Soạn bài Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài Cánh diều Ngữ văn lớp 11 trang 88 sách Cánh diều tập 2

Download.vn sẽ cung cấp tài liệu Soạn văn 11: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài, sẽ giúp cho các bạn học sinh chuẩn bị bài một cách nhanh chóng và đầy đủ.

Các bạn học sinh lớp 11 hãy cùng tham khảo nội dung chi tiết được chúng tôi giới thiệu ngay sau đây.

Soạn bài Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài

1. Chuẩn bị

- Cốt truyện chính: Cung nữ Đan Thiềm nhận được tin phản quân cùng người dân nghèo đang kéo đến để phá Cửu Trùng Đài, liền báo cho Vũ Như Tô và khuyên ông trốn ngay đi nhưng ông không tin đồng thời cũng không có ý định trốn chạy.

- Nhân vật trung tâm: Vũ Như Tô

- Những mâu thuẫn trong văn bản:

• Triều đình Lê Tương Dực và phe phản loạn
• Nhân dân và hôn quân bạo chúa, giữa dân chúng, thợ xây và Vũ Như Tô
• Thực tế đời sống và sáng tạo nghệ thuật
• Quan niệm và cách ứng xử của Đan Thiềm và Vũ Như Tô

2. Đọc hiểu

Câu 1. Những cái chết ở đây có phải là cái chết của nhân vật bi kịch không?

Hướng dẫn giải:

Những cái chết ở đây (của Hoàng thượng, Nguyễn Vũ) không phải là cái chết của nhân vật bi kịch.

Câu 2. Tại sao trong mắt quân khởi loạn thì Vũ Như Tô bị xếp cùng hạng với những cung nữ?

Hướng dẫn giải:

Vũ Như Tô là người làm việc cho Hoàng thượng (xây dựng Cửu Trùng Đài)

Câu 3. Lúc này, có phải Vũ Như Tô hoàn toàn cô độc?

Hướng dẫn giải:

• Vũ Như Tô hoàn toàn cô độc vì Đan Thiềm - người duy nhất hiểu được ông
• (Vũ Như Tô coi là tri kỉ) cũng không còn.

Câu 4. Câu nói cuối cùng của Vũ Như Tô thể hiện tâm trạng gì của nhân vật?

Hướng dẫn giải:

Câu nói cuối cùng của Vũ Như Tô thể hiện tâm trạng: chua chát, đau đớn và chán chường.

3. Trả lời câu hỏi

Câu 1. Tìm những ví dụ tiêu biểu cho thấy các chỉ dẫn sân khấu của tác giả có vai trò quan trọng trong việc làm sáng tỏ bối cảnh, hành động, tâm trạng nhân vật, xung đột trong lời thoại của nhân vật.

Hướng dẫn giải:

Một số ví dụ như:

Đan Thiềm: Ông phải trốn đi. (Có tiếng quân ầm ầm, tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng tù và, tiếng ngựa hí)...

Đan Thiềm: Tôi ở đây. (Có tiếng quân reo dữ dội: “Giết chết Vũ Như Tô, giết chết đám cung nữ”)...

Đan Thiềm (bảo Vũ Như Tô): Ông Cả ơi! Có trốn cũng không được nữa. Ông nguy mất.

Quân khởi loạn kéo vào, gươm giáo sáng lòe…

Câu 2. Thống kê các nhân vật xuất hiện ở từng lớp kịch theo hướng dẫn trong bảng sau:

Em có nhận xét gì về sự xuất hiện và vai trò của các nhân vật trong các lớp kịch?

Hướng dẫn giải:

=> Nhận xét: Mỗi nhân vật đều có vai trò, nhiệm vụ riêng và phù hợp với vở kịch.

Câu 3. Trong đoạn trích, sự xung đột trong quan điểm của Ngô Hạch và quân sĩ với quan điểm của Vũ Như Tô về Cửu Trùng Đài được thể hiện như thế nào? Vì sao có sự khác biệt này?

Hướng dẫn giải:

- Trong đoạn trích, sự xung đột trong quan điểm của Ngô Hạch và quân sĩ với quan điểm của Vũ Như Tô về Cửu Trùng Đài được thể hiện rõ qua:

• Vũ Như Tô: lí tưởng sống và lí tưởng nghệ thuật cả đời theo đuổi, quý hơn cả mạng sống, là biểu tượng của cái đẹp và nghệ thuật
• Ngô Hạch và quân sĩ: là biểu tượng cho sự xa hoa, lãng phí, tội ác của quyền lực, cái cớ để tranh chấp,...

- Sự khác biệt do quan điểm, tư tưởng và lý tưởng của Vũ Như Tô và Ngô Hạch cùng quân sĩ khác hẳn nhau.

Câu 4. Phân tích diễn biến tâm trạng của Vũ Như Tô trong đoạn trích. Từ đây, em hiểu gì về bi kịch của Vũ Như Tô?

Hướng dẫn giải:

- Lúc đầu, khi Đan Thiềm báo tin quân phản loạn đang kéo về phía Cửu Trùng Đài, Vũ Như Tô không tin, một mực cho rằng mình vô tội và thậm chí hi vọng có thể thuyết phục Hoài An Hầu tiếp tục cho xây dựng Cửu Trùng Đài.

- Khi bị đám cung nữ vu oan, quân phản loạn chế giễu, sỉ nhục và chứng kiến việc Đan Thiềm ra sức bảo vệ cho mình, Vũ Như Tô đã nói những lời lẽ đanh thép, thái độ thẳng thắn, không chịu khuất phục cường quyết.

- Khi Cửu Trùng Đài bị cháy, Vũ Như Tô cảm thấy đau đớn, xót xa. Vũ Như Tô lựa chọn cái chết theo Cửu Trùng Đài.

=> Vũ Như Tô đứng trên lập trường người nghệ sĩ mà không đứng trên lập trường của nhân dân, là người tài chứ chưa phải là người hiền tài.

Câu 5. Theo em, chủ đề của đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài là gì?

Hướng dẫn giải:

Qua tấn bi kịch của Vũ Như Tô, tác giả đã đặt ra những vấn đề sâu sắc, có nghĩa muôn thuở về mối quan hệ giữa nghệ thuật với cuộc sống, giữa lí tưởng nghệ thuật cao siêu, thuần túy muôn đời với lợi ích thiết thân và trực tiếp của nhân dân.

Câu 6. Trong lời đề tựa vở kịch Vũ Như Tô, Nguyễn Huy Tưởng có viết: “Than ôi! Như Tô phải hay những kẻ giết Như Tô phải? Ta chẳng biết.”. Theo em, Vũ Như Tô “phải” hay những kẻ giết Vũ Như Tô “phải”? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

- Ý kiến: Vũ Như Tô hay những kẻ giét Vũ Như Tô đều không phải

- Nguyên nhân: Vũ Như Tô đứng trên lập trường người nghệ sĩ mà không đứng trên lập trường của nhân dân, là người tài chứ chưa phải là người hiền tài. Còn những kẻ giết Vũ Như Tô đã giết đi một người nghệ sĩ tài ba, một thiên tài nghệ thuật mang trong mình hoài bão lớn là tô điểm cho đất nước thêm đẹp, tạo ra công trình lưu danh muôn đời.