Dàn ý bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học 15 mẫu dàn ý phân tích đặc điểm nhân vật

Tài liệu Bài văn mẫu lớp 7: Dàn ý bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học, hướng dẫn cách lập dàn ý cho bài viết văn. 

Nội dung bao gồm 15 mẫu dàn ý, giúp học sinh lớp 7 biết cách lập dàn ý cho bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học. 

Dàn ý phân tích nhân vật Cô bé bán diêm

1. Mở bài

• Giới thiệu khái quát tác giả An-đéc-xen, truyện ngắn “Cô bé bán diêm”.
• Dẫn dắt giới thiệu nhân vật cô bé bán diêm.

2. Thân bài

- Khái quát hoàn cảnh của cô bé bán diêm:

• Bà và mẹ qua đời, sống cùng bố nhưng hay bị đánh mắng.
• Nhà nghèo phải đi bán diêm kiếm sống.

- Cô bé bán diêm có số phận bất hạnh, chịu nhiều tổn thương:

• Chịu đói chịu rét trong đêm giao thừa, có nhà nhưng không dám về.
• Sự vô tâm thờ ơ của mọi người xung quanh.

- Cô bé bán diêm có những ước muốn và khao khát hạnh phúc:

• Từng que diêm quẹt là những ước muốn của em: được ăn, được sưởi ấm,...
• Muốn được đi với bà để thoát khỏi đói rét khổ sở.

- Cái chết của cô bé bán diêm:

• Phản ánh hiện thực xã hội.
• Bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với số phận bất hạnh trong xã hội.

3. Kết bài

Khẳng định ý nghĩa hình tượng nhân vật cô bé bán diêm.

Dàn ý phân tích nhân vật người bố trong Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ

(1) Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác phẩm văn học, nêu ra nhân vật sẽ phân tích: người bố trong Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ.

(2) Thân bài

- Giới thiệu chung: người bố hiện lên qua lời kể của nhân vật “tôi”

- Đặc điểm của nhân vật được thể hiện chủ yếu qua:

• Hành động của nhân vật
• Ngôn ngữ của nhân vật khi
• Cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật

=> Từ đó làm nổi bật lên nét tính cách: giàu tình yêu thương, tinh tế và kiên nhẫn trong cách giáo dục con cái, biết trân trọng những giá trị tinh thần tốt đẹp,....

(3) Kết bài

Nêu suy nghĩ và đánh giá về nhân vật người bố trong Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ.

Dàn ý phân tích nhân vật An-tư-nai trong Người thầy đầu tiên

(1) Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác phẩm văn học, nêu ra nhân vật sẽ phân tích: An-tư-nai trong Người thầy đầu tiên.

(2) Thân bài

- Hoàn cảnh sống của An-tư-nai: một cô bé mồ côi, sống cùng chú thím và bị họ đối xử tàn nhẫn, thậm chí còn bán cô bé cho bọn nhà giàu.

- Đặc điểm của nhân vật được thể hiện qua:

• Hành động của nhân vật
• Ngôn ngữ của nhân vật khi
• Cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật

=> Tính cách: lương thiện, giàu tình cảm và sống nghị lực

(3) Kết bài

Nêu suy nghĩ và đánh giá về nhân vật An-tư-nai trong tác phẩm.

Dàn ý phân tích nhân vật Mon trong Bầy chim chìa vôi

1. Mở bài

• Giới thiệu tác giả Nguyễn Quang Thiều, tác phẩm Bầy chim chìa vôi.
• Giới thiệu nhân vật: Mon

2. Thân bài

Mon là nhân vật chính, được tác giả khắc họa chủ yếu qua hành động, lời nói và tính cách:

- Dù vẫn còn nhỏ tuổi, nhưng Mon đã biết lo lắng cho đàn chim chìa vôi đang làm tổ ở ngoài sông.

- Hai giờ sáng, nhưng Mon vẫn chưa thể ngủ được.

- Cậu quay sang gọi anh trai là Mên và liên tục đặt câu hỏi: “Anh bảo mưa to không?”, “Nước sông lên có to không?”, “Bãi cát giữa sông đã ngập chưa, bầy chim còn ở đấy không?”.

- Mon cố gắng nghĩ đến những chuyện vui khác, nhưng rồi sau đó, cậu vẫn lại nhớ đến bầy chim và càng thêm lo lắng cho chúng.

- Mon đã đề nghị anh trai: “Hay mình mang chúng nó vào bờ?” và rồi cậu quả quyết: “Mình phải đem chúng nó vào bờ, anh ạ”.

- Thế rồi, cả hai cùng kéo nhau ra bờ sông bất chấp cơn mưa. Ra đến nơi, khi chứng kiến cảnh những chú chim vút bay lên, cả hai anh em đều không thể thốt lên được tiếng nào.

