Hoàn cảnh sáng tác truyện ngắn Vợ nhặt Vợ nhặt của Kim Lân

Hoàn cảnh sáng tác truyện ngắn Vợ nhặt là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho học sinh trong quá trình tìm hiểu tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân. Việc nắm rõ hoàn cảnh ra đời giúp các em có thêm cơ sở để hiểu sâu sắc hơn về nội dung, chủ đề cũng như giá trị hiện thực và nhân đạo mà tác giả gửi gắm trong tác phẩm.

Mời bạn đọc cùng tham khảo nội dung Hoàn cảnh sáng tác truyện ngắn Vợ nhặt dưới đây để có thêm những kiến thức hữu ích, phục vụ quá trình học tập và ôn luyện môn Ngữ văn.

1. Chủ đề sáng tác Vợ nhặt

Truyện ngắn Vợ nhặt không chỉ miêu tả tình cảnh thê thảm của người nông dân nước ta trong nạn đói khủng khiếp năm 1945 mà còn thể hiện được bản chất tốt đẹp của họ: ngay trên bờ vực của cái chết, họ vẫn hướng về sự sống, khao khát tổ ấm gia đình và yêu thương đùm bọc lẫn nhau.

2. Hoàn cảnh sáng tác Vợ nhặt

- “Vợ nhặt” là truyện ngắn xuất sắc nhất của Kim Lân in trong tập “Con chó xấu xí” (1962).

- Tiền thân của truyện ngắn này là tiểu thuyết “Xóm ngụ cư” - được viết ngay sau ngày Cách mạng tháng 8 thành công nhưng còn dang dở và thất lạc bản thảo.

- Sau khi hòa bình lập lại (1954), ông dựa vào một phần cốt truyện cũ để viết lại truyện ngắn này.

3. Tóm tắt Vợ nhặt

Tràng là một người dân xóm ngụ cư, sống cùng với mẹ già. Anh làm nghề kéo xe bò thuê. Một lần, trên đường kéo cái xe bò thóc vào dốc tỉnh, anh quen được thị. Chỉ với bốn bát bánh đúc, thị đã đồng ý làm vợ Tràng. Về đến nhà, Tràng phấp phỏng chờ mẹ về để thưa chuyện. Đến khi bà cụ Tứ trở về, vô cùng ngạc nhiên khi thấy có người phụ nữ lạ trong nhà. Nghe con kể rõ sự tình, người mẹ nghèo khổ ấy đã hiểu ra. Bà lão chấp nhận nàng dâu mới, động viên các con cố gắng làm ăn. Sáng hôm sau, Tràng thức dậy, thấy mọi thứ thay đổi. Bữa ăn đầu tiên của nàng dâu mới chỉ có độc một lùm rau chuối thái rối, và một đĩa muối ăn với cháo. Nhưng họ vẫn vui vẻ ăn, vừa ăn vừa nói đến chuyện tương lai. Khi bà cụ Tứ bê nồi cháo cám lên, người vợ nhặt vẫn điềm nhiên và vào miệng.Tràng cầm đôi đũa, gợt một miếng bỏ vội vào miệng. Nghe tiếng trống thúc thuế, Tràng nhớ đến cảnh người ta phá kho thóc chia cho người đói và hình ảnh lá cờ đỏ thắm.

4. Ý nghĩa nhan đề Vợ nhặt

- Trước hết, từ “vợ” là một danh từ thiêng liêng, dùng để chỉ người phụ nữ trong mối quan hệ được pháp luật công nhận với “chồng”. Theo phong tục, vợ chồng chỉ được công nhận khi có sự chứng kiến của họ hàng, làng xóm. Còn “nhặt” là hành động cầm vật bị đánh rơi lên.

- Kim Lân đã sáng tạo ra một nhan đề độc đáo. Vì người ta chỉ nói “nhặt” được một món đồ nào đó. chứ không ai nhặt được một con người về làm vợ bao giờ cả. Nhưng qua đó, nhà văn đã thể hiện được cảnh ngộ thê thảm của con người lúc bấy giờ.

- Nhan đề “Vợ nhặt” trước hết khái quát được tình huống của truyện. Đồng thời đó cũng lời kết án đanh thép của Kim Lân đối với chế độ thực dân đã đẩy người nông dân vào tình cảnh nghèo đói, người “chết như ngả rạ”.

- Nhan đề “Vợ nhặt” có tính khái quát cao, hoàn cảnh của Tràng chỉ là một trong số đó. Đồng thời, qua nhan đề nhà văn cũng thể hiện sự đồng cảm xót xa cho cảnh ngộ của người nông dân trong nạn đói năm 1945.

5. Bố cục tác phẩm Vợ nhặt

Gồm 4 phần:

• Phần 1. Từ đầu đến “hai tay ôm khư khư cái thúng, mặt bần thần”: Tràng dẫn người nhợ nhặt về nhà.
• Phần 2. Tiếp theo đến “đánh một bữa thật no nê rồi cùng đẩy xe bò về”: Tràng nhớ lại việc mình có được vợ.
• Phần 3. Tiếp theo đến “nước mắt cứ chảy xuống ròng ròng”: cuộc gặp gỡ của bà cụ Tứ và nàng dâu mới.
• Phần 4. Còn lại: cuộc sống của nàng dâu mới ở nhà Tràng trong buổi sáng hôm sau.