Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp tích hợp Lịch sử và Quốc phòng An ninh trong dạy học môn Toán THCS Mẫu sáng kiến kinh nghiệm THCS

Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp tích hợp Lịch sử và Quốc phòng An ninh trong dạy học môn Toán THCS là tài liệu vô cùng hữu ích gồm 41 trang, giúp quý thầy cô tham khảo, dễ dàng hoàn thiện bản sáng kiến kinh nghiệm cho riêng mình thật chỉn chu.

SKKN Tích hợp Lịch sử và Quốc phòng An ninh trong dạy học môn Toán THCS nhằm tìm ra được một số giải pháp giúp việc tích hợp nội dung giáo dục truyền thống vào dạy học Toán đạt hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng môn học đồng thời bồi dưỡng phẩm chất yêu nước, trách nhiệm và niềm tự hào dân tộc cho học sinh. Ngoài ra quý thầy cô tham khảo thêm:

• Sáng kiến kinh nghiệm: Tạo hứng thú học tập cho học sinh qua sử dụng công nghệ AI vào dạy học môn Tiếng Anh THCS
• SKKN: Ứng dụng AI trong dạy học KHTN 7 (Phân môn Hóa học)
• SKKN: Sử dụng công cụ dạy học trực tuyến để tạo hứng thú trong học tập và năng lực tự học môn Tiếng Anh THCS.
• Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng Công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong dạy học môn Giáo dục công dân 9
• Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng ChatGPT hỗ trợ thiết kế hoạt động khởi động môn Tiếng Anh 8 Global Success

SKKN Tích hợp Lịch sử và Quốc phòng An ninh trong dạy học môn Toán THCS

PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục hiện nay, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 xác định mục tiêu không chỉ trang bị kiến thức mà còn chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh, hướng tới đào tạo những công dân toàn diện, có tri thức, có trách nhiệm và có lòng yêu nước. Trong năm phẩm chất cốt lõi cần hình thành cho học sinh, phẩm chất yêu nước giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng để bồi dưỡng ý thức tự hào dân tộc, tinh thần trách nhiệm trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thực tế cho thấy, việc giáo dục lịch sử, quốc phòng an ninh thường được chú trọng ở một số môn học đặc thù như Lịch sử hay Giáo dục quốc phòng an ninh. Tuy nhiên, nếu chỉ giới hạn trong phạm vi các môn học này thì hiệu quả giáo dục chưa thật sự toàn diện và chưa tạo được sự lan tỏa sâu rộng. Trong khi đó, các môn học khác, đặc biệt là môn Toán – môn học có thời lượng lớn, giữ vai trò nền tảng trong chương trình – lại chưa được khai thác triệt để tiềm năng trong việc tích hợp giáo dục truyền thống, bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước cho học sinh.

Mặt khác, môn Toán thường bị học sinh cảm nhận là khô khan, thiên về tính toán, ít gắn với đời sống thực tiễn. Điều này phần nào làm giảm hứng thú học tập và hạn chế khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế. Nếu giáo viên biết lựa chọn các tình huống, bài toán gắn với các sự kiện lịch sử, địa danh, nhân vật anh hùng dân tộc hay các vấn đề quốc phòng an ninh, giờ học Toán sẽ trở nên sinh động, gần gũi hơn, giúp học sinh vừa lĩnh hội kiến thức toán học, vừa mở rộng hiểu biết xã hội, từ đó hình thành thái độ trân trọng quá khứ, biết ơn thế hệ cha anh và nâng cao ý thức trách nhiệm công dân.

Qua thực tiễn giảng dạy tại trường THCS, tôi nhận thấy nhiều học sinh còn thờ ơ với các kiến thức lịch sử, thiếu hiểu biết về truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc. Trong khi đó, các em lại hứng thú hơn với các hoạt động học tập mang tính trải nghiệm, trò chơi, dự án hoặc những bài toán có nội dung gắn với thực tế. Điều này đặt ra yêu cầu giáo viên cần đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường tích hợp, Tích hợp giáo dục lịch sử, quốc phòng an ninh một cách tự nhiên, phù hợp với đặc trưng môn Toán, nhằm góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh.

