Phân tích bài thơ Mùa hạ của Xuân Quỳnh Những bài văn hay lớp 11

Phân tích bài thơ Mùa hạ của Xuân Quỳnh tổng hợp 4 mẫu khác nhau cực hay, giúp các em học hỏi cách diễn đạt giàu cảm xúc, sử dụng dẫn chứng phù hợp và trình bày bài viết đúng yêu cầu để biết cách viết văn bản nghị luận về một tác phẩm thơ hay.

TOP 4 mẫu phân tích bài thơ Mùa hạ cực hay dưới đây giúp các em học sinh biết cách triển khai một bài phân tích thơ đúng bố cục, từ mở bài, thân bài đến kết bài. Qua phân tích Mùa hạ các em học sinh hiểu rõ cách xác định luận điểm, lựa chọn dẫn chứng và diễn đạt cảm nhận về nội dung cũng như nghệ thuật của bài thơ từ đó rèn luyện kỹ năng viết, nâng cao khả năng tư duy và sáng tạo. Ngoài ra các bạn xem thêm bài văn mẫu cảm nhận về tình cảm nhân vật trữ tình trong bài thơ Áo cũ, phân tích Quê Hương của Đỗ Trung Quân.

Dàn ý phân tích bài thơ Mùa hạ

I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận:

Bài thơ Mùa hạ của Xuân Quỳnh mang đến cho người đọc những cảm xúc nồng nàn, tha thiết về một mùa thương nhớ, qua đó người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên dạt dào sức sống và một cái tôi đầy trăn trở, suy tư của tác giả.

II. Thân bài

b1. Giới thiệu sơ lược về tác giả, tác phẩm (dựa vào các thông tin được cung cấp trong đề bài và hiểu biết của cá nhân – nếu có). Tham khảo các thông tin sau: (1) Xuân Quỳnh (1942 – 1988) là một trong những nhà thơ nữ tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại. Thơ Xuân Quỳnh đậm vẻ đẹp nữ tính, thể hiện tiếng nói của một tâm hồn trắc ẩn, chân thực, hồn hậu, luôn luôn da diết khát về hạnh phúc đời thường. (2) “Mùa hạ” tuy không phải là bài thơ nổi tiếng nhất của Xuân Quỳnh nhưng vẫn là một tác phẩm hay, thể hiện rõ vẻ đẹp tâm hồn của một cái tôi giàu khát vọng sống, luôn tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc đời,... Bài thơ gồm 5 khổ, nhân vật trữ tình hiện ra trực tiếp ở ngôi thứ nhất – xưng “tôi” (trong khổ thơ thứ 5), là những cảm nhận của cái tôi Xuân Quỳnh về vẻ đẹp của thiên nhiên mùa hạ cùng những suy tư, trăn trở, chiêm nghiệm của nhà thơ về cuộc sống.

b2. Cảm nhận về vẻ đẹp của bức tranh mùa hạ trong bài thơ

(1) Vẻ đẹp của thiên nhiên tươi đẹp, náo nức: không gian bao la cùng những sắc điệu rộn ràng của tiếng chim ca, của không gian cao rộng với trời xanh, mây trắng,... (2) Vẻ đẹp của sức sống căng tràn thể hiện khát vọng hiến dâng, khám phá, sự phôi thai kì diệu của tự nhiên (Đất thành cây, mật trào lên vị quả Bước chân người bỗng mở những đường đi); sự hoá giải nhân văn giữa bình yên và bão tố, giữa chắt lọc khắc nghiệt và tinh chất quý giá (Biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng/ Từ những miền cay đắng hoá thành thơ). (3) Vẻ đẹp gợi nhớ về một thời thơ ấu với những kỉ niệm êm đềm: hình ảnh, âm thanh quen thuộc, vừa lắng đọng vừa ngân vang những dư âm (cánh diều, vòm trời, tiếng dế, tiếng chim cuốc).

