Bộ đề ôn thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn 2026 40 đề ôn thi THPT Quốc gia môn Văn (Có đáp án)

Đêm nay là đêm thứ bao nhiêu
Chúng tôi chẳng còn nhớ nữa
Chúng tôi nghỉ ven đường ra mặt trận
Tiếng dế kêu trong cỏ bơ phờ
Cuối trời dong lên một mảnh trăng đầu tháng
Và bắt đầu tiếng gió thổi tìm cây

Và bắt đầu chúng tôi nhớ làng quê
Con đường nhỏ chạy mòn cùng kỷ niệm
Tiếng chó thức vọng về từ ngõ vắng
Bông hoa đèn khe khẽ nở trong mơ

Làng quê ơi
Chúng tôi đã sinh ra
Sau những cơn đau của mẹ
Chúng tôi khóc chào đời
Và mặt trời đến đón
Hoa nắng xòe trước cửa mẹ đi ra

Chúng tôi lớn ào lên như ngọn gió
Như con sông chảy qua làng mùa mưa
Mặt trời đến với chúng tôi
Mưa gió đến với chúng tôi
Người lớn đến với chúng tôi
Và tất cả
Chúng tôi hét vang lên vì hạnh phúc
Chiếc vành nón lăn tưởng chạm đến chân trời

(Trích Làng quê, Nguyễn Quang Thiều, Những người lính của làng, NXB Quân đội nhân dân, 1996, tr.3 - 4)

Câu

Nội dung

1

- Thể thơ: Tự do.

- Dấu hiệu: Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau.

2

Những hình ảnh của làng quê qua nỗi nhớ của nhân vật trữ tình trong khổ thơ thứ hai của đoạn trích: Con đường nhỏ, tiếng chó thức, ngõ vắng, bông hoa đèn.

3

- Biện pháp lặp cấu trúc “....đến với chúng tôi”.

- Tác dụng:

+ Câu trúc "..đến với chúng tôi" lặp lại như một điệp khúc ngọt ngào, khắc họa tuổi thơ giản dị nhưng hạnh phúc và đủ đầy, được nuôi dưỡng bởi cả thiên nhiên và con người. Đồng thời, biện pháp lặp cấu trúc còn nhấn mạnh dòng chảy của những cảm xúc mãnh liệt trong tâm hồn nhân vật trữ tình – một niềm hạnh phúc ngập tràn và niềm tự hào mãnh liệt.

+ Tạo nhịp điệu đều đặn, dồn dập, hân hoan. Nhịp thơ lặp đi lặp lại như một khúc ca vui vẻ, hứng khởi, làm toát lên niềm hạnh phúc giản dị nhưng lớn lao khi được sống trong tình yêu thương, trong sự bao bọc của quê hương và cuộc đời.

4

- Tình yêu quê hương sâu sắc, gắn bó. Nhân vật trữ tình nhớ về làng quê bằng nỗi nhớ da diết, chân thành, ngay cả khi đang nghỉ chân trên hành trình ra trận. Những hình ảnh bình dị như "con đường nhỏ chạy mòn", "tiếng chó thức vọng về" gợi lên một miền quê yên bình, thấm đẫm ký ức tuổi thơ. Tình yêu quê hương ở đây không chỉ là nỗi nhớ, mà còn là sự gắn bó máu thịt, khắc sâu trong tâm hồn nhân vật.

- Sự trân trọng, biết ơn, tự hào đối với quê hương. Làng quê hiện lên không chỉ là nơi “chúng tôi đã sinh ra” mà còn là cội nguồn của sự sống và yêu thương. Những cơn đau của mẹ, ánh mặt trời đón chào, hoa nắng nở trên ngõ… Từng chi tiết đều được nhắc đến với sự trân trọng sâu sắc, như một lời tri ân với nơi đã nuôi dưỡng, chở che và trao tặng cho nhân vật tất cả. Làng quê còn là thế giới cảm xúc, nơi tuổi thơ ùa lên mãnh liệt như ngọn gió, nơi chan chứa những kỷ niệm tuổi thơ. Nhân vật trữ tình tự hào vì được sinh ra, lớn lên từ mảnh đất ấy, giữa thiên nhiên bao la và tình người ấm áp.

5

- Hình ảnh “Chiếc vành nón lăn tưởng chạm đến chân trời” gợi nên niềm vui của tuổi thơ nơi làng quê, nhưng đồng thời cũng mang ý nghĩa tượng trưng sâu sắc cho khát khao vươn xa, vượt khỏi những giới hạn hữu hình của con người. Qua hình ảnh ấy, tác giả Nguyễn Quang Thiều không chỉ khơi gợi những ký ức tuổi thơ mà còn tôn vinh khát vọng sống mãnh liệt, bền bỉ luôn ẩn sâu trong mỗi con người.

