Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 92 Ngữ văn lớp 6 trang 92 Bộ SGK thống nhất Tập 1

Để giúp học sinh củng cố và vận dụng kiến thức về từ đồng âm và từ đa nghĩa, Download.vn giới thiệu tài liệu Soạn văn 6: Thực hành tiếng Việt (trang 92).

Hy vọng nội dung sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích, giúp các bạn học sinh lớp 6 nắm chắc kiến thức, hoàn thành tốt các bài tập và học tốt môn Ngữ văn. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết được Download.vn giới thiệu dưới đây.

Soạn bài Thực hành tiếng Việt (trang 92)

Nhận biết từ đồng âm

- Đọc câu sau và chú ý những từ đồng giống nhau về âm: Một nghề cho chín còn hơn chín nghề. 

- Từ chín thứ nhất chỉ tính chất còn còn từ chín thứ hai chỉ số lượng. Nghĩa của hai từ này hoàn toàn khác nhau, không có mối liên hệ nào với nhau. Nghĩa của hai từ đồng âm này được xác định nhờ sự kết hợp của chúng với các từ khác trong câu.

 Nhận biết từ đa nghĩa

- Nếu từ đồng âm là các từ có âm giống nhau nhưng khác nghĩa nhau, không liên quan với nhau thì với trường hợp từ đa nghĩa, các nghĩa khác nhau của một từ lại có liên quan với nhau.

- Ví dụ:

(1) Tôi ăn cơm.

(2) Xe này ăn xăng nhiều.

Từ ăn trong ăn cơm có nghĩa là “tự cho vào cơ thể thức nuôi sống”, còn trong ăn xăng có nghĩa là “tiếp nhận cái cần thiết cho sự hoạt động”. Có thể thấy rõ hai nghĩa này liên quan với nhau. Như vậy một từ ăn kết hợp từ đa nghĩa với những từ khác trong câu, người đọc (người nghe) có thể nhận biết nghĩa nào của từ đa nghĩa được sử dụng.

Từ đồng âm và từ đa nghĩa

1. Trong ba trường hợp sau ta có một từ bóng đa nghĩa hay có các từ bóng đồng âm với nhau? Giải thích nghĩa của từ đó trong từng trường hợp.

a. Lờ đờ bóng ngả trăng nghênh
Tiếng hò xa vọng nặng tình nước non

b. Bóng đã lăn ra khỏi đường biên dọc.

c. Mặt bàn được đánh véc-ni thật bóng.

Hướng dẫn giải:

- Các từ bóng trên là từ đồng âm với nhau.

- Giải thích:

• Bóng a: vùng không được ánh sáng chiếu tới do bị một vật che khuất, hoặc hình của vật ấy trên nền.
• Bóng b: quả cầu rỗng bằng cao su, da hoặc nhựa, dễ nẩy, dùng làm đồ chơi thể thao.
• Bóng c: nhẵn đến mức phản chiếu được ánh sáng gần như mặt gương.

2. Phân biệt nghĩa của từ in đậm trong các câu sau. Theo em, đó có phải là từ đồng âm hay không. Vì sao?

a. 

- Đường lên xứ Lạng bao xa. (1)

- Những cây mía óng ả này chính là những nguyên liệu để làm đường. (2)

b. 

- Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mênh mông bát ngát. (1)

- Tôi mua bút này với gia hai mươi nghìn đồng. (2)

Hướng dẫn giải:

a.

• Đường (1): khoảng không gian phải vượt qua để đi từ một địa điểm này đến một địa điểm khác.
• Đường (2): chất kết tinh có vị ngọt, được tạo ra từ mía hoặc củ cải đường.

b 

• Đồng (1): khoảng đất rộng và bằng phẳng để cày cấy, trồng trọt, v.v.
• Đồng (2): đơn vị tiền tệ.

=> Đây đều là các từ đồng âm nhưng khác nghĩa.

3. Nghĩa của từ trái trong những trường hợp sau đây có liên quan gì với nhau không? Vì sao?

a. Cây xoài trước sân nhà em có rất nhiều trái.

b. Bố vừa mua cho em một trái bóng.

c. Cách một trái núi với ba quãng đồng.

Hướng dẫn giải:

Từ trái trong các câu sau có nghĩa liên quan đến nhau, đều là danh từ chỉ một sự vật.

4. Xác định từ đồng âm và từ đa nghĩa trong các câu sau:

a. Con cò có cái cổ cao.

b. Cổ tay em trắng như ngà
Con mắt em liếc như là dao câu

c. Phố cổ tạo nên vẻ đẹp riêng của Hà Nội.

Hướng dẫn giải:

- Từ đa nghĩa: cổ cao và cổ tay

• cổ cao: bộ phận của cơ thể, nối đầu với thân (nghĩa gốc)
• cổ tay: phần đầu của các bộ phận (nghĩa chuyển)

- Từ đa nghĩa: phố cổ (thuộc về thời xa xưa)

5. Hãy giải thích nghĩa của từ nặng trong câu ca dao: Tiếng hò xa vọng, nặng tình nước non. Tìm thêm một số từ ngữ có từ nặng được dùng với nghĩa khác

Hướng dẫn giải:

- Nghĩa của từ nặng: có tình cảm gắn bó, không dễ dứt bỏ được

- Một số từ ngữ có từ nặng nhưng dùng với nghĩa khác:

• cân nặng (có trọng lượng bao nhiêu đó)
• phạt nặng (ở mức độ cao, có tác dụng làm cho phải chịu đựng nhiều, đòi hỏi nhiều sự vất vả hoặc có thể dẫn đến hậu quả tai hại, nghiêm trọng)
• dấu nặng (tên gọi một thanh điệu của tiếng Việt)...