b3. Cảm nhận về những suy tư trăn trở trong cuộc đời của cái tôi Xuân Quỳnh

(1) Vẻ đẹp của sự nảy nở sinh sôi những ước mơ, khát vọng: Tuổi trẻ và mùa hạ đan cài, soi bóng trong nhau, cùng là cháy hết mình trong cảm xúc trào dâng mãnh liệt, những trải nghiệm tinh tế, sâu sắc của một trái tim luôn đầy ắp thương yêu (Gió bão hoà mưa thành sông thành bể/ Một thoáng nhìn có thể hoa tình yêu). (2) Vẻ đẹp trong sáng thánh thiện sẽ nuôi dưỡng và thanh lọc tâm hồn: Mùa hạ giống như tấm gương rạng rỡ và sáng trong soi thấu tâm hồn con người; phản chiếu qua tấm gương đó, những điều tốt đẹp đẽ sẽ thêm lung linh, kì diệu những điều nhỏ mọn sẽ bị đẩy xa đến lu mờ. (3) Những chiêm nghiệm băn khoăn, tỉnh thức: tự vấn chính mình để nhìn lại, để điều chỉnh bản thân, để thêm niềm tin yêu vào cuộc sống (Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển, Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa).

b4. Đánh giá, nhận xét về đặc sắc nghệ thuật của bài thơ

(1) Thể thơ 8 chữ, giọng thơ khi nhẹ nhàng mềm mại, khi tha thiết mạnh mẽ; Nhiều hình ảnh mang vẻ đẹp thân thương, gần gũi; Sử dụng hiệu quả biện pháp liệt kê; điệp từ ngữ/ cấu trúc ở đầu mỗi khổ thơ (tái hiện vẻ đẹp của mùa hạ sống động, đầy ắp kỉ niệm, đang dội về như những đợt sóng). (2) Cảm xúc chân thực thiện lành mà sâu sắc khơi gợi giá trị nhân văn (nuôi dưỡng tình yêu, niềm tin và khát vọng của tuổi trẻ để cuộc sống trở nên có ý nghĩa).

III. Kết bài:

Khái quát thông điệp của bài thơ, nêu cảm nhận/ ấn tượng của bản thân về giá trị nội tư tưởng mà bài thơ đã mang đến cho người đọc (khát vọng sống, niềm tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc đời; cảm nhận được chiều sâu trải nghiệm của nhà thơ – một con người tinh tế, hồn hậu, giàu tình yêu thương).

Phân tích bài thơ Mùa hạ của Xuân Quỳnh

Trong nền thơ ca Việt Nam hiện đại, Xuân Quỳnh là tiếng thơ giàu nữ tính, tha thiết và chân thành. Thơ chị thường viết về những cảm xúc đời thường nhưng luôn thấm đẫm chiều sâu tâm hồn. Bài thơ Mùa hạ là một thi phẩm như thế. Qua bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ, Xuân Quỳnh đã gửi gắm những rung động tinh tế của con người trước thời gian, tuổi trẻ và cuộc sống. Bài thơ không chỉ vẽ nên vẻ đẹp của mùa hạ mà còn gợi mở nhiều suy ngẫm về nhịp trôi của đời người.

Trước hết, bài thơ gây ấn tượng bởi bức tranh mùa hạ sống động và giàu sức gợi. Thiên nhiên hiện lên với những nét đặc trưng của mùa hè: ánh nắng rực rỡ, sắc trời cao rộng, không khí sôi động và tràn đầy sức sống. Ngòi bút Xuân Quỳnh rất tinh tế khi lựa chọn những chi tiết tiêu biểu để khắc họa mùa hạ. Không phải là mùa hè gay gắt, khắc nghiệt, mùa hạ trong thơ chị mang vẻ đẹp tươi tắn, căng tràn nhựa sống. Qua đó, người đọc cảm nhận được một mùa hè vừa rực rỡ vừa gần gũi, như đang hiện hữu ngay trước mắt.

Đặc biệt, thiên nhiên trong bài thơ không đứng yên mà luôn vận động. Ánh sáng, màu sắc, âm thanh… tất cả hòa quyện tạo nên nhịp điệu sôi nổi của mùa hạ. Đây là nét đặc trưng trong thơ Xuân Quỳnh: thiên nhiên luôn gắn với cảm xúc con người. Mùa hạ không chỉ là bối cảnh mà còn là tấm gương phản chiếu tâm trạng của nhân vật trữ tình. Qua bức tranh ấy, ta thấy một tâm hồn đang mở ra, nhạy cảm trước vẻ đẹp của cuộc sống.

