Soạn bài Thương nhớ mùa xuân Cánh diều Ngữ văn lớp 11 trang 56 sách Cánh diều tập 2

Văn bản Thương nhớ mùa xuân sẽ được hướng dẫn tìm hiểu trong chương trình học tập của môn Ngữ văn lớp 11.

Download.vn sẽ giới thiệu tài liệu Soạn văn 11: Thương nhớ mùa xuân, mời các em học sinh tham khảo chi tiết dưới đây.

Soạn bài Thương nhớ mùa xuân chi tiết

1. Chuẩn bị

- Vũ Bằng (1913 - 1984) sinh ra tại Hà Nội. Quê gốc ở làng Lương Ngọc, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.

- Ông là một nhà văn và nhà báo đã sáng tác trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 với sở trường là tùy bút, bút kí và truyện ngắn.

- Sau năm 1954, Vũ Bằng chuyển vào Sài Gòn sống, vừa làm báo vừa viết văn, vừa hoạt động cách mạng.

- Ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.

- Một số tác phẩm tiêu biểu:

• Bút ký: Miếng ngon Hà Nội (1960), Miếng lạ miền Nam (1969), Thương nhớ mười hai (1972)...
• Tiểu thuyết: Lọ văn (tập văn trào phúng, 1931), Một mình trong đêm tối (tiểu thuyết, 1937), Truyện hai người (tiểu thuyết, 1940), Tội ác và hối hận (tiểu thuyết, 1940)....
• Các tập truyện: Quých và Quác (truyện thiếu nhi, 1941), Ba truyện mổ bụng (tập truyện, 1941)...

2. Đọc hiểu

Câu 1. Cảnh sắc và con người Hà Nội vào mùa xuân có đặc điểm gì?

Hướng dẫn giải:

Cảnh sắc và con người Hà Nội vào mùa xuân có đặc điểm: có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng...

Câu 2. Cảm xúc của nhân vật “tôi” trước mùa xuân thế nào?

Hướng dẫn giải:

Cảm xúc của nhân vật “tôi”: Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi làm cho người ta muốn phát điên lên như thế ấy. Ngồi yên không chịu được. Nhựa sống ở trong người căng lên như máu căng lên trong lộc của loài nai, như mầm non của cây cối, nằm im mãi không chịu được phải trồi ra những cái lá nhỏ ti ti giơ tay vẫy những cặp uyên ương đứng cạnh.

Câu 3. Ở phần 3, tác giả đã bày tỏ cảm xúc gì về mùa xuân Hà Nội?

Hướng dẫn giải:

Ở phần 3, tác giả đã bày tỏ cảm xúc yêu mến mùa xuân Hà Nội.

Câu  4. Thời tiết đặc trưng của Hà Nội sau rằm tháng Giêng như thế nào?

Hướng dẫn giải:

Thời tiết đặc trưng của Hà Nội sau rằm tháng Giêng: trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn,

Câu 5. Trong tâm trí tác giả, trăng tháng Giêng có gì đặc biệt?

Hướng dẫn giải:

Trăng tháng Giêng: non như người con gái mơn mởn đào tơ, cái đẹp của nàng trinh nữ thẹn thùng,...

3. Trả lời câu hỏi

Câu 1. Đề tài của văn bản Thương nhớ mùa xuân là gì? Dựa vào đâu em biết được điều đó?

Hướng dẫn giải:

• Đề tài: mùa xuân
• Dựa vào: nhan đề, nội dung của văn bản.

Câu 2. Xác định nội dung chính của mỗi phần trong văn bản Thương nhớ mùa xuân. Theo em, mạch lô-gíc chính gắn kết các phần của văn bản là gì?

Hướng dẫn giải:

• Phần 1. Từ đầu đến “ người mê luyến mùa xuân ”: Tình cảm của con người với mùa xuân.
• Phần 2. Tiếp theo đến “ bướm ra ràng mở hội liên hoan ”: Cảnh sắc, không khí chung của mùa xuân.
• Phần 3. Tiếp theo đến “hồi cuối tháng Chạp”: Cảnh sắc mùa xuân sau rằm tháng giêng.
• Phần 4. Còn lại: Vẻ đẹp của trăng tháng Giêng.

Câu 3. Cái “tôi” tác giả trong văn bản thể hiện tình cảm, cảm xúc gì? Hãy dẫn ra một số câu văn thể hiện rõ tình cảm, cảm xúc ấy.

Hướng dẫn giải:

- Cái “tôi” tác giả trong văn bản thể hiện tình cảm, cảm xúc: yêu mến, say mê và trân trọng vẻ đẹp của mùa xuân.

- Một số câu văn:

• Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân.
• Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước mơ, nhưng yêu nhất mùa xuân không phải là vì thế.
• Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi làm cho người ta muốn phát điên lên như thế ấy. Ngồi yên không chịu được.
• Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến. Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng,...

Câu 4. Phân tích sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và trữ tình của thể loại tuỳ bút qua một vài biểu hiện cụ thể trong văn bản Thương nhớ mùa xuân (ngôn ngữ, chi tiết, sự việc,...).

Hướng dẫn giải:

- Ngôn ngữ: giàu hình ảnh, giàu tính biểu cảm

- Chi tiết: khắc họa sinh động cảnh sắc, không khí mùa xuân; bộc lộ tình yêu thiên nhiên, với mùa xuân

- Phương thức biểu đạt kết hợp giữa tự sự, biểu cảm

Câu 5. Chi tiết nào về thiên nhiên (hoặc phong tục, con người) Hà Nội trong văn bản để lại ấn tượng đặc biệt đối với em? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

- Chi tiết để lại ấn tượng đặc biệt đối với em là: không gian đặc trưng của mùa xuân của miền Bắc “Có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng…”

- Nguyên nhân: gợi ra vẻ đẹp đặc trưng của mùa xuân miền Bắc

Câu 6. Em hiểu thêm được những gì về giá trị văn hoá dân tộc từ văn bản Thương nhớ mùa xuân?

Hướng dẫn giải:

Những gì về giá trị văn hoá dân tộc từ văn bản Thương nhớ mùa xuân: phong tục đón Tết Nguyên Đán gắn với hoa đào, câu đối, bánh chưng,…