- Sau tất cả những gì diễn ra trước mắt, Mon không biết mình đã khóc từ lúc nào.

=>Nhân vật Mon được khắc họa qua lời nói và hành động cụ thể. Ngôn từ được sử dụng cũng hết sức trong sáng, hình ảnh gần gũi, quen thuộc..

3. Kết bài

Khẳng định lại đặc điểm của nhân vật Mon trong truyện Bầy chim chìa vôi.

Dàn ý phân tích nhân vật người thợ mộc trong Đẽo cày giữa đường

1. Mở bài

Giới thiệu đặc điểm của nhân vật người thợ mộc trong truyện ngụ ngôn Đẽo cày giữa đường.

2. Thân bài

• Phân tích, làm sáng tỏ đặc điểm của nhân vật người thợ mộc qua từng chi tiết cụ thể trong tác phẩm (cử chỉ, hành động, lời nói…)
• Nhận xét về nhân vật người thợ mộc

3. Kết bài

Ý nghĩa hoặc bài học rút ra từ nhân vật này.

Dàn ý phân tích nhân vật An

1. Mở bài

Dẫn dắt, giới thiệu về nhân vật An trong đoạn trích Đi lấy mật.

2. Thân bài

- Lời nói: “Chịu thua mày đó, tao không thấy con ong mật đâu cả!”, “Sao biết nó về cây này mà gác kèo”, “Kèo là gì, hở mả?”...

- Hành động: chen vào giữa, quảy tòn ten một cái gùi bé; Đảo mắt khắp nơi để tìm bầy ong mật; Reo lên khi nhìn thấy bầy chim đẹp ; Ngước nhìn tổ ong như cái thúng…

- Suy nghĩ: những lời má nuôi kể, về thằng Cò…

- Trạng thái, cảm xúc: mệt mỏi sau một quãng đường dài, vui vẻ và thích thú khi nhìn thấy đàn chim, tổ ong…

- Mối quan hệ với các nhân vật khác: yêu mến và khâm phục, nghe lời tía nuôi, má nuôi; hay cãi nhau với Cò nhưng cũng rất yêu quý cậu…

=> An là một cậu bé hồn nhiên, nghịch ngợm nhưng cũng rất ham học hỏi, khám phá.

3. Kết bài

Suy nghĩ, cảm nhận về nhân vật An trong đoạn trích Đi lấy mật.

Dàn ý phân tích nhân vật Võ Tòng

1. Mở bài

• Dẫn dắt, giới thiệu chung về tác giả Đoàn Giỏi, tác phẩm Đất rừng phương Nam.
• Giới thiệu đoạn trích Người đàn ông cô độc giữa rừng, nhân vật Võ Tòng.

2. Thân bài

- Lai lịch: Không rõ tên tuổi, quê quán.

- Ngoại hình: Thường cởi trần, mặc chiếc quần kaki còn mới nhưng coi bộ đã lâu không giặt chiếc quần lính Pháp có những sáu túi. Bên hông chú đeo lủng lẳng một lưỡi lê, nằm gọn trong vỏ sắt. Qua đây, có thể thấy được tính cách phóng khoáng của chú, thể hiện sự mạnh mẽ gan dạ.

- Số phận, tính cách: Cuộc đời bất hạnh, từng có gia đình nhưng bị vu oan phải đi tù, khi trở về mất vợ con nên sống cô độc trong rừng; được mọi người quý mến vì tình tính chất phác, thật thà và tốt bụng; có tấm lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc…

3. Kết bài

Khẳng định vẻ đẹp của nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích Người đàn ông cô độc giữa rừng.

Dàn ý phân tích đặc điểm nhân vật - Mẫu 1

I. Mở bài

• Giới thiệu về tác giả, tác phẩm.
• Giới thiệu về nhân vật cần phân tích.

II. Thân bài

1. Giới thiệu đôi nét về hoàn cảnh xuất hiện của nhân vật (nếu có)

• Không gian
• Thời gian
• Tình huống cụ thể…

2. Phân tích đặc điểm của nhân vật

- Đặc điểm thứ nhất của nhân vật: Trích dẫn các chi tiết, câu văn trong bài liên quan đến đặc điểm đó của nhân vật; rồi dùng lí lẽ phân tích làm sáng tỏ.

- Đặc điểm thứ hai của nhân vật: Trích dẫn các chi tiết, câu văn trong bài liên quan đến đặc điểm đó của nhân vật; rồi dùng lí lẽ phân tích làm sáng tỏ.

…

3. Nhận xét, đánh giá về nhân vật

• Nhân vật đó tượng trưng cho lớp người nào trong xã hội?
• Qua nhân vật đó tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta bức thông điệp gì?
• Nghệ thuật xây dựng nhân vật có gì đặc sắc?