Bên cạnh việc miêu tả thiên nhiên, bài thơ còn thể hiện rõ dòng cảm xúc của cái tôi trữ tình. Trước mùa hạ rực rỡ, nhân vật trữ tình không chỉ ngắm nhìn mà còn suy ngẫm. Mùa hạ gợi liên tưởng đến tuổi trẻ – khoảng thời gian sôi nổi nhưng cũng trôi qua rất nhanh. Trong niềm vui trước vẻ đẹp thiên nhiên thấp thoáng nỗi bâng khuâng về bước đi của thời gian. Đây chính là chiều sâu cảm xúc của bài thơ. Xuân Quỳnh luôn có khả năng phát hiện những rung động tinh vi của tâm hồn phụ nữ trước sự đổi thay của đời sống.

Một điểm đáng chú ý là giọng điệu bài thơ vừa tươi sáng vừa man mác suy tư. Nếu chỉ tả cảnh mùa hè, bài thơ có thể dừng ở vẻ rực rỡ bên ngoài. Nhưng Xuân Quỳnh đã làm cho mùa hạ mang ý nghĩa biểu tượng. Đó là biểu tượng của tuổi trẻ, của khát vọng sống và yêu thương. Khi mùa hạ trôi đi, con người cũng nhận ra sự hữu hạn của thời gian. Vì thế, đằng sau sắc màu tươi sáng vẫn thấp thoáng nỗi niềm trân trọng từng khoảnh khắc sống. Đây là nét rất đặc trưng trong thơ tình – thơ đời của Xuân Quỳnh.

Về nghệ thuật, bài thơ mang đậm phong cách Xuân Quỳnh: ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi. Chị không dùng những hình ảnh cầu kỳ mà lựa chọn chi tiết gần gũi, đời thường. Tuy vậy, mỗi hình ảnh đều có sức lan tỏa cảm xúc. Nhịp thơ linh hoạt, khi rộn ràng theo nhịp mùa hạ, khi lắng lại theo dòng suy tư. Sự kết hợp hài hòa giữa tả cảnh và bộc lộ cảm xúc đã tạo nên chất trữ tình đậm nét cho thi phẩm.

Đặc biệt, Xuân Quỳnh rất thành công trong việc sử dụng cảm giác đa chiều. Người đọc không chỉ “nhìn thấy” mùa hạ qua màu sắc mà còn như “nghe thấy” âm thanh và “cảm nhận” được hơi thở của không gian. Chính thủ pháp này làm cho bức tranh thiên nhiên trở nên sống động. Đồng thời, nó cũng thể hiện một tâm hồn nhạy cảm, luôn mở rộng trước thế giới xung quanh.

Bài thơ còn mang ý nghĩa nhân sinh sâu sắc. Qua hình tượng mùa hạ, tác giả nhắn nhủ con người hãy biết sống trọn vẹn với tuổi trẻ và hiện tại. Thời gian trôi rất nhanh, giống như mùa hè rồi sẽ qua đi. Vì vậy, mỗi người cần biết nâng niu những khoảnh khắc đang có. Thông điệp này tuy nhẹ nhàng nhưng rất thấm thía, đặc biệt với bạn đọc trẻ.

Một giá trị đáng quý nữa của bài thơ là vẻ đẹp nữ tính trong cảm xúc. Thơ Xuân Quỳnh luôn có sự hòa quyện giữa sự hồn nhiên và chiều sâu suy tư. Trong Mùa hạ , ta vừa thấy niềm vui trước thiên nhiên rực rỡ, vừa thấy sự nhạy cảm trước bước đi của thời gian. Chính sự đan xen ấy làm nên giọng thơ rất riêng của chị – dịu dàng mà không hời hợt, tha thiết mà không bi lụy.

Tuy dung lượng không dài và không có những hình ảnh quá cầu kỳ, Mùa hạ vẫn để lại dư âm sâu sắc. Điều làm nên sức sống của bài thơ chính là cảm xúc chân thành. Xuân Quỳnh viết bằng trải nghiệm thật của trái tim nên lời thơ có sức lan tỏa tự nhiên. Người đọc khi đến với bài thơ không chỉ thưởng thức một bức tranh thiên nhiên mà còn được chạm tới những rung động tinh tế của tâm hồn.

