Văn mẫu lớp 9: Thuyết minh về lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn Dàn ý & 6 bài văn thuyết minh lớp 9

Thuyết minh về lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn tuyển chọn 6 mẫu hay nhất, kèm theo dàn ý chi tiết, giúp các em học sinh lớp 9 có thêm nhiều thông tin về nguồn gốc, thời gian tổ chức, ý nghĩa của lễ hội chọi trâu Đồ Sơn - Hải Phòng.

Chọi trâu

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được xem là nét đẹp văn hóa của người dân vùng biển Hải Phòng, diễn ra vào ngày 9/8 âm lịch hàng năm. Vậy mời các em cùng tham khảo bài viết dưới đây của Download.vn để có thêm vốn từ, ngày càng học tốt môn Văn 9.

Dàn ý Thuyết minh về lễ hội chọi trâu

1. Mở bài:

Giới thiệu vấn đề cần thuyết minh.

2. Thân bài:

a. Nguồn gốc, thời gian:

  • Là một tập tục, truyền thống có có từ rất lâu đời của những người dân vạn chài tại vùng biển Đồ Sơn, tỉnh Hải Phòng được giữ gìn và phát triển cho tới ngày hôm nay.
  • Lễ hội diễn ra vào ngày 9/8 âm lịch hàng năm.
  • Vào năm 2013 vinh dự được xếp vào một trong những Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.
  • Xuất phát từ thần tích "Tước Điểm Đại Vương" - vị Thủy Thần cai trị vùng biển Đồ Sơn.

b. Ý nghĩa:

  • Để ghi nhớ công ơn của các vị thủy thần, cầu mong cho công việc đánh bắt được thuận lợi, mưa thuận gió hòa, tôm cá đầy ghe, thể hiện tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau giữa các làng xã với nhau.
  • Bộc lộ được những nét đẹp trong sinh hoạt cộng đồng của người dân miền biển, có sự kết hợp tinh tế giữa văn hóa nông nghiệp vùng đồng bằng với văn hóa cư dân miền biển.

c. Nội dung lễ hội:

- Chọn trâu:

  • Trâu chọi được người dân lựa chọn trước một năm từ những vùng đất nổi tiếng với giống trâu đẹp, khỏe, để đem về nuôi dưỡng chăm sóc và huấn luyện suốt một năm.
  • Con trâu chọi đạt chuẩn là những con trâu đực to khỏe, da hồng, lông móc, ngực nở, tấm lưng dày rộng, háng rộng và thu nhọn về phía sau, sừng phải đen bóng, lông trên đầu cứng, giữa hai sừng có xoáy tròn, mắt đen, trong đỏ,...

- Trường đấu hay trường tổ chức chọi trâu là một khu đất rộng diện tích khoảng 800m vuông, bên ngoài có hào nước bao quanh, xung quanh bố trí khán đài.

- Phần lễ bắt đầu từ ngày mùng 1 đầu tháng khi cách vị cao niên có vai vế trong làng tiến hành làm lễ tế Thủy Thần ở đình tổng, sau đó là lễ rước nước, lọ nước thần sẽ được rước về các đình riêng của mỗi làng.

- Tiếp theo các nhà có trâu chọi phải đem trâu ra làm lễ tế Thành Hoàng, sau khi hoàn tất lễ trâu được gọi một cách tôn kính là "ông Trâu".

- Đến ngày 9/8 âm, lễ hội chọi trâu chính thức diễn ra.

- Khi trâu được đưa vào đấu trường, đứng đúng vị trí, lần lượt tiếng trống, tiếng loa đồng loạt nổi lên, cổ vũ tinh thần mạnh mẽ, kết hợp với nghi thức múa cờ do 24 thanh niên trai tráng trong các làng được tuyển chọn, để gia tăng khí thế và mở màn hội chọi trâu.

- Kết thúc múa cờ, trâu được dẫn vào vị trí cách nhau 20m, người chủ trâu nhanh chóng rút vật giữ trâu còn gọi là "sẹo" để trâu tự do lao vào nhau chiến đấu trong tiếng hò reo cổ vũ từ bên ngoài.

- "Ông trâu" chiến thắng lại được rước về Đình tổng bằng nghi lễ trang trọng, rồi đợi đến ngày 10/8 toàn bộ trâu đã tham gia thi đấu sẽ được đem đi giết thịt để hiến tế và khao cả làng.

3. Kết bài

Nêu cảm nhận.

Thuyết minh lễ hội chọi trâu Đồ Sơn

"Dù ai buôn đâu bán đâu,
Mồng chín tháng tám chọi trâu thì về,
Dù ai buôn bán trăm nghề,
Mồng chín tháng tám thì về chọi trâu”