III. Kết bài

Khẳng định lại vai trò của nhân vật trong tác phẩm.

Dàn ý phân tích đặc điểm nhân vật - Mẫu 2

1. Mở bài

Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm để dẫn dắt đến nhân vật cần phân tích.

2. Thân bài

- Giới thiệu về hoàn cảnh, xuất thân của nhân vật (nếu có).

- Phân tích lần lượt các đặc điểm của nhân vật được thể hiện qua:

• Chi tiết miêu tả ngoại hình nhân vật (khuôn mặt, vóc dáng…).
• Chi tiết miêu tả hành động: những cử chỉ, việc làm thể hiện cách ứng xử của nhân vật với bản thân và thế giới xung quanh
• Ngôn ngữ của nhân vật: lời nói của nhân vật (đối thoại, độc thoại)
• Thế giới nội tâm: những cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật
• Mối quan hệ với các nhân vật khác: thái độ, lời nói, hành động của nhân vật với các nhân vật khác trong tác phẩm

- Nhận xét về nghệ thuật khắc họa nhân vật trong tác phẩm.

3. Kết bài

Nêu ấn tượng và đánh giá về nhân vật.

Dàn ý phân tích đặc điểm nhân vật - Mẫu 3

1. Mở bài

Giới thiệu tác phẩm văn học và nhân vật, nêu khái quát ấn tượng về nhân vật.

2. Thân bài

Phân tích đặc điểm nhân vật, đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật:

• Ý 1: ...
• Ý 2: …
• Ý 3: …

…

3. Kết bài

Nêu ấn tượng và đánh giá về nhân vật.

Dàn ý phân tích đặc điểm nhân vật - Mẫu 4

(1) Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác phẩm văn học, nêu ra nhân vật sẽ phân tích.

(2) Thân bài

- Nhân vật đó xuất hiện trong tác phẩm như thế nào?

- Đặc điểm của nhân vật được thể hiện qua:

• Hành động của nhân vật?
• Ngôn ngữ của nhân vật?
• Cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật như thế nào?

- Mối quan hệ của nhân vật đó với các nhân vật khác.

(3) Kết bài

Nêu suy nghĩ và đánh giá về nhân vật trong tác phẩm.

Dàn ý phân tích đặc điểm nhân vật - Mẫu 5

1. Mở bài

Giới thiệu đôi nét về tác phẩm, nhân vật cần phân tích. Nêu ngắn gọn những đặc điểm nổi bật của nhân vật.

2. Thân bài

- Giới thiệu hoàn cảnh xuất thân của nhân vật (nếu có): Tên, tuổi, quê hương…

- Phân tích những đặc điểm về ngoại hình và tính cách của nhân vật.

• Nêu lần lượt các đặc điểm thứ nhất, thứ hai… của nhân vật.
• Trích dẫn các chi tiết, câu văn trong bài liên quan đến đặc điểm đó của nhân vật; rồi dùng lí lẽ phân tích làm sáng tỏ.

- Đánh giá về nhân vật:

• Nhân vật đó đại diện cho tầng lớp xã hội nào?
• Qua nhân vật đó, tác giả muốn gửi gắm điều gì?
• Nghệ thuật xây dựng nhân vật có gì đặc sắc?

3. Kết bài

Khẳng định lại những đặc điểm nổi bật của nhân vật. Đánh giá và suy nghĩ về nhân vật.

Dàn ý phân tích nhân vật thầy Đuy-sen

(1) Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác phẩm văn học, nêu ra nhân vật sẽ phân tích: thầy Đuy-sen trong Người thầy đầu tiên.

(2) Thân bài

- Nhân vật đó xuất hiện trong tác phẩm như thế nào: một người thầy giáo tình cảm, hết lòng yêu thương học trò, đã thay đổi cuộc đời của cô bé An-tư-nai,...

- Đặc điểm của nhân vật được thể hiện qua:

• Hành động của nhân vật: khuyên nhủ học sinh đi học, cõng học sinh qua suối trong mùa đông lạnh giá,...
• Ngôn ngữ của nhân vật khi: khuyên bảo học sinh, trò chuyện với An-tư-nai, đối đáp bọn nhà giàu,...
• Cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật như thế nào?

- Mối quan hệ của nhân vật đó với các nhân vật khác.

(3) Kết bài

Nêu suy nghĩ và đánh giá về nhân vật thầy Đuy-sen trong tác phẩm.

Dàn ý phân tích nhân vật Dế Mèn

(1). Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm để dẫn dắt đến nhân vật Dế Mèn.

(2). Thân bài

a. Ngoại hình Dế Mèn

- Dế Mèn là một chú dế khỏe mạnh, cường tráng và có lối sống khoa học: “Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm”, “chẳng bao lâu tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng”.

