Sáng kiến kinh nghiệm: Một số hình thức tổ chức dạy học các tiết thực hành Lịch sử 12 Mẫu sáng kiến kinh nghiệm lớp 12

Sáng kiến kinh nghiệm: Một số hình thức tổ chức dạy học các tiết thực hành Lịch sử 12 nhằm phát triển năng lực và phẩm chất học sinh là tài liệu vô cùng hữu ích gồm 28 trang, giúp quý thầy cô tham khảo, dễ dàng hoàn thiện bản sáng kiến kinh nghiệm cho riêng mình thật chỉn chu.

SKKN: Biện pháp tổ chức dạy học các tiết thực hành Lịch sử 12 giúp giáo viên hiểu rõ cách xây dựng, trình bày và triển khai một sáng kiến khoa học, logic và hiệu quả. Trong cấu trúc chương trình GDPT 2018, môn Lịch sử đã dành 20% thời lượng cho tiết thực hành, đây là một điểm mới, khác biệt của chương trình mới so với chương trình cũ. Với chương trình mới này, thông qua các tiết thực hành lịch sử, giáo viên phải tổ chức được các hoạt động để giúp học sinh không những củng cố, khắc sâu được kiến thức đã học, phát triển năng lực, phẩm chất mà còn tạo hứng thú, sự yêu thích của học sinh đối với bộ môn Lịch sử. Ngoài ra quý thầy cô tham khảo thêm:

• Ứng dụng công nghệ AI xây dựng ngân hàng câu hỏi bài nghe Tiếng Anh THPT
• Giải pháp đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đối với đoàn viên thanh niên trường THPT

SKKN Một số hình thức tổ chức dạy học các tiết thực hành Lịch sử 12 nhằm phát triển năng lực và phẩm chất học sinh

I. Mở đầu

1. Lý do chọn đề tài, sáng kiến

Trong quá trình giảng dạy môn Lịch sử tôi nhận thấy đặc trưng môn Lịch sử là có rất nhiều mốc sự kiện, thời gian, kiến thức dài,... nhiều em cảm thấy tiết học đôi khi nặng nề, khô khan vì thế chưa hứng thú, chưa yêu thích môn học. Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch sử? Đó là điều mà tôi luôn trăn trở.

Thực hành lịch sử tạo điều kiện thuận lợi cho cho giáo viên và học sinh gắn lí thuyết với thực hành để phát triển năng lực, phẩm chất học sinh. Vì vậy, mỗi giáo viên cần phải rèn luyện cho học sinh các kĩ năng cơ bản, đặc biệt là kĩ năng thực hành, giúp học sinh vừa nắm vững lí thuyết vừa có khả năng vận dụng linh hoạt những điều đã học vào giải quyết các vấn đề của cuộc sống.

Trong cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông 2018, môn Lịch sử đã dành 20% thời lượng cho tiết thực hành. Đây là một điểm mới, khác biệt của chương trình mới so với chương trình cũ. Với chương trình mới này, thông qua các tiết thực hành lịch sử, giáo viên phải tổ chức được các hoạt động để giúp học sinh không những củng cố, khắc sâu được kiến thức đã học, phát triển năng lực, phẩm chất mà còn tạo hứng thú, sự yêu thích của học sinh đối với bộ môn Lịch sử.

Tuy nhiên, tổ chức dạy các tiết thực hành như thế nào cho hiệu quả để phát huy đúng vai trò, ý nghĩa của nó trong chương trình vẫn đang là hoạt động dạy học mới đối với giáo viên bộ môn Lịch sử? Đây là nỗi niềm trăn trở của đa số giáo viên môn Lịch sử cấp THPT khi thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 áp dụng đầu tiên lớp 12, năm học 20.... - 20.....

Từ những lí do trên, tôi quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài sáng kiến:

"Một số hình thức tổ chức dạy học các tiết thực hành Lịch sử 12 nhằm phát triển năng lực và phẩm chất học sinh trường.................”.

2. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài, sáng kiến

Điểm mới trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 nói chung và chương trình Lịch sử nói riêng là rất coi trọng nội dung thực hành trong hoạt động dạy và học.

Mục đích của hoạt động thực hành là nhằm kết nối kiến thức bộ môn với thực tiễn nhằm góp phần đào tạo vừa nắm vững lí thuyết vừa có khả năng vận dụng linh hoạt những điều đã học vào giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. Đây là một sự đổi mới có ý nghĩa đáp ứng được đòi hỏi của việc đào tạo nguồn nhân lực hiện nay.

Mục đích và nhiệm vụ của tôi nghiên cứu đề tài này nhằm phát triển năng lực và phẩm chất học sinh, góp phần giúp học sinh hứng thú hơn với môn Lịch sử, đưa lịch sử đến gần hơn với cuộc sống hiện tại, rèn cho các em những năng lực quan trọng để thành công trong tương lai. Qua đó, các em sẽ được bồi dưỡng thêm niềm tự hào dân tộc, tình yêu quê hương đất nước và xác định được trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.