Hải Phòng là vùng đất có nhiều di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh mang đậm nét đặc trưng của miền biển. Trong số những di sản văn hóa ấy, nổi bật là lễ hội chọi trâu Đồ Sơn. Đây là lễ hội có nhiều nét đặc sắc về phong tục văn hóa và lịch sử, để lại nhiều ấn tượng cho du khách thập phương.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn thể hiện bản sắc văn hóa và tinh thần thượng võ của người dân miền biển. Theo truyền thuyết, lễ hội chọi trâu đã có từ thế kỉ 18, được tổ chức để cầu hạnh phúc và thịnh vượng cho người dân địa phương. Người dân Đồ Sơn vẫn truyền nhau sự tích về lễ hội chọi trâu: Một đêm rằm tháng 8, người dân miền biển nhìn thấy một ông tiên đang say sưa ngắm hai chú trâu đang chọi nhau. Từ đó, lễ hội chọi trâu trở thành một phần đặc biệt trong đời sống tâm linh của người Đồ Sơn.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được tổ chức vào ngày 9/8 âm lịch hàng năm. Lúc này, lúa ngoài đồng đang thì con gái, ngư dân cũng vừa kết thúc mùa cá, mọi người nô nức chuẩn bị cho lễ hội chọi trâu. Trường đấu để chọi trâu là những bãi đất rộng, có hào nước bao quanh. Những chú trâu được tuyển chọn vô cùng kĩ lưỡng để tham gia cuộc thi. Trâu phải là những chú trâu đực khỏe mạnh, da bóng, lông mượt, đặc biệt sừng trâu phải đen như gỗ mun, vểnh lên như lưỡi liềm. Giống như bao lễ hội khác, lễ hội chọi trâu cũng có 2 phần là phần lễ và phần hội. Phần lễ với những nghi lễ truyền thống và trang trọng bao gồm lễ tế thần Điểm Tước, sau đó là lễ rước kiệu bát cống. Phần lễ rộn ràng trong tiếng trống, cờ ngũ sắc bay phấp phới. Phần hội diễn ra vào ngày chính hội (9/8) với nhiều hoạt động hấp dẫn, đậm đà bản sắc dân tộc. Mở đầu là điệu múa khai hội của 24 tráng niên vừa uyển chuyển, mạnh mẽ vừa linh hoạt. Múa cờ xong, hai ông trâu được dẫn vào trong sới trong âm thanh của tiếng trống, thanh la, có người che lọng và múa cờ hai bên. Khi hai ông trâu cách nhau 20m, người dắt lùi ra. Hai chú trâu hoàn toàn tự do lao vào tấn công nhau dữ dội. Trận chọi trâu diễn ra vô cùng gay cấn, ác liệt, làm cho người xem theo dõi đến nghẹt thở. Đây là cơ hội để cho trâu thể hiện hết những kĩ năng và kinh nghiệm của mình. Sự dũng mãnh, ngoan cường của trâu còn là biểu tượng cho khí phách và tinh thần thượng võ của người dân Đồ Sơn. Chú trâu chiến thắng mang lại nhiều vinh dự và hãnh diện cho chủ trâu. Kết thúc lễ hội, dù thắng hay thua, các chú trâu sẽ được mổ thịt để lễ tế trời đất, cầu thời tiết thuận lợi, mùa màng thuận hòa, sóng yên biển lặng để người đi biển đánh bắt được may mắn, thuận lợi.

Lễ hội chọi trâu không chỉ mang lại niềm vui cho người xem mà còn là một tục lệ, tín ngưỡng độc đáo, giàu giá trị văn hóa và lịch sử. Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được công nhận là 1 trong 15 lễ hội quốc gia, là một điểm đến hấp dẫn với nhiều khách du lịch.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là lễ hội đậm đà bản sắc dân tộc, mang nhiều giá trị thể hiện truyền thống lịch sử và phẩm chất, tâm hồn của người dân miền biển. Chúng ta cần có trách nhiệm giữ gìn và phát triển hơn nữa bản sắc tốt đẹp của lễ hội chọi trâu để góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc.

Thuyết minh về lễ hội chọi trâu - Mẫu 1

"Dù ai buôn đâu bán đâu,
Mồng chín tháng tám chọi trâu thì về,
Dù ai buôn bán trăm nghề,
Mồng chín tháng tám thì về chọi trâu”

Lễ hội chọi trâu có từ bao giờ và bắt đầu từ đâu thì không ai biết, nhưng những truyền thuyết về lễ hội này thì có rất nhiều, mỗi truyền thuyết đều gắn với một sự tích kỳ bí khác nhau nhưng tất cả đều khẳng định: Hội chọi trâu là mỹ tục hào hùng mang đậm tính thượng võ, tính táo bạo và lòng quả cảm rất độc đáo của người Đồ Sơn.

Để có những ngày hội náo nức, người dân Đồ Sơn phải chuẩn bị rất công phu trong khoảng 8 tháng trời. Theo người dân Đồ sơn thì điều quan trọng bậc nhất là việc tìm và nuôi dưỡng trâu. thông thường, sau Tết Nguyên đán, các sới chọi đều cử người có nhiều kinh nghiệm đi khắp nơi để mua trâu, có khi họ phải lặn lội hàng tháng trời vào các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Nam Định, Thái Bình, thậm chí lên tận tuyên Quang, Bắc Kạn mới tìm được con trâu vừa ý.

Qua nhiều năm lặn lội tìm mua trâu, người Đồ Sơn nhận thấy rằng, những con trâu mua được ở chợ Gồi (Nam Định), Thủy Nguyên(Hải Phòng), Thanh Hà (Hải Dương) thường “giật” giải nhiều hơn. bởi thế, cứ sau Tết âm lịch hằng năm, người Đồ Sơn lại đổ xô đến những địa phương trên các bản khác mua trâu.

