉ “ai” làm tăng thêm nỗi cô đơn, trống vắng của một tâm hồn khát khao được sống, được yêu.

Câu 5. Nhận xét về sự thay đổi của ngoại cảnh và cảm xúc của chủ thể trữ tình qua ba khổ thơ.

Hướng dẫn giải:

Bức tranh thiên nhiên thôn Vĩ ở khổ thơ đầu trong sáng, tươi tắn và có sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên. Cảm xúc của chủ thể trữ tình là vui vẻ, khao khát được về thăm quê. Bức tranh thiên ở hai khổ tiếp là bức tranh sông nước đêm trăng, nhuốm màu buồn bã, thê lương. Cảm xúc của chủ thể trữ tình trở nên buồn bã, thê lương.

Câu 6. Yếu tố siêu thực trong bài thơ thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh nào? Phân tích ý nghĩa của những từ ngữ, hình ảnh đó.

Hướng dẫn giải:

Yếu tố siêu thực được thể hiện qua hình ảnh “thuyền ai đậu bến sông trăng đó” và “mơ khách đường xa, khách đường xa” gợi không gian mơ hồ, lãng mạn. Hình ảnh trên góp phần thể hiện tâm trạng hoài niệm, mong đợi và tình cảm xa xôi của nhà thơ

Câu 7. Nêu chủ đề của bài thơ. Những biện pháp nghệ thuật nào góp phần thể hiện chủ đề đó?

Hướng dẫn giải:

- Chủ đề: thể hiện tiếng lòng tha thiết yêu đời, yêu người từ đó bộc lộ tình yêu quê hương, đất nước.

- Nghệ thuật: nhân hóa, so sánh, ẩn dụ,..

Bài tập sáng tạo: Vẽ một bức tranh thôn Vĩ Dạ theo tưởng tượng của bạn sau khi đọc bài thơ này.

Học sinh tự làm.

2. Tác giả - Tác phẩm Đây thôn Vĩ Dạ

2.1 Tác giả

- Hàn Mặc Tử (1912 - 1940), tên khai sinh là Nguyễn Trọng Trí.

- Quê ở làng Lệ Mỹ, tổng Võ Xá, huyện Phong Lộc, tỉnh Đồng Hới (nay là tỉnh Quảng Bình) trong một gia đình viên chức nghèo theo đạo Thiên Chúa.

- Cha của ông mất sớm, Hàn Mặc Tử sống với mẹ ở Quy Nhơn và học trung học ở trường Pe-lơ-ranh ở Huế hai năm.

- Sau đó ông về làm công chức ở Sở Đạc điền Bình Định, rồi vào Sài Gòn làm báo.

- Năm 1936, Hàn Mặc Tử bị mắc bệnh phong, về ở tại Quy Nhơn chữa bệnh và mất tại trại phong Quy Hòa.

- Hàn Mặc Tử là một trong những nhà thơ có sức sáng tạo mạnh mẽ nhất trong phong trào Thơ mới.

- Ông làm thơ từ năm 14, 15 tuổi với các bút danh như: Minh Duệ Thị, Phong Trần, Lệ Thanh… Ban đầu, ông sáng tác theo khuynh hướng thơ Đường cổ điển, sau đó thì chuyển hẳn sang khuynh hướng lãng mạn.

- Hồn thơ Hàn Mặc Từ nổi bật với những tình yêu đau đớn hướng về cuộc đời trần thế.

- Một số nhận định về Hàn Mặc Tử:

“Trước không có ai, sau không có ai, Hàn Mặc Tử như một ngôi sao chổi xoẹt qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình”.

(Chế Lan Viên)

“...Một nguồn thơ rào rạt và lạ lùng…” và “Vườn thơ Hàn rộng không bờ không bến càng đi xa càng ớn lạnh…”

(Hoài Thanh)

- Các tác phẩm chính: Gái quê (1936, thơ), Thơ Điên (1938, sau đổi thành Đau thương), Xuân như ý, Thượng thanh khí, Cẩm châu duyên, Duyên kỳ ngộ (kịch thơ, 1939)...

2.2 Tác phẩm

a. Hoàn cảnh sáng tác

- Đây thôn Vĩ Dạ (lúc đầu có tên là “Ở đây thôn Vĩ Dạ”) được sáng tác năm 1938.

- Bài thơ được in trong tập Thơ Điên (về sau tập thơ này đổi tên thành Đau thương).

- “Đây thôn Vĩ Dạ được gợi cảm hứng từ mối tình đầu của Hàn Mặc Tử với một cô gái vốn quê ở Vĩ Dạ - một thôn nhỏ bên dòng sông Hương (Huế).

- GS. Nguyễn Đăng Mạnh từng cho biết: “Hồi làm nhân viên ở sở đạc điền Quy Nhơn, Hàn Mặc Tử có thầm yêu trộm nhớ đơn phương một cô gái người Huế tên là Hoàng Thị Kim Cúc, con ông chủ sở. Một thời gian sau, nhà thơ vào Sài Gòn làm báo, khi trở lại Quy Nhơn thì cô gái đã theo gia đình về Vĩ Dạ (Huế). Một buổi kia, cô Cúc do sự gợi ý của một người em thúc bá, bạn của Hàn Mặc Tử, gửi vào cho nhà thơ một tấm bưu ảnh chụp một phong cảnh sông nước có thuyền và bến, kèm theo mấy lời thăm hỏi để an ủi nhà thơ lúc này đã mắc hiểm nghèo (bệnh phong).

Lời thăm hỏi không ký tên, nhưng bức ảnh và những dòng chữ kia đã kích thích trí tưởng tượng, cảm hứng và đã gợi dậy những gì thầm kín xa xưa của Hàn Mặc Tử…”

b. Bố cục

Gồm 3 phần:

• Phần 1. Khổ thơ thứ nhất: Khung cảnh thiên nhiên nơi thôn Vĩ.
• Phần 2. Khổ thơ thứ hai: Khung cảnh sông nước đêm trăng, tâm trạng của nhà thơ.
• Phần 3. Khổ thơ cuối cùng: Khát vọng tình yêu, cuộc sống của nhà thơ.

c. Nội dung

Bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” là bức tranh thiên nhiên đẹp về một miền quê đất nước, là tiếng lòng của một con người tha thiết yêu đời, yêu người.

d. Nghệ thuật

Hình ảnh biểu hiện nội tâm, bút pháp gợi tả, ngôn ngữ tinh tế, giàu liên tưởng…