Tóm lại, Mùa hạ là một bài thơ giàu chất trữ tình của Xuân Quỳnh. Qua bức tranh thiên nhiên rực rỡ, nhà thơ đã thể hiện thành công những suy tư về thời gian, tuổi trẻ và vẻ đẹp của cuộc sống. Với giọng thơ tha thiết, hình ảnh giản dị mà gợi cảm và chiều sâu cảm xúc tinh tế, bài thơ để lại ấn tượng bền lâu trong lòng người đọc. Thi phẩm nhắc mỗi chúng ta biết yêu hơn những mùa hạ của đời mình – những tháng ngày tươi đẹp nhưng trôi đi rất nhanh – để sống trọn vẹn và ý nghĩa hơn.

Phân tích Mùa hạ Xuân Quỳnh

Mùa hạ trong thơ Xuân Quỳnh không chỉ là bức tranh thiên nhiên rực rỡ, đầy sức sống mà còn là nơi gửi gắm những chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc đời, tình yêu và khát vọng của con người. Bằng ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhịp điệu sôi nổi, Xuân Quỳnh đã vẽ nên một mùa hạ đầy ám ảnh, khơi gợi nhiều suy tư trong lòng người đọc.

Mở đầu bài thơ, Xuân Quỳnh vẽ nên một bức tranh mùa hạ rực rỡ, tràn đầy sức sống:

"Đó là mùa của những tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả
Đất thành cây, mật trào lên vị quả
Bước chân người bỗng mở những đường đi"

Những âm thanh náo nức của tiếng chim, màu xanh biếc của bầu trời, ánh nắng tràn ngập khắp nơi cùng sự sinh sôi nảy nở của cây cối, hoa quả đã tạo nên một không gian mùa hạ tươi tắn, rộn ràng. Mùa hạ trong thơ Xuân Quỳnh không chỉ là sự vận động của thiên nhiên mà còn là sự trỗi dậy của sức sống trong lòng người. "Bước chân người bỗng mở những đường đi" là hình ảnh ẩn dụ cho những khát vọng, những hoài bão lớn lao của tuổi trẻ.

Không chỉ dừng lại ở việc miêu tả vẻ đẹp bên ngoài của mùa hạ, Xuân Quỳnh còn khám phá chiều sâu của mùa hạ ở khổ thơ thứ hai:

"Đó là mùa không thể giấu che
Cả vạn vật đều phơi trần dưới nắng
Biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng
Từ những miền cay đắng hoá thành thơ"

Mùa hạ là mùa của sự thật, của những điều không thể che giấu. Tất cả mọi thứ đều phơi bày dưới ánh nắng chói chang, không có chỗ cho sự giả dối, che đậy. Hình ảnh "biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng" gợi lên vẻ đẹp trong sáng, tinh khôi của mùa hạ. Nhưng đằng sau vẻ đẹp ấy, Xuân Quỳnh còn nhận ra những "miền cay đắng" của cuộc đời. Và chính từ những cay đắng ấy, con người có thể hóa thành thơ, hóa thành những lời ca, tiếng hát để vượt qua mọi khó khăn, thử thách.

Khổ thơ thứ ba là những chiêm nghiệm sâu sắc của Xuân Quỳnh về mùa hạ và tình yêu:

"Đó là mùa của những ước mơ
Những dục vọng muôn đời không xiết kể
Gió bão hoà, mưa thành sông thành bể
Một thoáng nhìn có thể hoá tình yêu"

Mùa hạ là mùa của những ước mơ, những khát vọng lớn lao. Đó là những "dục vọng muôn đời không xiết kể" của con người về tình yêu, về hạnh phúc. Mùa hạ cũng là mùa của những biến động, những thử thách. "Gió bão hoà, mưa thành sông thành bể" là hình ảnh ẩn dụ cho những khó khăn, gian khổ mà con người phải trải qua trong cuộc đời. Nhưng chính trong những thử thách ấy, tình yêu có thể nảy sinh, có thể hóa thành sức mạnh để con người vượt qua tất cả.