Một chủ trâu có nhiều năm kinh nghiệm cho biết: “chọn trâu là một công việc cầu kỳ và tỉ mỉ, trâu đủ tiêu chuẩn phải là những con trâu đực khỏe mạnh, có khả năng chống chịu được đòn của đối phương (nghĩa là phải gan lỳ). Thông thường, những chú trâu da đồng, lông móc,một khoang bốn khoáy, hàm đen, tóc tráp (lông trên đầu cứng, dày để tránh nắng)… là trâu gan. Trâu phải có ức rộng, cổ tròn dài và hơi thu nhỏ về phía đầu, lưng càng dày, càng phẳng càng tốt. Háng trâu phải rộng nhưng thu nhỏ về phía hậu càng nhọn càng quý. Sừng trâu phải đen như mun, đầu sừng vênh lên như hai cánh cung, giữa hai sừng có túm tóc hình chóp trên đỉnh đầu là khoáy tròn. Mắt trâu phải đen, tròng đỏ. mặt trâu giống mặt ngựa là trâu chọi hay…”.

Việc chọn mua trâu đã khó khăn, việc chăm sóc, huấn luyện trâu càng khó khăn gấp bội. Những người được giao nhiệm vụ chăm sóc huấn luyện trâu thường là những người có nhiều kinh nghiệm. trâu chọi được nuôi ở chuồng riêng, tách biệt và kín đáo. Điều đặc biệt là không được để cho trâu chọi trông thấy trâu nhà cốt để trâu chọi khôi phục bản năng hoang dã, đơn độc của nó. Trường huấn luyện trâu thường là những bãi đất rộng, có nhiều người đứng xung quanh gõ chiêng trống và hò hét.

Khi huấn luyện, người ta còn phủ cờ đỏ lên đầu trâu,mình trâu để cho trâu quen dần với không khí của ngày hội. Người huấn luyện còn dạy cho trâu có những miếng đánh hay, đòn hiểm và độc đáo.Sau khi huấn luyện, trâu nào được chọn làm trâu chọi sẽ được gọi một cách tôn kính là “ông trâu”. Trâu nào đoạt giải nhất, được tôn lên thành “cụ trâu”.

Ở Đồ Sơn, phường nào cũng có người mê trâu chọi, có kinh nghiệm tìm mua trâu, chăm sóc, huấn luyện trâu chọi, những người này được coi là nghệ nhân. Trong ngày lễ hội, tên của họ được nhắc đến với tư cách là chủ của “ông trâu”.

Mở đầu hội chọi trâu là lễ tế thần Điểm Tước (vị thuỷ thần, và cũng là Thành hoàng làng của cả vùng Đồ Sơn). Lễ tế thần ngày hội chọi trâu là lễ lớn nhất trong năm của người Đồ Sơn. Thời gian gần đây, những thủ tục của phần lễ ngày càng bị xem nhẹ, đơn giản hóa. Tuy nhiên, phần hội chọi trâu luôn có sức hấp dẫn lạ kỳ thu hút đông đảo du khách bốn phương đến cổ vũ.

Vào hội, ai cũng náo nức, hồi hộp, chờ đợi. Từ hai phía của sới chọi, “ông trâu” được dẫn ra có người che lọng và múa cờ hai bên. Khi hai “ông trâu” cách nhau 20m, người dắt nhanh chóng rút”sẹo” cho trâu rồi khẩn trương thoát ra ngoài sới chọi. Hai trâu lao vào nhau với tốc độ khủng khiếp, hai đôi sừng đập vào nhau kêu chan chát. Cứ thế, hai trâu chọi nhau quyết liệt giữa tiếng hò reo vang dậy của hàng ngàn khán giả.

Kết thúc hội chọi trâu là một cuộc rước giải trâu nhất về đình làm lễ tế thần. Cuộc rước này phải có tất cả mọi người dân đồ Sơn (cả chủ trâu thua cuộc) biểu thị sự đoàn kết, vô tư, cùng đồng lòng mừng ngày vui chung. Trâu nhất hàng tổng được phần thưởng là một lá cờ vóc hồng thêu hai chữ “Thượng Đẳng” bằng kim tuyến, một bát hương bằng đá xanh đem theo đám rước trở về.

Theo tập tục của địa phương, các trâu tham gia chọi,dù thắng, dù thua, đều phải giết thịt, dân Đồ Sơn lấy một bát tiết cùng một ít lông của trâu (mao huyết) để cúng thần, sau đó đổ xuống ao để tiễn thần. Du khách đến dự lễ hội có thể mua thịt trâu về ăn để cầu may và chúc phúc.

Với những nét văn hóa truyền thống độc đáo vốn có, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn đã trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo thu hút du khách bốn phương đến với Hải Phòng. Năm 2000, Lễ hội chọi trâu đồ sơn được Nhà nước công nhận là một trong 15 lễ hội lớn của cả nước.

Thuyết minh về lễ hội chọi trâu - Mẫu 2

Theo truyền thuyết và thần tích thì lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn là lễ hội cầu thịnh vượng và hạnh phúc cho người dân địa phương có từ thế kỉ thứ XVIII. Một vùng đất gồm những cư dân nhiều nơi về đây khẩn hoang, sinh cơ lập nghiệp.

Lễ hội chọi trâu nhằm tôn vinh Thuỷ thần, diễn ra vào ngày 9 tháng 8 âm lịch hàng năm, tại thị xã Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng.

Để có những con trâu vào cuộc đấu giành thứ bậc cao (trận chung kết) trong ngày chính hội (9/8 âm lịch), vòng đấu loại phải thực hiện trước đó (tháng 6 âm lịch). Theo tục lệ, ba làng Đồ Sơn, Đồ Hải và Ngọc Xuyên đều có trâu tham gia trận chung kết. Lệ căn cứ vào "suất đinh" trong số 18 giáp ở ba làng để chọn ra số trâu được thi đấu vòng cuối của mỗi làng.

