Soạn bài Đất rừng phương Nam - Chân trời sáng tạo 10 Ngữ văn lớp 10 trang 62 sách Chân trời sáng tạo tập 2

Đất rừng phương Nam là tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Đoàn Giỏi. Trong chương trình Ngữ văn lớp 10, học sinh sẽ được tìm hiểu nội dung của tác phẩm.

Download.vn mời bạn đọc tham khảo tài liệu Soạn văn 10: Đất rừng phương Nam, được đăng tải ngay sau đây. 

1. Soạn bài Đất rừng phương Nam chi tiết

1.1 Trước khi đọc

Câu 1. Bạn từng hình dung thế nào về thiên nhiên và cuộc sống con người ở vùng đất Nam Bộ cách đây gần một thế kỉ? Hãy chia sẻ với các bạn trong lớp về điều đó.

Hướng dẫn giải:

Hình dung: Thiên nhiên còn hoang sơ với những cánh rừng rộng lớn, sông nước mênh mông. Cuộc sống của con người đơn giản, gắn bó với thiên nhiên…

Câu 2. Dựa vào nhan đề Đất rừng phương Nam, bạn suy đoán xem phần văn bản dưới đây sẽ kể với bạn những chuyện gì?

Hướng dẫn giải:

Suy đoán: Kể về thiên nhiên vùng đất Nam Bộ.

1.2 Đọc văn bản

Câu 1. Bạn hiểu thế nào là “ăn ong”?

Hướng dẫn giải:

“Ăn ong”: đi lấy mật ong.

Câu 2. Việc làm kèo ong được kể lại qua điểm nhìn của ai?

Hướng dẫn giải:

Nhân vật má nuôi của An.

Câu 3. Vì sao tía nuôi khuyên An “không nên giết ong”?

Hướng dẫn giải:

Tía nuôi khuyên An “không nên giết ong”: Ong là một loài vật có ích trong tự nhiên, gắn bó với cuộc sống của con người.

Câu 4. Việc liên hệ, so sánh những cách nuôi ong, lấy mật khác nhau này có tác dụng gì?

Hướng dẫn giải:

Cho thấy cách nuôi ong, lấy mật độc đáo của người vùng U Minh.

1.3 Trả lời câu hỏi

Câu 1. Tóm tắt câu chuyện được kể trong văn bản trên.

Hướng dẫn giải:

An đi lấy mật cùng với tía nuôi và thằng Cò. Trên đường đi, cậu cảm thấy cảnh sắc núi rừng thật đẹp. Lúc ngồi nghỉ, thằng Cò đã chỉ cho cậu bầy ong mật. Sau đó, họ tiếp tục đi tới một cái trảng rộng. An sung sướng vì được nhìn thấy biết bao nhiêu là chim. Lội qua mấy vùng lầy sâu qua gối thì đến chỗ lấy mật. An được xem tía nuôi lấy mật. Khi trở về, An nghĩ về kèo ong, cách nuôi ong khác biệt của người dân vùng U Minh.

Câu 2. Quanh câu chuyện “đi lấy mật”, cuộc sống của thiên nhiên, con người phương Nam được cảm nhận, tái hiện qua điểm nhìn của những nhân vật nào? Các điểm nhìn này có tác dụng hỗ trợ, bổ sung cho nhau như thế nào? Theo bạn, điểm nhìn của ai là quan trọng nhất? Vì sao?

Hướng dẫn giải:

• Điểm nhìn: An, thằng Cò, tía nuôi và má nuôi của An.
• Điềm nhìn của thằng Cò, tía nuôi và má nuôi sẽ hỗ trợ, bổ sung cho điểm nhìn của nhân vật An.
• Điểm nhìn của An là quan trọng nhất, vì An là nhân vật chính cũng là người kể chuyện.

Câu 3. Trong văn bản trên, lời đối thoại giữa An với các nhân vật (Cò, tía nuôi, má nuôi) có tác dụng gì?

Hướng dẫn giải:

Lời đối thoại giúp câu chuyện trở nên sinh động, chân thực hơn. Người đọc sẽ hiểu được tính cách, suy nghĩ của từng nhân vật trong truyện.

Câu 4. Phân tích một đoạn trong lời của người kể chuyện có sự kết hợp giữa kể sự việc và miêu tả cảnh vật, thể hiện được phong vị riêng trong cuộc sống của thiên nhiên và con người phương Nam.