- Các đặc điểm ngoại hình:

• Đôi càng mẫm bóng.
• Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.
• Người rung rinh một màu nâu bóng mỡ, soi gương được và rất ưa nhìn.
• Đầu tôi to ra, nổi từng tảng rất bướng.
• Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp.

b. Tính cách Dế Mèn

- Dế Mèn là một chú dế tự tin, yêu đời và luôn tự hào về bản thân mình, luôn hãnh diện với bà con hàng xóm vì vẻ ngoại hình và sức mạnh của mình.

- Dế Mèn tự cao, tự đắc, kiêu căng và xốc nổi.

c. Bài học đầu tiên của Dế Mèn

- Dế Mèn trêu chị Cốc, khiến chị nổi giận.

- Nhưng Dế Choắt lại là người phải chịu oan, bị chị Cốc mổ liên tiếp vào người.

- Chỉ đến khi Dế Choắt thoi thóp, Dế Mèn mới ân hận nhận ra lỗi lầm, tuy vậy cũng nhờ có Dế Choắt mà Dế Mèn có được bài học quý giá: “Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn cũng mang vạ vào mình đấy”.

(3). Kết bài

Ý nghĩa nhân vật Dế Mèn: Bằng nghệ thuật miêu tả tài tình và bút pháp nhân hóa so sánh điêu luyện, nhà văn Tô Hoài đã cho người đọc thấy được chân dung sống động về một chú dế, bên cạnh đó còn rút ra những bài học sâu sắc trong cuộc sống, đó là phải luôn biết khiêm tốn, giúp đỡ người khác và khi mắc lỗi phải biết sửa chữa lỗi lầm.

Dàn ý phân tích nhân vật Hồng trong Trong lòng mẹ

1. Mở bài

Giới thiệu đoạn trích Trong lòng mẹ và nhân bé Hồng.

Ví dụ:

Nguyên Hồng là một nhà văn với ngòi bút chan chứa tình cảm. Ngòi bút của ông được thể hiện rõ nhất qua đoạn trích Trong lòng mẹ. Chú bé Hồng - chính tác giả hồi nhỏ đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc.

2. Thân bài

a. Tuổi thơ cơ cực của Hồng

Là đứa con sinh ra trong một gia đình không có tình yêu: bố vì nghiện thuốc phiện mà chết sớm; mẹ phải bỏ đi tha hương cầu thực; em sống cùng với người cô cay nghiệt.

b. Cuộc đối thoại của Hồng và bà cô

- Khi bà cô xoáy sâu vào nỗi đau, sự thiếu thốn tình mẫu tử: em im lặng không nói gì.

- Khi bà cô nhồi nhét vào đầu em những suy nghĩ xấu xa rằng mẹ đã ruồng rẫy em và có con ở Thanh Hóa: trong lòng em căm phẫn những lời nói đó, luôn một mực giữ lòng tin yêu ở mẹ mình.

- Sự tức giận lên đến tột cùng, em căm hờn những hủ tục lạc hậu và miệng đời cay nghiệt đã đày đọa mẹ mình, em ước nó như hòn đá, cục thủy tinh, mẩu gỗ để cắn, nhai, nghiến đến kì nát thì thôi.

=> Tình yêu thương mẹ vô bờ bến, khao khát muốn bảo vệ mẹ trước mọi điều xấu xa.

c. Cuộc gặp gỡ của Hồng và mẹ

- Trong lòng em luôn khao khát mẹ về và được gặp mẹ, khi thấy người ngồi trong xe kéo giống mẹ đã gọi và chạy theo → mẹ luôn hiện hữu trong lòng em.

- Cảm giác xấu hổ với đám bạn nếu đó không phải mẹ mình nhưng trên hết là sự tủi thân vì luôn mong ngóng mẹ.

- Khi biết người ngồi trên xe là mẹ mình: chạy đến, òa khóc nức nở, vỡ òa cảm xúc.

- Thu mình trong lòng mẹ để cảm nhận tình yêu thương, hơi ấm. Em nhận ra mẹ không tiều tụy như lời người cô kể mà vẫn tươi đẹp như thuở sung túc.

- Lời người cô văng vẳng bên tai nhưng nhanh chóng tan biến chỉ còn lại tình yêu thương và cảm xúc hạnh phúc.

=> Tình mẫu tử thiêng liêng là động lực giúp Hồng vượt qua tất cả những nỗi đau.

3. Kết bài

Khái quát lại nhân vật: bé Hồng không chỉ lấy được nhiều sự thương cảm của mọi người mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh, nhắc nhở con người cần phải bảo vệ trẻ em, để trẻ em có một môi trường sống tốt nhất có thể.