Ngày hội chính, nhiều người dân từ Trà cổ (Quảng Ninh) cũng đi thuyền kéo nhau về dự hội, vì Đồ Sơn là đất tổ của họ (Trà cổ có tổ Đồ Sơn). Người dân khắp nơi trong thành phố và nhiều tỉnh thành ở xa tấp nập tới dự hội:

Dù ai buôn đâu bán đâu
Mồng chín tháng Tám chọi trâu thì về
Dù ai buôn bán trăm nghề
Mồng chín tháng Tám thì về chọi trâu.

Thời gian mở hội đã là bài ca truyền tụng từ lâu đời trong dân gian.

Chọi trâu Đồ Sơn diễn ra trong một buổi, ít khi kéo dài tới một ngày! Cuộc đấu có khi chỉ trong khoảnh khắc là quyết định. Khâu chuẩn bị cho giờ phút giao đấu quyết liệt ấy lại rất công phu và vô cùng thận trọng, vì đây là "Sự thần".

Địa điểm mở hội là đình tổng Đồ Sơn. Cờ hội giăng giăng trước cửa đình. Cọc phân định mốc giới sới chọi đã được căng dây trên bãi đất rộng chừng 20.000 mét vuông. Khán đài dành cho các quan khách được dựng lên và trang trí lộng lẫy. Hai bên sới chọi có dựng các chuồng cho trâu chờ xuất trận. Hai lá cờ hội lớn được cắm ở hai đầu sới.

Các trâu chọi của các làng vào Xào Xá. Người rước trâu thần phải tắm rửa sạch sẽ sao cho thật thanh khiết, mặc áo dài, thắt lưng đỏ; đội nón lá dứa. Trâu thần cũng được trang trí, lưng trùm vải đỏ, sừng buộc những dải lụa điều.

Lễ dâng hương mở hội bắt đầu ở đền Nghè thuộc phường Vạn Ninh. Sau đó là lễ rước kiệu bát cống, long đình cờ thần bay phấp phới, rộn rã trong tiếng nhạc bát âm dẫn trâu đi trình thành hoàng làng. Điệu múa khai hội được 24 tráng niên Đồ Sơn chia thành hai hàng trình diễn vừa uyển chuyển, vừa mạnh mẽ. Màu sắc biến hóa linh hoạt và huyền ảo. Tay vung cờ, chân tiến lùi trong tiếng trống trận. Những lá cờ vung lên quật xuống mạnh mẽ, dứt khoát, nhịp nhàng. Có lúc cờ phất tròn như dải lụa quấn lấy thân người. Múa cờ dàn theo hình thế trận, bên tả, bên hữu, lúc như đan chéo vào nhau như hai đội quân đang giao chiến.

Hội chọi trâu là một ngày hội gắn với tục thờ cúng thuỷ thần và tục hiến sinh; nhưng bên cạnh những tập tục đó là tinh thần thượng võ của người dân Đồ Sơn, Hải Phòng.

Thuyết minh về lễ hội chọi trâu - Mẫu 3

“Dù ai buôn đâu bán đâu,
Mồng chín tháng tám chọi trâu thì về,
Dù ai buôn bán trăm nghề,
Mồng chín tháng tám thì về chọi trâu”

Đã từ rất lâu lễ hội chọi trâu đã trở thành một bản sắc văn hóa độc đáo, rất riêng của người Đồ Sơn, Hải Phòng. Mỗi năm lễ hội lại thu hút hàng nghìn khách du lịch ghé thăm, để lại nhiều ấn tượng thú vị trong lòng khách tham quan.

Lễ hội chọi trâu có tên gọi khác là đấu ngưu. Chẳng ai biết nó có tự bao giờ nhưng từ lâu đã trở thành tập tục truyền thống gắn liền với người dân vùng biển Đồ Sơn- Hải Phòng. Hàng năm cứ vào dịp tháng 8 âm lịch, người dân cả nước lại nô nức kéo về Đồ Sơn để tham dự lễ hội đặc sắc này.

Lễ hội chọi trâu bắt đầu từ tháng 6 âm lịch nhưng mọi công đoạn đều được chuẩn bị ngay từ tháng giêng. Theo người chọi trâu, để có những ngày hội náo nức nhất. công đoạn công phu nhất đó là chọn trâu, nuôi dưỡng và huấn luyện châu. Để có những con trâu khỏe thì giống châu phải tốt. Sau tết nguyên đán, các sới chọi trâu đều cử người của mình xuống các vùng để tìm mua trâu. Những con trâu ưng ý là những con trâu đực to và khỏe, da đồng, lông dày và cứng, ức rộng, cổ tròn dài lưng càng dày, phẳng. Háng trâu phải rộng . Sừng trâu đen, đầu sừng vênh lên. Mắt trâu đen, có tròng đỏ. Qua bao năm tháng lặn lội kiếm tìm, họ đúc kết và truyền tai nhau rằng: Những con trâu mua được ở Chợ Gồi (Nam Định), Thái Bình, Tuyên Quang, Hải Dương là những con trâu có sức chiến mạnh và chiến thắng. Do đó cứ đúng dịp là người dân lại xuống các vùng này để tìm mua trâu.