Khổ thơ cuối là những suy tư của Xuân Quỳnh về sự trôi chảy của thời gian và những giá trị vĩnh hằng của cuộc sống:

"Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?
Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển
Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa"

Câu hỏi tu từ "Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa?" là lời tự vấn của Xuân Quỳnh về sự trôi chảy của thời gian, về sự phai tàn của tuổi trẻ. Nhưng đằng sau câu hỏi ấy là một niềm tin mãnh liệt vào những giá trị vĩnh hằng của cuộc sống. "Mặt đất màu xanh là vẫn biển, quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa" là những hình ảnh khẳng định sự bất diệt của vẻ đẹp thiên nhiên, của tình yêu và khát vọng con người.

Bằng bút pháp trữ tình, giàu hình ảnh, Xuân Quỳnh đã vẽ nên một bức tranh mùa hạ đầy sức sống, đầy khát vọng. Mùa hạ trong thơ Xuân Quỳnh không chỉ là một mùa của thiên nhiên mà còn là một mùa của lòng người, của những chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc đời. Bài thơ đã để lại trong lòng người đọc nhiều suy tư về tuổi trẻ, về tình yêu và về những giá trị vĩnh hằng của cuộc sống.

Phân tích Mùa hạ

Bài thơ "Mùa hạ" của Xuân Quỳnh là một tác phẩm thể hiện sâu sắc những cảm xúc về mùa hè và những suy tư, khát vọng của tuổi trẻ. Thông qua hình ảnh mùa hè rực rỡ, bài thơ đã khắc họa những nét đẹp của thiên nhiên, đồng thời phản ánh những ước mơ, khát vọng và tâm trạng của con người trong cuộc sống.

Mở đầu bài thơ, tác giả đã vẽ lên một bức tranh mùa hè đầy sắc màu và âm thanh sống động.

Đó là mùa của những tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng tràn lên khắp ngả

Mùa hè hiện lên qua hình ảnh thiên nhiên tươi sáng, với tiếng chim hót líu lo, bầu trời xanh biếc và ánh nắng tràn ngập. Tất cả những hình ảnh này mang đến cảm giác tươi vui, rộn ràng, và đầy sức sống. Hình ảnh “nắng tràn lên khắp ngả” như thể mùa hè không chỉ hiện diện ở không gian mà còn bao trùm, lan tỏa đến mọi ngóc ngách của cuộc sống.

Ở câu thơ tiếp theo, tác giả mô tả mùa hè là một mùa "không thể giấu che". Mùa hè là mùa của sự phơi bày, của sự bộc lộ.

Cả vạn vật đều phơi trần dưới nắng
Biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng

Những vật thể trong thiên nhiên không còn bị che khuất, mà tất cả đều trở nên rõ ràng dưới ánh nắng chói chang. Biển xanh thẳm, cánh buồm trắng lồng lộng như một biểu tượng của tự do, khát vọng bay bổng. Chính trong mùa hè này, những niềm vui và ước mơ của con người cũng được thổ lộ và sống động.

Bài thơ tiếp tục khai thác những khía cạnh khác của mùa hè, đặc biệt là những ước mơ và khát vọng của tuổi trẻ.

Đó là mùa của những ước mơ
Những khát vọng muốn đời không kể xiết

Mùa hè, với sức sống mãnh liệt của nó, như một biểu tượng của tuổi trẻ và những hoài bão cháy bỏng. Những khát vọng không thể đong đếm, không thể kể xiết, mong muốn cuộc sống sẽ trọn vẹn, không còn giới hạn.

Gió bão hoà mưa thành sông thành bể
Một thoáng nhìn có thể hoả tình yêu

Những câu thơ này diễn tả sự mạnh mẽ và quyết liệt trong những ước mơ, khát vọng của tuổi trẻ, có thể vượt qua mọi thử thách, thậm chí là vượt qua chính những cơn bão, mưa giông để đạt được mục tiêu.

Hình ảnh “cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao vút” trong đoạn sau là một hình ảnh đầy ẩn dụ, tượng trưng cho những ước mơ bay cao, bay xa, vượt qua mọi giới hạn. Cánh diều nhẹ nhàng, tự do bay lượn trong không gian rộng lớn, như chính những ước mơ của con người.

