Soạn bài Hiền tài là nguyên khí của quốc gia - Kết nối tri thức 10 Ngữ văn lớp 10 trang 74 sách Kết nối tri thức tập 1

Download.vn sẽ cung cấp tài liệu Soạn bài Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, thuộc chương trình Ngữ văn 10, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống.

Thông qua tài liệu, các bạn học sinh lớp 10 sẽ có thêm nguồn tham khảo hữu ích để chủ động chuẩn bị bài, củng cố kiến thức trên lớp và rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản nghị luận. Đặc biệt, nội dung còn giúp học sinh nhận thức sâu sắc hơn về ý nghĩa của việc phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài, từ đó liên hệ với trách nhiệm của bản thân trong học tập và cuộc sống.

1. Infographic Hiền tài là nguyên khí của quốc gia

2. Soạn bài Hiền tài là nguyên khí của quốc gia chi tiết

2.1 Trước khi đọc

Câu 1. Bạn nghĩ gì khi nhìn thấy (trực tiếp hoặc qua phim ảnh) những hàng bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).

Hướng dẫn giải:

Khi nhìn thấy những hàng bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tôi cảm thấy rất khâm phục, kính trọng và tự hào về các bậc cha ông.

Câu 2. Bạn đã thấy, đã nghe câu “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” ở đâu, trong hoàn cảnh nào?

Hướng dẫn giải:

Ví dụ: Một chuyến tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám; Tiết học môn Ngữ văn..

2.2 Trong khi đọc

Câu 1. Các vị vua anh minh đã ban ân gì cho kẻ sĩ?

Hướng dẫn giải:

Yêu mến cho khoa danh, đề cao bằng tước trật, nêu tên ở tháp Nhạn, ban danh hiệu Long hổ, bày tiệc Văn hỉ.

Câu 2. Lí do chính của việc dựng bia là gì?

Hướng dẫn giải:

• Vinh danh, lưu lại tiếng thơm muôn đời.
• Khiến cho kẻ sĩ trong vào mà phấn chấn hâm mộ, rèn luyện danh tiết, gắng sức giúp vua.

2.3 Trả lời câu hỏi

Câu 1. Tìm trong đoạn 2 của văn bản những từ ngữ thể hiện thái độ trọng dụng hiền tài của “các đấng thánh đế minh vương”.

Hướng dẫn giải:

Những từ ngữ: quý, yêu mến, đề cao, mừng

Câu 2. Trong văn bản có một câu trực tiếp nói về mục đích của việc dựng bia ghi danh những người đỗ tiến sĩ. Bạn hãy cho biết đó là câu nào.

Hướng dẫn giải:

“Thế thì việc dựng tấm bia đá này lợi ích rất nhiều: kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện theo đó mà gắng, dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai, vừa để rèn giũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh mạch cho nhà nước.”

Câu 3. Xác định luận đề của văn bản và cho biết vì sao bạn xác định như vậy?

Hướng dẫn giải:

• Luận đề: Bàn về tầm quan trọng của hiền tài đối với vận mệnh của đất nước.
• Dựa vào: Nhan đề, lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản.

Câu 4. Xét về nội dung, đoạn 3 có mối quan hệ như thế nào với đoạn 2?

Hướng dẫn giải:

• Xét về nội dung, đoạn 3 tiếp tục bổ sung cho đoạn 2.
• Đoạn 2: Việc làm thể hiện sự coi trọng của “các đấng thánh đế minh vương” với người hiền tài trong thiên hạ.
• Đoạn 3: Nói về những chính sách khuyến khích hiền tài đã được làm và đang tiếp tục làm (khắc bia) của đất nước.

Câu 5. Bạn hãy khái quát về nội dung đoạn 4 và cho biết đoạn này đảm nhận chức năng gì trong mạch lập luận.

Hướng dẫn giải:

• Nội dung: Kẻ sĩ nên bị tự trọng tấm thân mà ra sức báo đáp.
• Chức năng trong mạch lập luận: luận cứ trong mạch lập luận, nói đoạn 4 và 5.

Câu 6. Khi viết bài văn bia, tác giả đã thể hiện ít nhất hai tư cách: một là của người truyền đạt “thánh ý”, hai là của kẻ sĩ được trọng dụng, thường suy nghĩ về việc báo đáp. Việc thống nhất hai tư cách đó đã chi phối như thế nào đến cách triển khai luận điểm của tác giả?

Hướng dẫn giải:

Việc triển khai luận điểm của tác giả sẽ có sự đối chiếu nên cụ thể, rõ ràng hơn.

Câu 7. Tìm một vài dẫn chứng lịch sử (qua những gì đã học và tìm hiểu thêm) để làm sáng tỏ nhận định sau đây của tác giả bài văn bia: “Vì vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên.”

Hướng dẫn giải:

Các triều đại phong kiến đều chú trọng việc tổ chức các khoa thi, kén chọn người tài.

Câu 8. Qua việc đọc văn bản ở trên, bạn hiểu gì về tầm quan trọng của việc xác định mục đích viết và bày tỏ quan điểm của người viết trong văn nghị luận?

Hướng dẫn giải:

• Xác định được luận điểm, trình bày lí lẽ và dẫn chứng thật rõ ràng.
• Lập luận một cách khoa học, lô-gíc…

2.4 Kết nối đọc - viết

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu suy nghĩ của bạn về sự cần thiết của việc trọng dụng hiền tài.

Hướng dẫn giải:

Thân Nhân Trung đã khẳng định rằng: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”. Bởi vậy mà việc trọng dụng, bồi dưỡng hiền tài là vô cùng cần thiết và quan trọng. Trước hết, hiểu đơn giản rằng “hiền tài” là người tài cao, học rộng và có đạo đức. Họ sẽ góp phần đóng góp trí tuệ trên mọi lực vững để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Nhưng không chỉ có trí tuệ, họ còn có phẩm chất và đạo đức tốt đẹp, luôn khao khát cống hiến cho tổ quốc. Từ xưa, các bậc đế vương đều chú trọng đến việc bồi dưỡng hiền tài, kén chọn kẻ sĩ. Những người tài đều được trọng dụng, ban ân và ghi danh sử sách. Đến nay, việc bồi dưỡng nhân tài vẫn luôn được quan tâm. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao việc bồi dưỡng và kêu gọi nhân tài ra sức phục vụ cho cuộc kháng chiến. Hiện tại, nhiều quỹ khuyến học, học bổng nhằm bồi dưỡng nhân tài được mở ra, đã giúp đỡ nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhưng học giỏi. Đất nước Việt Nam muốn sánh vai với các cường quốc năm châu thì cần phải chú trọng bồi dưỡng hiền tài.