Việc chọn mua trâu đòi hỏi phải có con mắt tinh tế, tỉ mỉ và kĩ lưỡng. Sau công đoạn mua trâu, người chủ sẽ mang trâu về sới để nuôi dưỡng và huấn luyện. Chọn trâu đã khó, nuôi trâu và huấn luyện trâu lại càng khó gấp bội. Nuôi trâu phải là những đấu thủ có kinh nghiệm dày dặn lâu năm. Trâu mang về được nhốt trong chuồng riêng, kín đáo, tách biệt với trâu nhà. Thức ăn cho trâu là loại cỏ như cỏ gừng, lông; vào mùa đông cây cỏ khan hiếm thì phải bổ sung rơm rạ, cám và ngô để cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho trâu. Bên cạnh việc chọn cỏ thì việc vệ sinh chuồng trại và cơ thể cho trâu cũng được các quản ngưu hết sức chú trọng. Những người nuôi trâu phải tỉ mỉ, kì cọ sạch những bụi bẩn trên da và lỗ tai, phải lấy sạch đất cát từ sừng và móng để tránh bị làm mòn ảnh hưởng đến chất lượng chiến của trâu.

Trường dùng để huấn luyện trâu thường là những khu bãi đất rộng, có nhiều người vây quanh gõ chiêng trống hò hét. Khi huấn luyện các đấu thủ phủ lên mình trâu một tấm vải đỏ để trâu quen dần với không khí của ngày hội. Người huấn luyện khéo léo dạy cho trâu những ngón đòn hiểm, những miếng vỏ đá, húc để lật thủ đối phương. Đặc biệt để trâu thuần phục và đạt hiệu quả cao nhất thì người huấn luyện phải dành cho trâu một tình cảm yêu quý, gắn bó. Sau nghi thức tế đình và huấn luyện trâu được ưu ái gọi với cái tên “ông trâu”.

Lễ hội chọi trâu bao gồm 2 phần: phần lễ và phần hội. Hai phần này không tách riêng biệt mà đan xen với nhau. Ngay từ mùng 1 tháng 9 âm lịch các vị cao niên ở các làng có trâu chọi đã làm lễ tế thần Điểm Tước ở Đình Tổng. Sau đó là lễ rước nước cùng với tục tế Thủy Thần. Mỗi làng sẽ được ban một lọ nước thánh và đem về đình riêng.

Ngày chính hội diễn ra vào mùng 9 tháng 8 âm lịch. Ngay từ tờ mờ sáng, các nghi thức lễ tế tại đình thành làng đã được tiến hành tổ chức. Xong xuôi các nghi thức là lễ rước trâu đi thi đấu. Dẫn đầu đám rước là trống chiêng, cờ hoa bát bửu rộn rã. Tiếp theo là các bô lão và các chú trâu được sắp xếp theo phân loại vòng đấu bảng. Mỗi chú trâu được phủ một tấm vải đỏ, sừng quấn tấm lụa điều, hai bên là hai chàng trai tay cầm cờ đuôi nheo để múa. Đoàn rước đi đến đấu, trống chiêng tưng bừng, hừng hực khí thế đến đó. Mọi người dân cũng đều nô nức nối đuôi nhau từng đoạn tấp nập rước trâu vào xá thi đấu.

Trâu bước vào xá trong tiếng trống, tiếng lo dõng dạc, hào sảng đất trời. Khai hội là tiết mục múa cờ được biểu diễn điêu nghệ, tài hoa bởi 24 tráng sĩ.

Múa cờ vừa dứt 2 ông trâu được dắt vào sới với tư thế hiên ngang, lọng cờ hoa náo nhiệt. Khi hai ông trâu chỉ còn cách nhau khoảng 20m người dắt nhanh chóng rút sẹo trâu rồi khẩn trương nhảy ra khỏi sới chọi. Lúc này trong sới chỉ còn 2 ông trâu tự do chiến đấu, quyết liệt tranh giành thắng bại. Con trâu thắng chung cuộc được tôn làm “cụ trâu” được ban một lá cờ vóc hồng thêu gấm “Thượng đẳng” bằng kim tuyến và một bát hương bằng đá xanh long trọng rước trở về làng.

Sáng ngày mùng 10/8 toàn bộ các chú trâu tham gia trong lễ hội đều được mang giết thịt làm lễ tế vật ở thần đình. Vật tế gồm một đĩa tiết trâu và lông trâu. Kết thúc lễ tế đĩa tiết trâu và lông trâu được đem đổ xuống biển, phần còn lại đem phân phát, ban lộc cho người dân trong vùng.

Ngày 16/8, làng tiến hành nghi thức cuối cùng là tống thần. Sau nghi thức này, lễ hội kết thúc.

Chọi trâu Đồ Sơn là vẻ đẹp giao thoa của tinh hoa văn hóa nông nghiệp đồng bằng với văn hóa cư dân miền biển. Lễ hội chính là biểu trưng cho ước nguyện mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng, khát vọng ấm no, vụ mùa khai thái bình an, nhiều tôm cá- một bản sắc văn hóa tinh thần rất riêng rất độc đáo của cư dân miền biển đồ Sơn.

Thuyết minh về lễ hội chọi trâu - Mẫu 4

"Dù ai buôn đâu bán đâu
Mùng chín tháng tám chọi Trâu thì về
Dù ai buôn bán trăm nghề
Mùng chín tháng tám nhớ về chọi Trâu"

Việt Nam ta là một đất nước có nền văn hiến hơn bốn ngàn năm, với sự phong phú và đa dạng của các thể loại văn hóa, phong tục truyền thống, đặc biệt là các lễ hội dân gian. Mà ở mỗi một địa phương, một vùng miền lại có những kiểu lễ hội khác nhau được tổ chức quanh năm, với nhiều những nét đặc sắc thể hiện những nét tín ngưỡng, ý nghĩa độc đáo. Một trong những lễ hội đáng chú ý phải kể đến lễ hội chọi trâu Đồ Sơn.