Xuất phát từ những cơ sở lí luận và thực tiễn trên, tôi lựa chọn và thực hiện đề tài: “Một số biện pháp tích hợp giáo dục lịch sử, quốc phòng an ninh nhằm phát triển phẩm chất yêu nước trong dạy học môn Toán ở trường THCS” với mong muốn xây dựng một số biện pháp cụ thể, khả thi, giúp việc tích hợp nội dung giáo dục truyền thống vào dạy học Toán đạt hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng môn học đồng thời bồi dưỡng phẩm chất yêu nước, trách nhiệm và niềm tự hào dân tộc cho học sinh.

PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Thực trạng dạy học môn Toán và sự cần thiết thực hiện các biện pháp tích hợp giáo dục lịch sử – quốc phòng an ninh nhằm phát triển phẩm chất yêu nước cho học sinh THCS

Trong bối cảnh triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, giáo dục phổ thông không chỉ hướng tới mục tiêu trang bị kiến thức mà còn chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh. Trong năm phẩm chất chủ yếu cần hình thành, phẩm chất yêu nước giữ vai trò nền tảng, góp phần bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm và tinh thần sẵn sàng xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Môn Toán là môn học có thời lượng lớn trong chương trình THCS, có nhiều điều kiện thuận lợi để tác động thường xuyên, liên tục đến nhận thức và thái độ học tập của học sinh. Tuy nhiên, thực tế giảng dạy cho thấy việc khai thác vai trò giáo dục phẩm chất thông qua môn Toán, đặc biệt là tích hợp giáo dục lịch sử, quốc phòng an ninh, vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Qua dự giờ, trao đổi chuyên môn và trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy một số tồn tại sau:

Thứ nhất, nội dung dạy học Toán còn thiên về truyền thụ kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải bài tập thuần túy. Nhiều ví dụ, bài toán mang tính học thuật, ít gắn với thực tiễn đời sống, lịch sử hoặc các vấn đề xã hội. Điều này khiến giờ học thiếu tính sinh động, học sinh khó thấy được ý nghĩa ứng dụng của Toán học, từ đó giảm hứng thú học tập.

Thứ hai, một bộ phận học sinh còn tâm lý e ngại môn Toán, học tập thụ động, ít tham gia phát biểu xây dựng bài. Khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống thực tế còn hạn chế. Động cơ học tập chưa bền vững, chủ yếu học để hoàn thành yêu cầu kiểm tra, đánh giá.

Thứ ba, hiểu biết của học sinh về truyền thống lịch sử dân tộc, các sự kiện, nhân vật anh hùng và kiến thức cơ bản về quốc phòng an ninh còn chưa sâu sắc. Việc giáo dục những nội dung này chủ yếu tập trung ở môn Lịch sử hoặc Giáo dục quốc phòng an ninh, trong khi các môn học khác, trong đó có môn Toán, chưa khai thác hiệu quả để góp phần bồi dưỡng phẩm chất yêu nước một cách thường xuyên và tự nhiên.

Ngoài ra, giáo viên còn gặp khó khăn trong việc thiết kế bài học tích hợp do thiếu học liệu, thiếu hệ thống bài tập mẫu và chưa có quy trình cụ thể. Vì vậy, hoạt động tích hợp nếu có cũng chỉ mang tính đơn lẻ, chưa tạo được hiệu quả rõ nét.

Để đánh giá khách quan thực trạng, trước khi triển khai đề tài, tôi đã tiến hành khảo sát tại lớp 8A5 (40 học sinh) thông qua phiếu hỏi về mức độ yêu thích môn Toán, bài kiểm tra đánh giá chất lượng đầu năm và câu hỏi tìm hiểu kiến thức lịch sử – quốc phòng an ninh.

Kết quả thu được như sau:

Bảng 1. Kết quả khảo sát thực trạng trước khi áp dụng biện pháp

Từ số liệu trên có thể nhận thấy:

- Tỉ lệ học sinh yêu thích môn Toán còn thấp;

- Kết quả học tập chưa đồng đều, số học sinh đạt khá, giỏi còn hạn chế;

- Vẫn còn học sinh sợ học Toán, thiếu tự tin khi tham gia hoạt động học tập;

- Nhận thức về lịch sử dân tộc và quốc phòng an ninh chưa sâu sắc.

Những thực trạng này cho thấy môn Toán chưa phát huy hết vai trò trong việc giáo dục toàn diện học sinh. Nếu chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức thì chưa đáp ứng mục tiêu phát triển phẩm chất theo định hướng của Chương trình GDPT 2018.

.....................

Xem đầy đủ nội dung sáng kiến kinh nghiệm trong file tải về