Hướng dẫn giải:

- Đoạn văn: “Buổi sáng, đất rừng thật là yên tĩnh… trong các bụi cây”.

- Phân tích:

• Yếu tố miêu tả: Khung cảnh thiên nhiên buổi sáng trong rừng yên tĩnh, thơ mộng.
• Yếu tố tự sự: Kể về hoạt động của tía nuôi, thằng Cò, An và cả con Luốc.

- Phong vị riêng trong cuộc sống của thiên nhiên và con người phương Nam: Thiên nhiên trù phú, tươi tốt; Con người sống phóng khoáng, gần gũi với thiên nhiên.

Câu 5. Xác định chủ đề của văn bản và chỉ ra một số căn cứ để xác định chủ đề.

Hướng dẫn giải:

• Chủ đề: Công việc nuôi ong, lấy mật của người dân vùng U Minh.
• Căn cứ: Nhan đề, nội dung của văn bản…

Câu 6. Chỉ ra một số điểm tương đồng, khác biệt giữa hai nhân vật Cò và An. Theo bạn, việc làm nổi bật những nét tương đồng và khác biệt ấy có tác dụng thế nào trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm?

Hướng dẫn giải:

- Tương đồng: Nhỏ tuổi, hồn nhiên và ngoan ngoãn.

- Khác biệt:

• Cò: Vô tư, thẳng thắn và tốt bụng
• An: Tinh tế, nhạy cảm.

Câu 7. Câu chuyện đi lấy mật giúp bạn hiểu thêm điều gì về thiên nhiên, cuộc sống, tính cách con người Nam Bộ?

Hướng dẫn giải:

• Con người: am hiểu nhiều kiến thức, sống bình dị, tự do và phóng khoáng…
• Rừng phương Nam: hoang sơ, hùng vĩ với sự đa dạng sinh học.

2. Tác giả - Tác phẩm Đất rừng phương Nam

2.1 Tác giả

- Đoàn Giỏi (1925 - 1989), quê ở tỉnh Tiền Giang.

- Ông bắt đầu viết văn từ thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954).

- Tác phẩm của Đoàn Giỏi thường viết về cuộc sống, thiên nhiên và con người của Nam Bộ.

- Một số tác phẩm tiêu biểu: Đường về gia hương (truyện dài, 1948), Đất rừng phương Nam (truyện dài, 1957), Hoa hướng dương (truyện ngắn, 1960), Ngọn tầm vông (truyện ký, 1956), Khí hùng đất nước (ký, 1948)...

2.2 Tác phẩm

a. Xuất xứ

Ra đời vào năm 1957, đã được dựng thành phim năm 1997.

b. Bố cục

Gồm có 20 chương:

• Chương 1: Xóm chợ nhỏ một vùng quê xa lạ
• Chương 2: Trong tửu quán
• Chương 3: Ông lão bán rắn
• Chương 4: Đêm kinh khủng
• Chương 5: Ôn lại ngày cũ
• Chương 6: Bước đầu cuộc sống lưu lạc
• Chương 7: Gia đình ba nuôi tôi
• Chương 8: Đi câu rắn
• Chương 9: Đi lấy mật
• Chương 10: Trong lều người đàn ông cô độc giữa rừng
• Chương 11: Rừng cháy
• Chương 12: Chạm trán với hổ
• Chương 13: Cái chết của Võ Tòng
• Chương 14: Mũi tên thù
• Chương 15: Phường săn cá sấu
• Chương 16: Qua Sóc Miên
• Chương 17: Sân chim
• Chương 18: Rừng đước Cà Mau
• Chương 19: Du kích trong rừng
• Chương 20: Lên đường chiến đấu

c. Tóm tắt

Truyện miêu tả cuộc hành trình lưu lạc tìm cha của cậu bé An dọc các tỉnh miền Tây Nam Bộ vào những năm chống Pháp. Trong suốt chuyến phiêu lưu đó, An đã đón nhận tình yêu thương chân chất và hào sảng của những người dân Nam Bộ, đồng thời, cậu cũng học được nhiều bài học từ thiên nhiên trù phú.

d. Giá trị nội dung

Được đánh giá là một trong những cuốn sách thiếu nhi hay nhất của nước ta, đem đến cho đọc giả những hiểu biết về văn hóa và con người Nam Bộ.

e. Giá trị nghệ thuật

Ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ, hình ảnh độc đáo, sử dụng nhiều biện pháp tu từ,...