Không rõ lễ hội chọi trâu Đồ Sơn có từ khi nào, chỉ biết rằng đây là một tập tục, truyền thống có từ rất lâu đời của những người dân vạn chài tại vùng biển Đồ Sơn, tỉnh Hải Phòng được giữ gìn và phát triển cho tới ngày hôm nay. Lễ hội diễn ra vào ngày 9/8 âm lịch hàng năm, thu hút sự tham gia của hàng ngàn du khách từ khắp nơi và được xem là một trong những hoạt động văn hóa quan trọng nhất của những người dân nơi đây. Vào năm 2013, xét về những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc và tiêu biểu, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn đã vinh dự được xếp vào một trong những Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.

Về nguồn gốc của lễ hội này trong dân gian có lưu truyền kha khá các truyền thuyết, sự tích khác nhau. Trong đó nổi tiếng nhất là thần tích "Tước Điểm Đại Vương" - vị Thủy Thần cai trị vùng biển Đồ Sơn, chuyện kể rằng vào khoảng thế kỷ thứ XIX, có một người dân đi qua đền thờ của vị tôn thần này thì vô tình được chứng kiến cảnh hai con trâu đang húc nhau, tuy nhiên khi nghe thấy tiếng động thì chúng liền bỏ chạy xuống biển. Người ta cho rằng hai con trâu ấy là vật cưỡi dưới trướng vị thủy thần này, chính về vậy hàng năm vào ngày 9.8 âm lịch, người dân nơi đây tiến hành tổ chức lễ chọi trâu để tế thần, nhằm chọn ra những con trâu to khỏe nhất để tham gia hiến tế cho thần linh. Cũng có một tích khác kể về việc một cô thôn nữ được vua Thủy Tề cưới về làm vợ, bãi biển chỗ đám rước nàng đi qua hàng năm tôm cá tập trung về nhiều vô kể. Chính vì vậy để đảm bảo công bằng người dân đã tổ chức lễ chọi trâu, làng nào có trâu chọi thắng thì được quyền đánh bắt ở vùng biển ấy một năm. Cũng có tích kể rằng sở dĩ nơi đây có lễ hội chọi trâu là để làm yên lòng cá Kình dưới biển, hàng năm người dân tổ chức chọi trâu, rồi đem con trâu thắng đi hiến tế để cầu mong cho dân làng đi biển không bị cá kình ăn thịt nữa,...

Ý nghĩa chính của lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là để ghi nhớ công ơn của các vị thủy thần, cầu mong cho công việc đánh bắt được thuận lợi, mưa thuận gió hòa, tôm cá đầy ghe, thể hiện tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau giữa các làng xã với nhau. Bộc lộ được những nét đẹp trong sinh hoạt cộng đồng của người dân miền biển, có sự kết hợp tinh tế giữa văn hóa nông nghiệp vùng đồng bằng với văn hóa cư dân miền biển, khi sử dụng trâu chọi - vốn được xem là đầu cơ nghiệp của nhà nông để làm lễ vật hiến tế, nghi thức tế lễ các vị thủy thần, tạo thành một phong tục văn hóa rất riêng.

Về việc chuẩn bị cho lễ hội chọi trâu hàng năm cũng khá kỳ công, trâu chọi được người dân lựa chọn trước một năm từ những vùng đất nổi tiếng với giống trâu đẹp, khỏe, để đem về nuôi dưỡng chăm sóc và huấn luyện suốt một năm. Con trâu chọi đạt chuẩn là những con trâu đực to khỏe, da hồng, lông móc, ngực nở, tấm lưng dày rộng, háng rộng và thu nhọn về phía sau, sừng phải đen bóng, lông trên đầu cứng, giữa hai sừng có xoáy tròn, mắt đen, trong đỏ,... Nói chung để chọn được một con trâu tốt, đòi hỏi người xem trâu phải dày dặn kinh nghiệm, kiên nhẫn và phải có nhiều thời gian lặn lội tìm trâu về chăm sóc. Có thể nói rằng công cuộc chuẩn bị trâu kỳ công, vất vả và cũng là công việc vô cùng quan trọng, mang tính quyết định trong lễ hội chọi trâu. Về trường đấu hay trường tổ chức chọi trâu thì không cần chuẩn bị nhiều, chỉ cần chuẩn bị một khu đất rộng diện tích khoảng 800m vuông, bên ngoài có hào nước bao quanh, xung quanh bố trí khán đài, chỗ ngồi cho khán giả xem chọi trâu là ổn.

