Viết bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một tác phẩm truyện Văn mẫu lớp 10

Viết bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một tác phẩm truyện giúp học sinh trình bày những cảm nhận, nhận xét và đánh giá về giá trị nội dung cũng như những nét đặc sắc nghệ thuật của một tác phẩm văn học. Để hoàn thành tốt dạng bài này, người viết cần nắm được cốt truyện, nhân vật, chủ đề, thông điệp của tác phẩm, đồng thời phân tích được những yếu tố nghệ thuật nổi bật như tình huống truyện, cách xây dựng nhân vật, ngôi kể, ngôn ngữ và các chi tiết đặc sắc.

Dưới đây là nội dung chi tiết, mời bận đọc cùng tham khảo để biết cách làm bài văn trên. Mời tham khảo!

1. Hướng dẫn phân tích đề

(1) Xác định kiểu bài: nghị luận văn học

(2) Xác định đối tượng cần phân tích: một tác phẩm truyện

2. Dàn ý chi tiết

I. Mở bài

Giới thiệu khái quát về tác phẩm truyện.

II. Thân bài

1. Giới thiệu khái quát về tác phẩm

• Tác giả
• Thể loại
• Xuất xứ/hoàn cảnh sáng tác
• Nội dung khái quát

2. Giới thiệu và đánh giá nội dung

a. Chủ đề của tác phẩm truyện

• Tác phẩm viết về vấn đề gì?
• Tác giả muốn nói điều gì?
• Tác phẩm thể hiện tình cảm, tư tưởng nào?

b. Phân tích nhân vật tiêu biểu

• Đặc điểm ngoại hình, tính cách
• Thông điệp, tư tưởng được gửi gắm qua nhân vật

c. Phân tích các sự việc, chi tiết quan trọng

• Sự việc tạo bước ngoặt.
• Chi tiết có ý nghĩa biểu tượng.
• Chi tiết thể hiện rõ tính cách nhân vật.
• Chi tiết góp phần làm nổi bật chủ đề.
• Kết thúc truyện gây ấn tượng.

3. Đánh giá nghệ thuật

• Tình huống truyện
• Xây dựng nhân vật
• Điểm nhìn trần thuật

…

III. Kết bài

Khẳng định lại giá trị của tác phẩm truyện

3. Infographic/Sơ đồ tư duy

4. Gợi ý ý tưởng

• Nếu truyện viết về tình gia đình: tình yêu thương → hi sinh → mất mát → trân trọng những người thân yêu.
• Nếu truyện viết về tuổi thơ: kỉ niệm → tình bạn → sự trưởng thành → những bài học đầu đời.

…

5. Từ ngữ hay

• làm nổi bật
• khắc họa rõ nét
• thể hiện sâu sắc
• gợi lên
• cho thấy
• hé lộ
• gửi gắm
• khẳng định
• ngợi ca
• trân trọng
• phê phán
• để lại dư âm sâu sắc

6. Mẫu tham khảo

Xin chào thầy cô và các bạn, sau đây tôi sẽ giới thiệu về tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” của nhà văn Nguyễn Dữ. Đây là một trong hai mươi truyện trong tập truyện “Truyền kì mạn lục”.

Truyện kể về nhân vật Ngô Tử Văn, vốn nổi tiếng là một người khẳng khái, chính trực. Vì không chịu được sự tác yêu quái của hồn một tên tướng bại trận nên đã đốt đền của hắn, trừ hại cho dân. Sau khi về nhà, chàng lên cơn sốt rét. Trong cơn mê, tướng giặc hiện lên đe dọa Tử Văn và kiện chàng ở âm phủ. Chàng còn được Thổ công mách bảo về tung tích và tội ác của tên tướng giặc. Đồng thời bày cho cách đối phó với hắn. Tử Văn bị bắt xuống âm phủ. Đứng trước Diêm Vương, chàng đã không hề run sợ mà dũng cảm vạch trần mọi tội ác của tên hung thần. Tử văn yêu cầu đối chất với lời khai của Thổ thần. Tên tướng giặc bị trừng trị, thổ thần được phục chức, Tử Văn được sống lại. Một tháng sau, Thổ thần bày tổ ý muốn Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên chuyên trông coi việc xử án. Tử Văn vui vẻ nhận lời, rồi không bệnh mà mất.

Về nội dung, Chuyện chức phán sự đền Tản Viên đã đề cao tinh thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân của Ngô Tử Văn, một người trí thức nước Việt. Đồng thời tác phẩm còn thể hiện niềm tin vào công lý, chính nghĩa của nhân dân ta. Nhân vật Ngô Tử Văn là con người có tính tình khẳng khái và dũng cảm, thấy sự tà gian thì không chịu được. Trước việc “hung yêu tác quái” của tên tướng giặc tử trận, chàng đã quyết định đốt đền để trừ hại cho dân. Khi bị đe dọa, chàng không hề sợ hãi. Dưới Âm phủ, Tử Văn một mực kêu oan, đưa ra các bằng chứng thuyết phục để vạch tội kẻ thù. Kết quả là chàng đã đòi được công lý cho bản thân, còn bộ mặt xảo trá của kẻ thù bị lật tẩy. Hoàn toàn trái ngược với Ngô Tử Văn, tên Bách hộ họ Thôi được xây dựng nhằm đại diện cho cái ác. Hắn vốn là một tên tướng giặc bị tử trận, lưu vong nơi đất khách và cướp ngôi đền của Thổ thần để làm điều sai trái, bạo ngược. Qua nhân vật này, tác giả muốn tố cáo chế độ phong kiến đương thời với những tên tham quan, chà đạp lên đời sống của người dân.

Về nghệ thuật, cốt truyện đầy kịch tính được kết hợp với các yếu tố kì ảo đã làm nổi bật sự đối lập giữa Ngô Tử Văn và hồn ma tên tướng giặc. Bên cạnh đó, lối kể chuyện lôi cuốn giúp tác phẩm trở nên hấp dẫn hơn. Ngôi kể thứ ba được sử dụng làm nổi bật cái nhìn linh hoạt, khách quan, tự do của người kể về những sự kiện diễn ra. Đặc biệt, thế giới tâm linh, ma quỷ được tác giả xây dựng góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm.

Dưới đây là phần giới thiệu, đánh giá của tôi về tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” của nhà văn Nguyễn Dữ. Cảm ơn thầy cô và các bạn đã chú ý lắng nghe.

7. Những lỗi thường gặp

• Kể lại toàn bộ câu chuyện
• Chỉ nêu cảm nhận chung chung