Tiếng để thức suốt đêm dài oi bức
Tiếng cuốc dồn thúc giục nắng đang trưa

Đây là âm thanh đặc trưng của mùa hè, gợi lên một không khí nóng bức, vội vã nhưng cũng rất sống động. Tiếng cuốc kêu trong buổi trưa hè như thúc giục thời gian trôi qua, và cũng là một lời nhắc nhở về sự trôi chảy của tuổi trẻ, của những khát vọng không ngừng nghỉ.

Cuối bài thơ, Xuân Quỳnh bày tỏ một nỗi niềm trăn trở, một câu hỏi lẩn khuất trong tâm hồn người đọc:

Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?

Đây là những câu hỏi đầy hoài niệm, nuối tiếc. Tác giả tự hỏi liệu mùa hè của tuổi trẻ, với tất cả những khát khao và ước mơ, đã qua đi chưa? Những câu hỏi này không chỉ phản ánh cảm xúc của tác giả mà còn là tiếng lòng của những người trẻ đang đối diện với sự trôi qua của thời gian, của tuổi xuân.

Nhưng bài thơ không kết thúc trong sự tiếc nuối hay buồn bã. Câu thơ:

Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển
Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa

Đây là một sự khẳng định rằng dù thời gian có trôi qua, dù mùa hè có kết thúc, thì những giá trị đẹp đẽ của cuộc sống, của tuổi trẻ, vẫn tồn tại mãi mãi. Đất vẫn xanh, biển vẫn mênh mông, quả vẫn ngọt ngào, hoa vẫn nở, đó chính là những điều vĩnh cửu mà con người có thể nắm giữ trong tâm hồn.

Bài thơ Mùa hạ của Xuân Quỳnh là một bức tranh sống động về thiên nhiên và tuổi trẻ. Thông qua những hình ảnh mùa hè tươi đẹp, tác giả đã khắc họa những ước mơ, khát vọng và những cảm xúc dâng trào của con người. Bài thơ không chỉ là sự miêu tả mùa hè mà còn là một lời nhắc nhở về thời gian và giá trị của tuổi trẻ, những ước mơ và hoài bão luôn cháy bỏng trong mỗi người.

Phân tích bài thơ Mùa hạ

Mùa hè trong cảm nhận mỗi người mỗi khác, mùa hè của em có thể là mùa của những chuyến đi, mùa của những cuộc gặp gỡ. Mùa hạ của tôi lại là mùa của những sắc màu, màu hoa trái, màu mây trời. Còn mùa hè trong cảm nhận của Xuân Quỳnh nó là một mùa của những âm thanh, những hương vị đặc trưng của mùa hè. Nó còn là mùa của những ước mơ và hoài bão. Bài thơ “Mùa hạ” đã khắc họa rõ nét về một mùa hè trong suy nghĩ của Xuân Quỳnh, là một bức tranh mùa hè xinh đẹp và hoài niệm.

Bài thơ “Mùa hạ” được nữ nghệ sĩ viết khi tuổi thanh xuân đã qua. Tuy đã qua đi khoảng thời gian đẹp đẽ ấy nhưng những khao khát những ước mơ vẫn rạo rực trong chị, được chị thể hiện qua từng câu thơ. Bài thơ mở đầu với:

“Đó là mùa của những tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả
Đất thành cây, mật trào lên vị quả
Bước chân người bỗng mở những đường đi”

Những câu thơ đầu tiên dường như chị đang được đắm mình vào thiên nhiên mùa hè rực rỡ. Chị cảm nhận mùa hè bằng đủ các giác quan, thính giác lắng nghe tiếng chim reo. Thị giác nhìn bầu trời xanh biếc, nhìn ánh nắng tràn trên khắp ngả đường, nhìn cây cối sinh sôi. Vị giác cảm nhận mật ngọt của hoa trái. Và mùa hạ còn là mùa mà những chặng đường mới được mở ra. Một mùa hè tuyệt vời, đong đầy và đẹp đẽ.

Sau đó là khổ thơ thứ hai:

“Đó là mùa không thể giấu che
Cả vạn vật đều phơi trần dưới nắng
Biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng
Từ những miền cay đắng hoá thành thơ.”