Tôi cũng rất mong đề tài nghiên cứu của mình là sự chia sẻ kinh nghiệm, phần nào giúp đồng nghiệp bộ môn Lịch sử tháo gỡ những khó khăn trong tổ chức dạy học các tiết thực hành Lịch sử trong chương trình giáo dục phổ thông 2018.

3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài, sáng kiến

Đề tài tập trung nghiên cứu "Một số hình thức tổ chức dạy học các tiết thực hành Lịch sử 12 nhằm phát triển năng lực và phẩm chất học sinh trường.................”.

Tôi đã áp dụng một số hình thức tổ chức dạy học các tiết thực hành lịch sử cụ thể ở lớp 12A2, 12A3 năm học 20....-20....:

- Tổ chức hoạt động dạy học bằng sơ đồ tư duy, hệ thống sơ đồ hóa kiến thức.

- Tổ chức cho học sinh xem phim tư liệu lịch sử.

- Tổ chức hoạt động dạy học bằng các trò chơi.

- Tổ chức cho học sinh thuyết trình trong tiết thực hành lịch sử.

II. Nội dung

1. Cơ sở lý luận

1.1. Vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức tiết “Thực hành” cho học sinh trong dạy học Lịch sử

Đối với môn Lịch sử, môn khoa học nghiên cứu về “các sự kiện, hiện tượng đã diễn ra trong xã hội loài người và các quy luật phát sinh, phát triển của nó” có thể định nghĩa “thực hành lịch sử” là việc dựa trên cơ sở những kiến thức và phương pháp học tập bộ môn được lĩnh hội, học sinh có khả năng vận dụng chúng để giải quyết các nhiệm vụ học tập hoặc những vấn đề của thực tiễn cuộc sống đặt ra, nói cách khác là “gắn tri thức lịch sử với thực tiễn cuộc sống”.

Quan điểm này được thể hiện rất rõ trong Chương trình GDPT môn Lịch sử năm 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ban hành ngày 25/12/2018. Cụ thể:

- Coi thực hành là một nội dung quan trọng và là công cụ thiết thực, hiệu quả để phát triển năng lực học sinh.

- Tăng cường thời lượng thực hành, đa dạng hoá các loại hình thực hành thông qua các hình thức tổ chức giáo dục như hoạt động nhóm, cá nhân tự học, học ở trên lớp, bảo tàng, thực địa, học qua dự án, di sản.

- Bảo đảm phù hợp với thực tiễn và điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước và của các địa phương.

Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của việc tăng cường tổ chức hoạt động thực hành cho học sinh trong dạy học lịch sử nói riêng và dạy học các môn khoa học nói chung chính là việc giúp các em hình thành kĩ năng thực hành môn học. Thực hành lịch sử được coi là một hoạt động trí tuệ giúp học sinh phát triển các kĩ năng tư duy nói chung, tư duy lịch sử nói riêng. Đặc biệt qua các nội dung thực hành, học sinh sẽ phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo cả trong suy nghĩ và hành động, qua đó các kĩ năng, kĩ xảo được rèn luyện và ngày càng thuần phục hơn. Qua hoạt động thực tiễn, tính chân lý của những kiến thức đã lĩnh hội được khẳng định, góp phần hình thành thế giới quan khoa học đúng đắn.

Như vậy, thực hành lịch sử là một nhu cầu tất yếu của học tập, là hoạt động quan trọng không thể thiếu được đối với học sinh trong dạy học lịch sử.

Thực hành lịch sử góp phần giáo dục đạo đức, nhân cách học sinh và rèn luyện khả năng sáng tạo, tính năng động, thích ứng trong điều kiện mới, phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử ngày nay. Vì vậy, việc tổ chức các tiết “Thực hành” lịch sử có ý nghĩa to lớn đối với cả giáo viên và học sinh.

Đối với giáo viên: thông qua việc tổ chức các tiết thực hành lịch sử cho học sinh, giáo viên hoàn thiện các kiến thức về mặt chuyên môn và kĩ năng nghiệp vụ của mình. Đồng thời thông qua các tiết thực hành giúp giáo viên nắm bắt được khả năng tiếp nhận kiến thức và trình độ tư duy của học sinh từ đó điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp, đảm bảo được mục tiêu giáo dục.

Đối với học sinh: Thực hành lịch sử góp phần phát triển các năng lực lịch sử cho học sinh. Thông qua tiết học “Thực hành” học sinh được tham gia vào các hoạt động học tập như thu thập tư liệu lịch sử và xử lý thông tin về các sự kiện, hiện tượng lịch sử; có khả năng tái hiện quá khứ lịch sử; biết xác định mối liên hệ của các sự kiện, hiện tượng lịch sử; biết đánh giá, giải thích các sự kiện hiện tượng theo quan điểm lịch sử và biết vận dụng kiến thức đã học để giải quyết thực tiễn, giúp học sinh củng cố, mở rộng và đào sâu kiến thức cơ bản.

....................

Xem đầy đủ nội dung mẫu sáng kiến kinh nghiệm trong file tải về