Cũng như nhiều lễ hội truyền thống khác, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được chia ra làm hai phần là phần lễ và phần hội, tuy nhiên điểm khác biệt là hai phần này được tổ chức đan xen với nhau chứ không phân định rạch ròi như nhiều lễ hội khác. Phần lễ bắt đầu từ ngày mùng 1 đầu tháng khi cách vị cao niên có vai vế trong làng tiến hành làm lễ tế Thủy Thần ở đình tổng, sau đó là lễ rước nước, lọ nước thần sẽ được rước về các đình riêng của mỗi làng. Tiếp theo để chuẩn bị cho hội chọi trâu, thì các nhà có trâu chọi phải đem trâu ra làm lễ tế Thành Hoàng, sau khi hoàn tất lễ trâu được gọi một cách tôn kính là "ông Trâu". Đến ngày 9/8 âm, lễ hội chọi trâu chính thức diễn ra, sau khi xin phép Thành Hoàng cho trâu đi chọi, các "ông trâu" được rước bằng nghi lễ long trọng với lọng, kiệu, cờ ngũ sắc, trống chiêng, long đỉnh,... Người đi rước ăn vận lịch sự với áo dài khăn đóng truyền thống, người khiêng kiệu, vác lọng,... thì mặc quần áo với sắc đỏ và sắc vàng chủ đạo, theo lối may truyền thống, người dẫn loa thì mặc áo lương đen, quần trắng, khăn xếp, thắt lưng đỏ. Đám rước rộn ràng, trang nghiêm với tiếng nhạc bát âm, cờ bay phấp phới cùng với tiếng hò reo cổ vũ rộn rã của người đi xem, không khí thập phần sôi nổi. Khi trâu được đưa vào đấu trường, đứng đúng vị trí, lần lượt tiếng trống, tiếng loa đồng loạt nổi lên, cổ vũ tinh thần mạnh mẽ, kết hợp với nghi thức múa cờ do 24 thanh niên trai tráng trong các làng được tuyển chọn, để gia tăng khí thế và mở màn hội chọi trâu. Kết thúc múa cờ, trâu được dẫn vào vị trí cách nhau 20m, người chủ trâu nhanh chóng rút vật giữ trâu còn gọi là "sẹo" để trâu tự do lao vào nhau chiến đấu trong tiếng hò reo cổ vũ từ bên ngoài. Sau trận đấu sống mái "ông trâu" chiến thắng lại được rước về Đình tổng bằng nghi lễ trang trọng, rồi đợi đến ngày 10/8 toàn bộ trâu đã tham gia thi đấu sẽ được đem đi giết thịt để hiến tế và khao cả làng, nhằm mục đích chia lộc, để mỗi người dân đều được hưởng phước từ thủy thần, mong cho đời sống được khấm khá hơn. Lễ hội kéo dài đến ngày 16/8 âm, thì kết thúc bởi nghi lễ "tống thần" và rã đám, chính thức khép lại một kỳ lễ hội quan trọng trong năm, người dân quay trở về cuộc sống bình thường.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là một trong số những lễ hội đặc sắc, có ý nghĩa văn hóa to lớn, thể hiện được những nét đẹp trong phong tục truyền thống của người dân miền biển trong đời sống lao động sản xuất, cũng như mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Tuy nhiên bên cạnh những nét đẹp và những giá trị truyền thống đáng trân trọng, thì việc đảm bảo an toàn trong việc chọi trâu cũng cần phải được chú ý và có những chế tài nghiêm ngặt để tránh xảy ra những tai nạn đáng tiếc làm mất đi ý nghĩa tốt đẹp của ngày hội này.

Thuyết minh về lễ hội chọi trâu - Mẫu 5

Trải qua bốn ngàn năm văn hiến, lịch sử đã chứng kiến Việt Nam - một đất nước nhỏ bé - vươn lên từ nghịch cảnh, giành lại lãnh thổ từ tay quân xâm lược để giữ vững chủ quyền và những giá trị văn hóa thiêng liêng. Và sau tất cả, những phong tục tập quán, lễ hội dân gian mang đậm bản sắc dân tộc vẫn được gìn giữ và lưu truyền đến tận bây giờ. Ở mỗi địa phương, mỗi vùng miền sẽ có những lễ hội riêng biệt mang giá trị tinh thần và tâm linh độc đáo. Trong đó, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được xem là một nét đẹp văn hóa của người dân vùng biển Hải Phòng.

Người ta chẳng rõ lễ hội chọi trâu Đồ Sơn có từ khi nào, chỉ biết rằng đây là một tập tục lâu đời, gắn liền với đời sống sinh hoạt của người dân vạn chài tại vùng biển Đồ Sơn, Hải Phòng. Lễ hội này thường diễn ra vào mồng 9/8 âm lịch hằng năm và được xem là một trong những hoạt động văn hóa quan trọng nhất của người dân nơi đây. Đặc biệt, vào năm 2013, hoạt động này đã vinh dự được xếp vào danh sách một trong những Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.

Người ta kể rằng, vào khoảng thế kỷ XIX, có một người dân đi ngang qua đền thờ của vị tôn thần Tước Điểm Đại Vương - một vị Thủy Thần cai trị vùng biển Đồ Sơn - đã chứng chứng cảnh hai con trâu đang húc nhau. Tuy nhiên, khi nghe thấy tiếng động, chúng đã bỏ chạy xuống biển. Vì thế, người dân nơi đây cho rằng, hai con trâu đó chính là vật cưỡi dưới trướng vị thủy thần. Và tập tục chọi trâu đã được tổ chức vào ngày 9.8 âm lịch hằng năm dựa trên sự kiện này.

Cũng có ý kiến cho rằng, sở dĩ nơi đây có lễ hội chọi trâu là để làm yên lòng cá Kình dưới biển, và người dân đã tổ chức chọi trâu, chọn ra con trâu thắng đi hiến tế với mong cầu không bị cá kình ăn thịt khi đi biển nữa.

Như vậy, có thể nói rằng, ý nghĩa chính của lễ hội này chính là để ghi nhớ công ơn của các vị thủy thần. Đồng thời, người dân nơi đây cũng gửi gắm mong cầu cho công việc đánh bắt được thuận lợi, mưa thuận gió hòa. Không chỉ thế, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn còn thể hiện tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau của người dân các làng xã.