- Khát vọng chính là động lực sống mạnh mẽ, là ngọn lửa soi sáng hành trình đi đến tương lai. Con người, dù lớn hay bé, đều cần có ước mơ để hướng đến, như chiếc vành nón dù nhỏ bé vẫn lăn mãi về phía chân trời xa xôi. Khát vọng giúp ta vượt qua những giới hạn của hoàn cảnh, thắp sáng hy vọng trong những giai đoạn khó khăn nhất. Nó khiến ta kiên trì tiến bước, bất chấp trở ngại, để hiện thực hóa những giấc mơ tưởng chừng xa vời.

- Khát vọng là biểu hiện cao nhất của niềm tin vào tương lai. Nó khiến cuộc sống trở nên phong phú và có ý nghĩa hơn, bởi không có khát vọng, con người dễ rơi vào sự tầm thường và lạc lối. Khát vọng không chỉ dành riêng cho những ước mơ lớn lao mà còn tồn tại trong những điều nhỏ bé, giản dị trong cuộc sống.

Câu

Nội dung

1

- Thể thơ: Tự do.

- Dấu hiệu: Sỗ chữ trong các dòng thơ không bằng nhau.

2

Những khó khăn mà người lính phải đối mặt được tác giả nhắc đến trong khổ thơ thứ (2): phần phật gió sương, nắng, nóng, những cơn mưa ầm ào và rả rích.

3

- Lặp cấu trúc “Vào....”

- Tác dụng:

+ Biện pháp lặp cấu trúc nhấn mạnh sự khắc sâu của lời thề thiêng liêng trong tâm hồn người lính. Lời thề ấy không chỉ là một lời hứa với người yêu mà còn là lời cam kết với quê hương, Tổ quốc, được "khắc" vào những biểu tượng vĩnh cửu và bất biến của thiên nhiên như trăng, san hô, vách đá, sóng biển, và bãi cát. Hình ảnh này gợi lên sự trường tồn, ý chí kiên định và tấm lòng trung trinh của người lính, bất chấp thời gian và gian khó. Đồng thời, biện pháp lặp cấu trúc làm nổi bật ý nghĩa cao đẹp của tình yêu, sự kiên cường, bền bỉ, lòng trung thành và tinh thần trách nhiệm lớn lao mà người lính dành trọn cho quê hương.

+ Tạo nhịp điệu đều đặn, dồn dập, tăng tính nhạc điệu cho lời thơ.

4

Tình cảm của tác giả dành cho người lính:

- Sự ca ngợi, tự hào, kính trọng: Tác giả khẳng định người lính là những người "vẽ nên đất Việt" – những người làm nên dáng hình chữ S suốt chiều dài lịch sử. Họ là những người canh giữ biển trời, đảo xa, để quê hương được bình yên, thống nhất “liền một mối”. Cách gọi “Là anh – người lính!” như một lời tôn vinh đầy trang trọng, khẳng định vị trí quan trọng của người lính trong lòng dân tộc. Từng khó khăn mà họ đối mặt – “gió, sương, nắng, sóng”, “những cơn mưa ầm ào và rả rích” – không chỉ là thử thách mà còn là sự ca ngợi cho sự dũng cảm và bền bỉ của họ.

- Sự tôn vinh và biết ơn sâu sắc. Hình ảnh người lính không chỉ gánh trên vai trách nhiệm bảo vệ đất nước mà còn là người “vẽ rừng xanh” “bừng bừng lá thắm”, làm đẹp thêm đất trời quê hương. Sự hy sinh thầm lặng của họ, từ việc canh giữ chủ quyền đến việc chăm sóc từng gốc rễ rau quê nhà, được tác giả khắc họa bằng cả tấm lòng biết ơn.

5

- Sự hi sinh của người lính: Những người lính trong đoạn trích hiện lên như những biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và sự cống hiến không ngừng nghỉ. Họ đối mặt với gió, sương, nắng, sóng, những cơn mưa khắc nghiệt,.. để gìn giữ sự bình yên cho từng tấc đất quê hương.

- Trước sự hy sinh cao cả ấy, mỗi người trẻ cần nhận thức rõ giá trị của hòa bình và tự do mà cha ông đã dày công bảo vệ. Thế hệ thanh niên cần có trách nhiệm sống với mục tiêu cao đẹp, không ngừng học tập, rèn luyện bản thân để đóng góp cho xã hội. Mỗi hành động nhỏ từ lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm đến ý chí vươn lên đều là cách để thế hệ trẻ tri ân và tiếp nối những giá trị tốt đẹp của người đi trước.

- Thanh niên hôm nay cần biết trân trọng và giữ gìn những di sản thiêng liêng mà thế hệ trước đã để lại. Hãy biến nhiệt huyết tuổi trẻ thành động lực để đổi mới, sáng tạo, chung tay xây dựng một đất nước giàu mạnh và phát triển. Sống có lý tưởng không chỉ là khát vọng cá nhân mà còn là sứ mệnh làm rạng rỡ quê hương – như những gì người lính đã từng hy sinh để bảo vệ.