Tại sao lại nói mùa hạ là mùa không thể giấu che? Phải chăng dưới ánh nắng rực rỡ kia mọi vật đều không muốn che đậy bất kì điều gì. Đều sẽ trở nên trong trắng và tinh khiết, giống như biển xanh và cánh buồm trắng? Phải chăng dưới cái nắng rực rỡ của mùa hè tâm hồn con người được gột rửa, sẽ chẳng còn trĩu nặng sầu lo và cay đắng? Hay những điều không thể giấu che kia là những tổn thương, những đắng cay của cuộc đời mà ta vẫn luôn chôn giấu trong lòng? Sau khi đắm mình trong ánh nắng tất cả đều hóa hư không, sau cùng chỉ còn lại tâm hồn sáng trong, tinh khiết tràn đầy thơ ca?

“Đó là mùa của những ước mơ
Những dục vọng muôn đời không xiết kể
Gió bão hoà, mưa thành sông thành bể
Một thoáng nhìn có thể hoá tình yêu.”

Theo lời Xuân Quỳnh thì mùa hạ là mùa của những ước mơ, những dục vọng nhiều không kể xiết. Liệu rằng đây có phải là tuổi trẻ hay không? Có rất nhiều ước mơ và dục vọng. Tuổi trẻ nào có ai không mang trong mình những ước mơ và khát vọng. Và chúng ta luôn cố gắng hết sức mình để theo đuổi những ước mơ và dục vọng ấy, khát khao mong ước được chạm tới ước mơ. Nhưng con đường đi tới ước mơ có bao giờ dễ dàng, con đường ấy luôn đầy thử thách, gió bão. Tuổi trẻ là vậy đấy, ước mơ hoài bão nhiều và cũng đầy chông gai. Cũng như mùa hè rực rỡ nhưng lại nhiều mưa bão nhất năm. Tuổi trẻ cũng dễ rung động, đôi khi chỉ là cái lướt qua cũng làm ta lưu luyến cả một đời. Tựa như chỉ thoáng cảm nhận được chút hơi ấm của ánh nắng sau cơn mưa rào, lại đem lòng yêu luôn cả cái nắng mùa hè.

“Đó là mùa của những buổi chiều
Cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao vút
Tiếng dế thức suốt đêm dài oi bức
Tiếng cuốc dồn thúc giục nắng đang trưa”

Khổ thơ viết về những hình ảnh thân thuộc của mùa hạ: là những cánh diều giấy trên bầu vòm trời cao vút vào buổi chiều mùa hạ, là tiếng cuốc giục giã vào buổi trưa hè nắng cháy, là tiếng dế kêu rả rích suốt đêm hè oi ả. Nhhững hình ảnh, âm thanh ấy dường như đưa ta về lại những mùa hè khi còn bé, được thả diều, bắt ve, tắm suối. Qua những dòng thơ của Xuân Quỳnh khiến lòng ta bồi hồi nhớ lại những năm tháng ấy.

“Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?
Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển
Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa.”

Hai câu thơ “Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chưa. Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?” như câu hỏi khi vô thức thốt ra khi chị chợt ngỡ ngàng phát hiện hình như cái tuổi trẻ rực rỡ đầy khát khao và mơ ước đã qua rồi. Chị cảm thán, chị dò hỏi. Dường như chị muốn níu giữ nó, chị nuối tiếc cái thời thanh xuân ấy. Nhưng rồi, chị lại tự tìm cho mình được câu trả lời “Mà mặt đất màu xanh vẫn biển. Quả ngọt thắm thiết vẫn màu hoa.” Vì đất màu xanh vẫn là biển, quả ngọt vẫn còn thắm thiết màu hoa. Dù tuổi trẻ dù có qua đi thì những khao khát, những ước mơ vẫn sẽ còn đó. Ta vẫn là ta.

Bài thơ “Mùa hạ” của Xuân Quỳnh đã miêu tả một bức tranh mùa hè vô cùng rực rỡ, đầy sống động và cũng căng tràn nhựa sống. Xuân Quỳnh cũng khéo léo lồng ghép những triết lý sống đẹp đẽ của cuộc đời vào bài thơ của mình: Tuổi trẻ nhiều đam mê, hoài bão. Ta nên hết mình với những đam mê ấy không nên chùn bước trước khó khăn hay thử thách. Tuổi trẻ dù qua đi nhưng ta vẫn là ta, hãy làm những gì mình muốn.