Việc chuẩn bị cho lễ hội chọi trâu Đồ Sơn cũng khá kỳ công. Người ta sẽ chọn ra những con trâu chọi đến từ các vùng đất nổi tiếng về giống trâu đẹp, khỏe trước một năm diễn ra lễ hội. Sau đó, họ sẽ đem về nuôi dưỡng rồi huấn luyện chúng cho đến khi lễ hội bắt đầu. Một con trâu chọi được gọi là đạt chuẩn khi nó đáp ứng các tiêu chí sau: là trâu đực, to khỏe, có da hồng, lông móc, ngực nở, lưng dày rộng, sừng đen bóng, giữa hai sừng có xoáy tròn… Việc chọn trâu cũng được thực hiện bởi những người có kinh nghiệm lâu năm.

Nhìn chung, công cuộc chuẩn bị cho lễ hội này khá là kỳ công và vất vả, đặc biệt là vấn đề chọn trâu, huấn luyện trâu. Về trường đấu thì cần một khu đất trống với diện tích 800m vuông, có hào nước bao quanh và sắp xếp khán đài cho khán giả ngồi xem là được.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được chia làm hai phần, gồm phần lễ và phần hội. Hai phần này sẽ được tổ chức đan xen vào nhau, chứ không được phân định một cách rạch ròi như những lễ hội khác. Phần lễ sẽ bắt đầu từ ngày 1 đầu tháng. Các vị cao niên có vai vế trong làng sẽ đảm nhiệm vai trò làm lễ tế Thủy Thần. Lễ tế này sẽ được làm tại đình tổng, sau đó là lễ rước nước với việc rước các lọ nước thần về từng đình riêng của mỗi làng.

Tiếp theo, các nhà có trâu chọi sẽ đem trâu ra làm lễ tế Thành Hoàng để chuẩn bị cho hội chọi trâu. Lễ tế hoàn thành, người ta sẽ gọi trâu một cách tôn kính là “ông Trâu”.

Ngày 9/8 âm lịch chính là thời điểm chính thức bắt đầu lễ hội chọi trâu. Trâu sau khi được xem phép Thành Hoàng đi chọi sẽ được rước đi bằng nghi lễ vô cùng long trọng với lọng, kiệu, cờ ngũ sắc, trống chiêng… Người rước trâu cũng có những quy định về ăn mặc như phải áo dài khăn đóng truyền thống, còn người khiêng kiệu hay vác lọng cần phải mặc quần áo với sắc đỏ và vàng làm chủ đạo, quần áo cũng được may theo kiểu cách truyền thống. Với người dẫn loa, họ phải mặc áo lương đen, quần trắng, khăn xếp cùng thắt lưng đỏ. Đám rước trâu cứ thế được diễn ra một cách rộn ràng, trang nghiêm với nhạc bát âm, cờ bay phấp phới hòa cùng tiếng reo hò hào hứng của người xem.

Trâu khi được đưa vào đấu trường sẽ đứng tại vị trí được phân bố. Sau đó, tiếng trống, tiếng loa sẽ nổi lên nhằm cổ vũ tinh thần mạnh mẽ. Mở màn cho hội chọi trâu chính là nghi thức múa cờ được 24 thanh niên trai tráng khỏe mạnh mà làng tuyển chọn. Màn múa cờ kết thúc sẽ là lúc trâu được dẫn vào sân đấu với vị trí cách nhau 20m. Chủ trâu lúc này sẽ nhanh chóng rút đi vật giữ trâu (hay còn được gọi là sẹo). Cứ thế, trâu sẽ tự do lao vào chọi nhau trong tiếng reo hò cỗ vũ từ khán giả xem hội. Sau trận đấu, trâu chiến thắng sẽ được rước về đình tổng với những lễ nghi vô cùng trang trọng.

Đến ngày 10.8, toàn bộ trâu đã tham gia thi đấu sẽ được đem đi giết thịt, hiến tế và khao cả làng. Việc làm này có ý nghĩa như một hành động chia lộc, để mỗi một người dân đều được hưởng phước từ thủy thần, được phù hộ cho đời sống khấm khá, no đủ. Lễ hội kéo dài đến 16/8 âm lịch thì mới kết thúc. Nghi lễ “tống thần” và rã đám chính là những nghi lễ cuối cùng, chính thức khép lại một kỳ lễ hội quan trọng trong năm và người dân sẽ lại quay về cuộc sống bình thường.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là một trong số những lễ hội đặc sắc mang đậm bản sắc văn hóa vùng miền. Nó có ý nghĩa văn hóa vô cùng to lớn và thể hiện trọn vẹn những nét đẹp trong phong tục truyền thống của người dân vùng biển trong đời sống lao động. Đồng thời, nó cũng thể hiện mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Tuy nhiên, bên cạnh những nét đẹp đặc trưng cùng giá trị truyền thống lâu đời, cũng cần có những quy định nhằm đảm bảo an toàn trong việc chọi trâu. Đồng thời, những chế tài nghiêm ngặt giúp giảm thiểu tối đa tai nạn đáng tiếc cũng là điều cần bận tâm nhằm giữ nguyên giá trị, ý nghĩa tốt đẹp của ngày hội này.

Chia sẻ bởi: 👨 Trịnh Thị Thanh
90
  • Lượt tải: 149
  • Lượt xem: 57.419
  • Dung lượng: 319,8 KB
Tìm thêm: Văn mẫu lớp 9
Sắp xếp theo

    Chủ đề liên quan